Nền tảng chứa 2,5 triệu mô hình AI từ chối Nvidia, quyết chống Thung lũng Silicon

Hôm 28.1, trang FT đưa tin công ty khởi nghiệp AI Hugging Face từng nhận được đề nghị đầu tư trị giá 500 triệu USD từ Nvidia vào cuối năm ngoái. Thỏa thuận này sẽ định giá Hugging Face ở mức 7 tỉ USD, cao hơn tổng số vốn mà công ty huy động được kể từ khi thành lập cách đây một thập kỷ. Tuy nhiên, Hugging Face đã từ chối lời đề nghị của Nvidia (hãng chip AI số 1 thế giới).

Dù không bình luận trực tiếp về thỏa thuận, Hugging Face cho biết không muốn có một nhà đầu tư chi phối, có thể gây ảnh hưởng đến các quyết định chiến lược. Nvidia cũng từ chối bình luận.

Quyết định này gây chú ý trong bối cảnh các nhà đầu tư đang đổ hàng tỉ USD vào những công ty AI đáng chú ý nhất với mức định giá cao ngất ngưởng. Tuy nhiên, lựa chọn này phản ánh vị thế đặc biệt mà Hugging Face đã dày công xây dựng như một trọng tài có ảnh hưởng trong ngành công nghiệp AI toàn cầu.

Hugging Face vận hành nền tảng lưu trữ khoảng 2,5 triệu mô hình AI và hơn 700.000 bộ dữ liệu công khai để người dùng tải về. Mức độ phổ biến của một mô hình AI trên Hugging Face đã trở thành yếu tố then chốt quyết định mức độ được các nhà phát triển AI ứng dụng trong thực tế.

Với hơn 13 triệu người dùng trên toàn thế giới, Hugging Face đóng vai trò trung tâm trong việc thúc đẩy các mô hình AI mở, được cung cấp miễn phí cho cộng đồng phát triển. Điều này giúp mô hình AI mở của các công ty Trung Quốc như DeepSeek và Alibaba dễ dàng tiếp cận người dùng toàn cầu.

Hugging Face đi ngược lại xu hướng của các công ty lớn ở Thung lũng Silicon như OpenAI, Google và Anthropic, vốn tập trung xây dựng các mô hình AI nguồn đóng hoặc độc quyền, sau đó bán quyền truy cập cho người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Hiện nay, Hugging Face ở trung tâm của một cuộc giằng co địa chính trị và thương mại về cách AI nên được xây dựng, chia sẻ và sở hữu.

“Các mô hình mở góp phần dân chủ hóa AI, chống lại sự tập trung quyền lực mà theo tôi, đó là rủi ro lớn nhất của AI”, ông Clem Delangue, đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Hugging Face, nhận định.

Hugging Face khuyến khích các nhà phát triển cung cấp mô hình AI mở cho văn bản, hình ảnh và thị giác - Ảnh: FT

Có nền tảng tài chính ổn định để từ chối Nvidia

Hugging Face có đủ nền tảng tài chính ổn định để từ chối Nvidia. Công ty vận hành theo mô hình kinh doanh freemium. Khoảng 3% khách hàng của Hugging Face, chủ yếu là các tập đoàn lớn, trả phí để sử dụng thêm các tính năng như dung lượng lưu trữ lớn hơn và khả năng thiết lập kho dữ liệu riêng tư.

Freemium là mô hình trong đó doanh nghiệp cung cấp phiên bản cơ bản miễn phí, còn người dùng muốn sử dụng tính năng nâng cao thì phải trả tiền.

Theo Clem Delangue, Hugging Face có lãi trong năm 2025, nhưng bị lỗ vào tháng 1 do đầu tư vào các bộ dữ liệu. Hugging Face đã huy động tổng cộng 400 triệu USD và được định giá 4,5 tỉ USD vào năm 2023. Một nửa số vốn đó vẫn còn nằm trên bảng cân đối kế toán, Clem Delangue cho biết thêm.

Ông nói rằng Hugging Face không đặt mục tiêu tối đa hóa tăng trưởng doanh thu, mà tập trung khuyến khích các nhà phát triển cung cấp mô hình AI mở cho văn bản, hình ảnh và thị giác.

Clem Delangue: Sự tập trung quyền lực là rủi ro lớn nhất của AI - Ảnh: Internet

Sự trỗi dậy của DeepSeek (đã chứng minh sức mạnh của mô hình mở) cũng đang tạo lợi thế cho Hugging Face, theo Thomas Wolf. Ông là đồng sáng lập kiêm giám đốc khoa học Hugging Face.

“Các mô hình mở không phải là lựa chọn hạng hai mà thực sự có thể rất ấn tượng”, Thomas Wolf bình luận.

Nhà Trắng đã phản ứng trước những bước tiến của Trung Quốc bằng cách thúc đẩy các công ty AI Mỹ đầu tư mạnh hơn vào các mô hình mở.

Ông John Borthwick - Giám đốc điều hành Betaworks và là nhà đầu tư đầu tiên vào Hugging Face - cho rằng, công ty khởi nghiệp này có lập trường đi ngược xu hướng so với các đối thủ ở Thung lũng Silicon đang lao vào cuộc đua xây dựng các mô hình AI tiên phong, vốn đòi hỏi hàng tỉ USD đầu tư và hạ tầng điện toán khổng lồ.

Hugging Face tìm cách giúp các công cụ AI trở nên dễ tiếp cận người dùng hơn với các nguồn lực sẵn có.

“Nhiều người đang lao về phía một phiên bản siêu trí tuệ AI cực đoan, gần như mang màu sắc tôn giáo. Đội ngũ Hugging Face có cách nhìn thực tế và thực dụng hơn rất nhiều về công nghệ này”, John Borthwick nói.

Ông Percy Liang, phó giáo sư khoa học máy tính tại Đại học Stanford (Mỹ) từng xây dựng mô hình ngôn ngữ lớn mã nguồn mở có tên Marin, cho biết: “Hugging Face thực sự thúc đẩy việc chia sẻ. Nếu cần thứ gì, tôi vào Hugging Face và gần như chắc chắn sẽ tìm thấy”.

Tuy vậy, Hugging Face vẫn có tham vọng thương mại rộng lớn hơn. Năm 2022, công ty khởi nghiệp này đã tạo ra BLOOM - mô hình AI đa ngôn ngữ. Sau đó, Hugging Face đã giảm việc tự huấn luyện mô hình AI để giảm chi phí và tránh cạnh tranh với chính các đối tác đang lưu trữ sản phẩm trên nền tảng của mình.

Thay vào đó, công ty tập trung đầu tư vào robot, bộ dữ liệu và AI cho nghiên cứu khoa học. Năm ngoái, Hugging Face đã mua lại hãng robot Pollen với giá không được tiết lộ.

Từ chối lương 1 triệu USD/năm để gắn bó với cách tiếp cận chống Thung lũng Silicon

Cấu trúc doanh nghiệp khác thường của Hugging Face cũng phản ánh cách tiếp cận phân tán trong phát triển AI. Nhân viên Hugging Face làm việc từ xa ở khắp nơi trên thế giới. Công ty có văn phòng tại Mỹ, Anh, Pháp và Thụy Sĩ. Giám đốc điều hành Clem Delangue hiện sống tại thành phố Miami (bang Florida, Mỹ).

Sự phân tán toàn cầu này, với giao tiếp chủ yếu qua ứng dụng Slack, khiến một số nhân viên Hugging Face cảm thấy bị đứng ngoài các quyết định chiến lược lớn.

Một số nhân viên đã rời đi những tháng gần đây vì cảm thấy công việc của họ không còn phù hợp với các ưu tiên thay đổi nhanh chóng tại Hugging Face.

Hugging Face đặt mục tiêu trả lương cho các nhà nghiên cứu trong khoảng 100.000 - 200.000 USD/năm, thấp hơn nhiều so với mức lương lên tới hàng triệu USD của các chuyên gia AI hàng đầu tại các gã khổng lồ công nghệ, song nhìn chung tương đương với một số công ty khởi nghiệp khác.

Đổi lại, Hugging Face mang đến cho các nhà nghiên cứu một sứ mệnh rõ ràng là chống lại quyền lực của Thung lũng Silicon, đồng thời cho phép họ theo đuổi những nghiên cứu mà bản thân quan tâm, theo Thomas Wolf.

Hugging Face cũng cho phép nhân viên công khai nói về công việc của mình, trái ngược với các hãng công nghệ lớn thường kiểm soát chặt chẽ nhân viên phát ngôn, chẳng hạn thông qua các thỏa thuận bảo mật khiến họ không được trao đổi với báo chí nếu chưa được cho phép.

“Nhân viên của chúng tôi thường xuất hiện rất nhiều trước công chúng. Tôi nghĩ điều đó rất tốt cho họ. Tuy nhiên, mặt trái là họ liên tục nhận được các lời mời tuyển dụng từ nơi khác”, Thomas Wolf thổ lộ.

Sự tự do này vẫn đặc biệt hấp dẫn với bà Margaret Mitchell, trưởng bộ phận đạo đức AI của Hugging Face và là đồng sáng lập nhóm AI có trách nhiệm tại Google.

Margaret Mitchell - nhà nghiên cứu sống tại thành phố Seattle (bang Washington, Mỹ) - tiết lộ, bà từ chối những lời mời làm việc với mức lương hơn 1 triệu USD/năm để gắn bó với cách tiếp cận “chống Thung lũng Silicon” của Hugging Face.

Sơn Vân