Nền móng vững bền cho mùa xuân đoàn kết

Động lực của phong trào văn hóa

Văn hóa cơ sở không chỉ được đo đếm bằng những danh hiệu hay chỉ tiêu thi đua. Đó là quá trình cộng đồng cùng xác lập chuẩn mực ứng xử, cùng gìn giữ những giá trị chung và cùng hướng về tương lai. Trong bối cảnh đô thị hóa, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và sự biến đổi không ngừng của lối sống, văn hóa cơ sở chính là “mạch ngầm” bền bỉ, giữ cho cộng đồng không bị rời rạc, để mỗi người vẫn tìm thấy điểm tựa tinh thần nơi thôn xóm của mình.

Xuân mới đã về trên những con đường xã Nam Phù. Ảnh: Bảo Thoa

Xuân mới mở ra cũng là dịp để nhìn lại và suy ngẫm: Điều gì làm nên sự bền vững của một địa phương? Không chỉ là những con số tăng trưởng, mà còn là sự đồng thuận xã hội, là nếp sống văn minh được vun đắp và duy trì bền bỉ qua năm tháng.

Tại thôn Tương Chúc, tinh thần ấy được thể hiện rõ nét qua phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, nơi mỗi người dân đều là một chủ thể tham gia kiến tạo môi trường sống lành mạnh, nghĩa tình và gắn kết.

Ông Vũ Văn Luyến, Trưởng thôn Tương Chúc cho biết, cùng với quá trình đô thị hóa, người dân trong thôn đã chủ động chuyển đổi ngành nghề, phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập. Hiện thu nhập bình quân đạt khoảng 80 triệu đồng/người/năm; thôn không còn hộ cận nghèo. Phong trào xây dựng gia đình văn hóa gắn với thực hiện Quy tắc ứng xử nơi công cộng được triển khai đi vào chiều sâu, tạo chuyển biến rõ nét trong nếp sống và ý thức cộng đồng.

Không chỉ chú trọng phát triển kinh tế, Tương Chúc còn đẩy mạnh xã hội hóa xây dựng các công trình phúc lợi, hoàn thiện khu vui chơi cộng đồng; duy trì nền nếp tổng vệ sinh hằng tuần, quản lý hiệu quả các tuyến đường tự quản “sáng - xanh - sạch - đẹp”. Đáng chú ý, 100% đám cưới thực hiện nếp sống văn minh, 100% trường hợp qua đời được hỏa táng. Những con số ấy không đơn thuần là thành tích, mà phản ánh sự chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của người dân.

Cùng chung tinh thần ấy, tại thôn 1 Đông Mỹ, việc “lắng nghe dân nói” trở thành nguyên tắc xuyên suốt trong tổ chức và triển khai phong trào văn hóa.

Người dân cùng nhau xây dựng một xã Nam Phù sáng - xanh - sạch - đẹp. Ảnh: Phương Xuyến

Ông Nguyễn Văn Hùng, Trưởng thôn 1 - Đông Mỹ cho biết, thôn thường xuyên tổ chức các hội nghị dân chủ, tạo không gian để người dân tham gia góp ý xây dựng hương ước, quy ước; tích cực phân loại rác thải tại nguồn, giữ gìn di tích, bảo vệ môi trường sống. Phong trào văn hóa được gắn với phát triển kinh tế dịch vụ, góp phần nâng cao chất lượng sống. Thôn hiện không còn hộ nghèo, cận nghèo; 98,2% hộ đạt danh hiệu Gia đình văn hóa và giữ vững danh hiệu Làng văn hóa nhiều năm liền.

Còn tại thôn Nội Am và thôn Việt Yên, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” tiếp tục được triển khai đồng bộ, thực chất. Công tác tuyên truyền được đổi mới với nhiều hình thức linh hoạt như tuyên truyền trực tiếp tới từng hộ dân, thông qua hội nghị thôn, hệ thống truyền thanh và các nhóm Zalo cộng đồng, góp phần nâng cao nhận thức và tạo sự đồng thuận trong Nhân dân.

Song song với đó, đời sống kinh tế từng bước được cải thiện. Người dân tích cực chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp - thương mại - dịch vụ gắn với sản xuất nông nghiệp; mở rộng các loại hình dịch vụ, tạo việc làm ổn định, nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống.

Các tiêu chí của cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” tiếp tục được duy trì và nâng cao. Nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội có nhiều chuyển biến rõ nét; trên 90% trường hợp thực hiện hỏa táng, lễ hội được tổ chức trang nghiêm, tiết kiệm.

Tại thôn Thọ Am, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” tiếp tục được triển khai đồng bộ, thực chất. Ảnh: Bảo Thoa

Phong trào khuyến học, khuyến tài được quan tâm; học sinh đỗ đại học được khen thưởng kịp thời. Hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao diễn ra thường xuyên, tạo không khí đoàn kết, gắn bó. Công tác bảo vệ môi trường được chú trọng thông qua duy trì tổng vệ sinh định kỳ, xây dựng các tuyến đường tự quản “xanh - sạch - đẹp”, vận động Nhân dân đổ rác đúng giờ, đúng nơi quy định. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững; phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” tiếp tục phát huy hiệu quả.

Bà Nguyễn Thị Thu Huyền, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Nam Phù nhấn mạnh, xây dựng đời sống văn hóa phải được thể hiện bằng những con đường sạch hơn, ngõ xóm gọn gàng hơn, môi trường sống an toàn hơn và trên hết là sự tôn trọng, lắng nghe ý kiến của Nhân dân.

Xây dựng con người văn minh từ những việc làm cụ thể

Nếu dân chủ là động lực, thì sự tham gia tự giác của người dân chính là sức mạnh nội sinh của văn hóa cơ sở.

Tại thôn Thọ Am, phong trào văn hóa được gắn chặt với phát triển kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội. Ông Hoàng Văn Thi, Trưởng thôn cho biết, thu nhập bình quân của người dân đạt trên 80 triệu đồng/người/năm; thôn không còn hộ nghèo, cận nghèo. Tỷ lệ hộ đạt danh hiệu Gia đình văn hóa đạt 96,5%; danh hiệu Thôn văn hóa được giữ vững nhiều năm liên tục.

Nhân dân xã Nam Phù cùng chung niềm vui trong đêm chương trình nghệ thuật tự hào Việt Nam - sáng mãi đường cách mạng. Ảnh: Phương Xuyến

Người dân trong thôn cũng cảm nhận rõ sự thay đổi ấy. Ông Phùng Văn Tuấn chia sẻ: “Thông qua các phong trào xây dựng đời sống văn hóa, bà con thêm gắn bó, sẻ chia. Từ giữ gìn vệ sinh môi trường, tổ chức sinh hoạt văn nghệ đến ủng hộ đồng bào khó khăn, tất cả đều thể hiện tinh thần đoàn kết”.

Điểm chung dễ nhận thấy ở các thôn là sự chuyển biến rõ nét trong thực hiện nếp sống văn minh. Tỷ lệ hỏa táng đạt trên 90%; việc cưới, việc tang, lễ hội được tổ chức trang nghiêm, tiết kiệm; các tuyến đường tự quản duy trì nền nếp; phong trào khuyến học, khuyến tài được chú trọng, với hàng trăm lượt học sinh được khen thưởng mỗi năm.

Song song với phát triển kinh tế và xây dựng đời sống văn hóa, công tác bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh trật tự được quan tâm thường xuyên. Các tổ an ninh tự quản, mô hình phòng chống cháy nổ, bảo đảm an toàn giao thông được duy trì hiệu quả. Người dân chủ động trang bị bình chữa cháy, thực hiện tổng vệ sinh định kỳ, xây dựng cảnh quan “sáng - xanh - sạch - đẹp”.

Từ Tương Chúc, Đông Mỹ, Nội Am, Việt Yên đến Thọ Am, có thể thấy văn hóa cơ sở không còn là khái niệm chung chung, mà được cụ thể hóa bằng những con số, những công trình và những việc làm thiết thực. Ở đó, mỗi người dân là một chủ thể tích cực tham gia xây dựng cộng đồng; mỗi thôn xóm là một “tế bào” khỏe mạnh của xã hội.

Xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư vì thế không chỉ để đạt danh hiệu, mà là quá trình bền bỉ nâng cao chất lượng sống, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân. Khi người dân được nói, được nghe, được bàn và được làm, mọi chủ trương đều có điểm tựa vững chắc trong thực tiễn.

Xuân mới đã về trên những con đường “sáng - xanh - sạch - đẹp” của Nam Phù. Từ nền tảng văn hóa cơ sở được bồi đắp từng ngày, địa phương tiếp tục vững tin bước vào chặng đường phát triển mới - văn minh hơn, nghĩa tình hơn và bền vững hơn.

Bảo Thoa