NATO tìm cách hạ nhiệt căng thẳng với Mỹ trước hội nghị Ankara

Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth (trái) và Tổng Thư ký NATO Mark Rutte phát biểu chung trước Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng NATO ở Brussels (Bỉ) ngày 18/6/2026. Ảnh: Anadolu Agency/TTXVN

Theo Euronews, chuyến thăm kéo dài hai ngày của ông Rutte được xem là nỗ lực nhằm xoa dịu căng thẳng giữa Mỹ và các nước châu Âu liên quan đến cuộc xung đột với Iran cũng như các tranh cãi về chia sẻ gánh nặng quốc phòng trong NATO.

Các nguồn tin cho biết ông Rutte đã nhấn mạnh mức chi tiêu quốc phòng kỷ lục của các thành viên NATO trong những năm gần đây, đồng thời khẳng định các đồng minh châu Âu và Canada đã tăng đáng kể ngân sách quốc phòng nhằm đáp ứng yêu cầu lâu nay của ông Trump về việc tự đảm bảo an ninh nhiều hơn.

Tại cuộc họp bộ trưởng quốc phòng NATO ở Brussels ngày 18/6, ông Rutte cho biết các nước châu Âu và Canada đã tăng thêm hơn 90 tỷ USD chi tiêu quốc phòng trong năm qua so với năm trước đó. Theo ông, đây là mức tăng chưa từng có, dù một số thành viên vẫn cần nỗ lực nhiều hơn.

Hội nghị thượng đỉnh NATO dự kiến diễn ra tại Ankara trong hai ngày 7 - 8/7 sẽ tập trung vào các vấn đề an ninh châu Âu, Bắc Cực, năng lực sản xuất quốc phòng và mục tiêu nâng chi tiêu quốc phòng lên mức tương đương 5% GDP vào năm 2035.

Tuy nhiên, quan hệ giữa Washington và nhiều đồng minh NATO đang đối mặt với những thách thức mới. Đầu tuần này, ông Trump cảnh báo Mỹ có thể xem xét lại cam kết hỗ trợ quân sự đối với các đồng minh không sẵn sàng hỗ trợ Washington trong chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.

Nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng một số quốc gia châu Âu đã không hỗ trợ đầy đủ cho Mỹ trong cuộc xung đột với Tehran. Theo Euronews, một số đồng minh NATO từng từ chối hoặc hạn chế cho phép lực lượng Mỹ sử dụng căn cứ quân sự, không phận hoặc cơ sở hậu cần trong quá trình triển khai hoạt động tại Trung Đông.

Căng thẳng cũng gia tăng sau khi Lầu Năm Góc công bố một loạt biện pháp được cho là sẽ làm giảm sự hiện diện quân sự lâu dài của Mỹ tại châu Âu. Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth gần đây thông báo Washington sẽ tiến hành rà soát toàn diện việc triển khai lực lượng tại châu Âu trong vòng sáu tháng, đồng thời cảnh báo khả năng cắt giảm đóng góp tài chính cho NATO.

Trong khuôn khổ chuyến công du, ông Rutte cũng dự kiến gặp Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, các thành viên Quốc hội Mỹ và quan chức Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA).

Theo Euronews, các cuộc thảo luận hiện nay còn cho thấy NATO đang cân nhắc tương lai của mô hình hội nghị thượng đỉnh thường niên. Dự thảo tuyên bố của hội nghị tháng 7 hiện chưa đề cập tới việc tổ chức hội nghị tiếp theo vào năm 2027, trong bối cảnh một số quan chức lo ngại các cuộc họp cấp cao có thể trở thành tâm điểm của những bất đồng công khai giữa Mỹ và các đồng minh.