Tăng trưởng kinh tế hai con số: Việt Nam không thể vận hành theo cách cũ!

Nhân dịp năm mới Bính Ngọ 2026, trong cuộc trao đổi với PV Tiền Phong, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung nhận định, đây là nền tảng quan trọng, song để hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng hai con số, Việt Nam không thể tiếp tục vận hành mô hình phát triển theo cách cũ.

- Thưa Thứ trưởng, năm 2026 là năm đầu tiên Việt Nam bước vào giai đoạn tăng trưởng kinh tế hai con số, theo ông đâu là nền tảng tạo đà và hiện thực hóa cho mục tiêu tăng trưởng này?

- Theo tôi, có thể thấy một số nền tảng tạo đà và hiện thực hóa cho mục tiêu tăng trưởng năm 2026.

Trước hết là sự đổi mới tư duy, tầm nhìn phát triển, cách làm mới trong kỷ nguyên phát triển mới; các chủ trương, chính sách, đề án lớn sau khi Văn kiện Đại hội XIV của Đảng được thông qua; xác lập mô hình tăng trưởng mới, phù hợp với xu thế toàn cầu, nâng cao năng suất lao động, hiệu quả sử dụng nguồn lực và lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính.

Cùng với đó, các Nghị quyết đột phá của Bộ Chính trị ngày càng phát huy hiệu quả; các chính sách, quy định mới được Quốc hội thông qua trong năm 2025 đi vào cuộc sống rõ nét hơn; việc đẩy mạnh triển khai các dự án hạ tầng chiến lược, có tính xoay chuyển tình thế ngay từ năm 2026. Đây chính là bộ khung vững chắc, định hình mục tiêu phát triển của đất nước trong tương lai.

Ông Đỗ Thành Trung, Thứ trưởng Bộ Tài chính.

Việc vận hành chính quyền địa phương 2 cấp đồng bộ, hiệu quả gắn với nền hành chính phục vụ nhân dân và kiến tạo phát triển. Sự kế thừa, phát huy kết quả đạt được của năm 2025 và cả nhiệm kỳ 2021-2025; kỳ vọng của người dân, doanh nghiệp vào triển vọng tăng trưởng. Tăng trưởng GDP năm 2025 đạt 8,02%, cao nhất khu vực và thuộc nhóm đầu trên thế giới; nhiều địa phương tăng trưởng trên 10%.

Quan điểm, chủ trương, định hướng, mục tiêu phát triển, cơ chế, chính sách cho cả giai đoạn 2026-2030 đã cơ bản hoàn thiện; tổ chức bộ máy đã có kinh nghiệm và năng lực thực thi; đối tượng cũng như phương pháp, công cụ phát triển đã được xác định cụ thể, chúng ta cần tập trung thực hiện nhanh nhất để hiện thực hóa thành kết quả phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

- Trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế, ông có thể cho biết, trụ cột quan trọng nhất để Việt Nam mở rộng dư địa tăng trưởng là gì?

- Tôi cho rằng cần tập trung thực hiện 3 đột phá chiến lược và các trọng tâm chủ yếu.

Thứ nhất, đột phá mạnh mẽ về thể chế phát triển; đẩy mạnh phân cấp phân quyền, xây dựng đồng bộ thể chế phát triển, trọng tâm là hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách; thúc đẩy đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; phát triển năng lực sản xuất mới, các mô hình, phương thức sản xuất kinh doanh mới.

Thứ hai, tập trung chuyển đổi cơ cấu, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, trình độ cao, trọng dụng nhân tài; đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ, khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám hy sinh vì lợi chung.

Thứ ba, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng cã hội chủ nghĩa; nâng cao hiệu quả khu vực kinh tế Nhà nước, phát triển khu vực kinh tế tư nhân; xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Một trong những đột phá được nhấn mạnh là xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, hạ tầng giao thông.

Thứ tư, tiếp tục hoàn thiện đồng bộ và đột phá mạnh mẽ trong xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nhất là hạ tầng giao thông, hạ tầng công nghệ và hạ tầng năng lượng.

Thứ năm, tăng cường quốc phòng, an ninh, đối ngoại, thu hút các nguồn lực để phục vụ phát triển đất nước, củng cố và nâng cao uy tín, vị thế quốc tế của Việt Nam.

- Áp lực kiềm chế lạm phát và tỷ giá trong năm 2025 được đánh giá là khá lớn. Bộ Tài chính có những công cụ và kịch bản điều hành nào trong năm 2026 mà vẫn tạo dư địa hỗ trợ tăng trưởng?

- Với nền tảng kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm và niềm tin thị trường tiếp tục cải thiện, Việt Nam có dư địa quan trọng để chính sách tài khóa tiếp tục phát huy vai trò “bộ giảm chấn” trong điều hành năm 2026.

Việt Nam có dư địa quan trọng để chính sách tài khóa tiếp tục phát huy vai trò “bộ giảm chấn” trong điều hành năm 2026.

Tuy nhiên, những tháng cuối năm 2025 ghi nhận áp lực gia tăng khi lãi suất, tỷ giá có xu hướng đi lên, tác động tới chi phí và lạm phát kỳ vọng. Bên cạnh đó, chính sách tiền tệ toàn cầu phân hóa, giá năng lượng, lương thực và nguyên liệu đầu vào biến động khó lường, tiềm ẩn rủi ro đối với công tác bình ổn giá trong năm tới. Trong bối cảnh đó, mục tiêu xuyên suốt là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và tỷ giá, bảo đảm an toàn tài chính - ngân sách, đồng thời chủ động tạo dư địa hợp lý để hỗ trợ tăng trưởng.

Cùng với đó, công tác dự báo được nâng cao, xây dựng các kịch bản điều hành lạm phát theo mức độ rủi ro, linh hoạt theo từng “cú sốc”, chuẩn bị sẵn các gói giải pháp ứng phó tương ứng, không để bị động trong điều hành; theo dõi sát diễn biến giá hàng hóa chiến lược, chuỗi cung ứng và chi phí vận tải.

Bộ Tài chính tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước trong điều hành nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an toàn hệ thống tài chính và hạn chế rủi ro tỷ giá, thu - chi ngân sách được điều hành chủ động, tiết kiệm. Chính sách tài khóa được điều hành theo hướng mở rộng có chọn lọc, quản lý bội chi ngân sách và nợ công trong giới hạn an toàn; điều hành thu - chi chủ động, tiết kiệm, hiệu quả; ưu tiên đầu tư hạ tầng chiến lược, hạ tầng số, năng lượng và chuyển đổi xanh, vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa kiềm chế lạm phát chi phí đẩy.

- Xin cảm ơn Thứ trưởng!

Việt Linh