Nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới thoát suy thoái

GDP Nhật Bản trong quý IV/2025 tăng 0,1% so với quý trước. Ảnh: New York Times.

Theo CNBC, nền kinh tế Nhật Bản - nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới - chỉ tăng trưởng 0,1% trong quý IV/2025 so với 3 tháng trước đó, vừa đủ để tránh rơi vào suy thoái kỹ thuật.

Dù đảo chiều so với mức giảm 0,7% trong quý III cùng năm, tăng trưởng GDP nước này vẫn thấp hơn kỳ vọng là tăng 0,4% theo khảo sát của Reuters với các nhà kinh tế. Suy thoái kỹ thuật thường được định nghĩa là tình trạng 2 quý liên tiếp tăng trưởng âm của một nền kinh tế.

Tính theo năm, GDP Nhật Bản tăng 0,2% trong năm 2025, thấp hơn nhiều so với dự báo 1,6%. Trong quý III/2025, chỉ số này giảm 2,3%

So với cùng kỳ năm trước, GDP quý IV/2025 của xứ sở mặt trời mọc cũng chỉ tăng 0,1%, chậm hơn so với mức 0,6% của quý III/2025. Theo số liệu từ Văn phòng Nội các Nhật Bản, tiêu dùng tư nhân là động lực chính cho mức tăng trưởng khiêm tốn này, bù đắp cho sự suy yếu của xuất khẩu và chi tiêu công.

Sau khi số liệu được công bố, chỉ số Nikkei 225 tăng 0,12% lúc mở cửa, trong khi đồng yen giảm 0,25% xuống 153,06 yên/USD.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) hồi tháng 1 đã nâng dự báo tăng trưởng cho năm tài khóa kết thúc vào tháng 3/2026 lên 0,9% từ mức 0,7%. BOJ cũng điều chỉnh tăng dự báo cho năm tài khóa 2026 lên 1% từ 0,7%.

BOJ kỳ vọng nền kinh tế sẽ mở rộng ở mức vừa phải khi các quốc gia khác quay trở lại quỹ đạo tăng trưởng. Ngân hàng trung ương Nhật Bản cũng nhận định đang hình thành một vòng xoáy tích cực giữa giá cả và tiền lương, được hỗ trợ bởi các biện pháp kinh tế của chính phủ và điều kiện tài chính nới lỏng.

Dữ liệu tăng trưởng kể trên được công bố trong bối cảnh Nhật Bản đang làm việc với Mỹ - đối tác thương mại lớn thứ hai - về cam kết đầu tư 550 tỷ USD theo thỏa thuận thương mại với Washington.

Dẫu vậy, đài truyền hình NHK thông tin rằng Tokyo và Washington vẫn chưa thống nhất được các dự án đầu tiên thuộc khuôn khổ cam kết này.

Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản Ryosei Akazawa cho biết ông hy vọng các dự án ban đầu sẽ được chốt trước cuộc gặp giữa Thủ tướng Sanae Takaichi và Tổng thống Donald Trump.

Tổng thống Trump đã công bố cuộc gặp với bà Takaichi ngay trước cuộc bầu cử Hạ viện ngày 8/2, trong đó bà dẫn dắt đảng Dân chủ Tự do cầm quyền giành chiến thắng áp đảo.

Sau chiến thắng, bà Takaichi tuyên bố sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bằng cách gia tăng đầu tư thông qua chính sách tài khóa “chủ động”, dù chưa nêu chi tiết cụ thể. Trước đó, bà cam kết tạm ngừng thuế thực phẩm trong 2 năm và nâng chi tiêu quốc phòng lên 2% GDP.

Quốc phòng sẽ là động lực lớn tiếp theo thúc đẩy thị trường chứng khoán Nhật Bản, theo Bruce Kirk - Giám đốc điều hành kiêm Chiến lược gia trưởng cổ phiếu Nhật Bản tại Goldman Sachs.

Chuyên gia này nhấn mạnh cuộc gặp sắp tới giữa bà Takaichi và Tổng thống Trump sẽ tạo ra “một loạt thông báo” liên quan đến các doanh nghiệp Nhật Bản và Mỹ trong các lĩnh vực như công nghiệp hóa, tự động hóa nhà máy và đóng tàu.

Ông cũng đề cập tới tài liệu do chính quyền Tổng thống Trump công bố cuối tuần qua, trong đó kêu gọi khôi phục vị thế thống trị hàng hải của Mỹ và nhấn mạnh hợp tác với Nhật Bản, Hàn Quốc trong việc hồi sinh ngành đóng tàu.

Trước bầu cử, bà Takaichi đã công bố ngân sách kỷ lục 122.000 tỷ yen (gần 800 tỷ USD) cho năm tài khóa 2026 bắt đầu từ ngày 1/4, đánh dấu năm thứ hai liên tiếp chi tiêu ở mức cao kỷ lục, đồng thời cam kết hỗ trợ các hộ gia đình trước áp lực chi phí sinh hoạt.

Lạm phát tại Nhật Bản đã giảm mạnh xuống 2,1% trong tháng 1, mức thấp nhất kể từ tháng 3/2022. Tuy vậy, giá cả vẫn duy trì trên mục tiêu 2% của BOJ trong 45 tháng liên tiếp.

Ngọc Phương Linh