Nền tảng khoa học mạnh thúc đẩy y tế phát triển bền vững

Các báo cáo viên trình bày các báo cáo nghiên cứu mới tại hội nghị. (Ảnh: TRẦN MINH)

Ngày 28/8, Tổng hội Y học Việt Nam phối hợp Bộ Y tế tổ chức Hội nghị khoa học toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Nghiên cứu và ứng dụng trong y học”. Sự kiện nhằm tạo diễn đàn để các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và cán bộ y tế trao đổi, cập nhật kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, từ nghiên cứu đến ứng dụng trong chẩn đoán, điều trị và dự phòng bệnh tật, góp phần nâng cao chất lượng bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Xuyên, Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam,Hội nghị khoa học được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến có sự tham dự của khoảng350 đại biểu tại 5 phiên làm việc, gồm một phiên tổng quan, ba phiên chuyên đề và một phiên hội thảo vệ tinh.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Xuyên, Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: TRẦN MINH)

Các nội dung báo cáo tập trung vào nghiên cứu chính sách, các tiến bộ mới trong nghiên cứu và ứng dụng y học, đặc biệt ở các lĩnh vực dự phòng, bệnh không lây nhiễm và các mô hình chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Hội nghị khoa học năm 2026 hướng đến mục tiêu: Triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”; Tăng cường kết nối giữa nghiên cứu-đào tạo-thực hành y học; Thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế điều trị và quản lý y tế; Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và hiệu quả hệ thống y tế; Đổi mới chính sách tài chính y tế, đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe trong giai đoạn phát triển mới.

Lãnh đạo Bộ Y tế, Tổng hội Y học Việt Nam tặng hoa các báo cáo viên. (Ảnh: TRẦN MINH)

Đặc biệt, thông qua các phiên chuyên đề và thảo luận mở có sự tham gia của báo cáo viên quốc tế, hội nghị tạo cơ hội để chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất giải pháp thực tiễn, góp phần phát triển nền y học Việt Nam hiện đại, hội nhập và bền vững.

Phát biểu ý kiến tại hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Y tế Vũ Mạnh Hà khẳng định đất nướcđang bước vào một giai đoạn phát triển mới của ngành y tế, nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng cao; mô hình bệnh tật đang thay đổi nhanh chóng; bệnh không lây nhiễm, già hóa dân số, các vấn đề sức khỏe tâm thần, môi trường, dinh dưỡng và những nguy cơ y tế mới đang đặt ra nhiều yêu cầu chưa từng có. Trong khi đó, khoa học công nghệ đang phát triển với tốc độ rất nhanh; trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, y học chính xác, công nghệ gen, các phương pháp chẩn đoán và điều trị mới đang làm thay đổi sâu sắc nền y học hiện đại.

Trong bối cảnh đó, nghiên cứu khoa học phải trở thành một trong những động lực quan trọng nhất để ngành y tế đổi mới và phát triển.Nhưng nghiên cứu khoa học cuối cùng phải quay trở lại phục vụ người bệnh và phục vụ nhân dân.

Thứ trưởng Thường trực Y tế Vũ Mạnh Hà phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: TRẦN MINH)

Thứ trưởng Thường trực Y tế Vũ Mạnh Hà cho rằng: "Chúng ta không chỉ đặt câu hỏi 'nghiên cứu được gì?', mà quan trọng hơn phải đặt câu hỏi: 'Kết quả nghiên cứu đó có được ứng dụng không, ứng dụng ở đâu, bao nhiêu người bệnh được hưởng lợi và có thể tạo ra thay đổi gì cho hệ thống y tế?'. Đây chính là yêu cầu đặt ra đối với hoạt động nghiên cứu khoa học của ngành y tế trong giai đoạn hiện nay".

Lãnh đạo Bộ Y tế đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận các nội dung quan trọng. Thứ nhất, làm thế nào để rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến ứng dụng thực tiễn.Một kết quả nghiên cứu tốt nếu chỉ dừng lại ở bài báo khoa học thì chưa đủ, mà cần tạo ra một chu trình khép kín: Đặt vấn đề từ thực tiễn-nghiên cứu-đánh giá bằng chứng-chuyển giao công nghệ-ứng dụng tại cơ sở-đánh giá hiệu quả-và tiếp tục hoàn thiện.

Thứ hai, lấy người bệnh làm trung tâm của đổi mới khoa học và công nghệ.Công nghệ mới phải giúp chẩn đoán chính xác hơn, điều trị hiệu quả hơn, an toàn hơn, giảm biến chứng, giảm thời gian nằm viện và cuối cùng là nâng cao chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Thứ ba, nghiên cứu khoa học phải gắn với những vấn đề ưu tiên của ngành y tế và của đất nước;cần ưu tiên những vấn đề mà người dân đang cần; những bệnh có gánh nặng lớn; những lĩnh vực mà Việt Nam có tiềm năng phát triển; đồng thời chủ động nghiên cứu những vấn đề sức khỏe mới đang xuất hiện.

Thứ tư, cần tăng cường liên kết giữa nhà quản lý-nhà khoa học-bệnh viện-trường đại học-doanh nghiệp. Không một đơn vị nào có thể tự mình giải quyết toàn bộ các bài toán lớn của y học hiện đại. Cần hình thành những mạng lưới nghiên cứu mạnh, các nhóm nghiên cứu liên ngành và các trung tâm nghiên cứu có khả năng kết nối với các cơ sở trong nước và quốc tế.

Thứ năm, nghiên cứu phải tạo ra sản phẩm và chính sách. Các kết quả nghiên cứu tốt được công bố tại hội nghị cần tiếp tục nghiên cứu để có thể chuyển thành hướng dẫn chuyên môn, quy trình kỹ thuật, giải pháp quản lý, sản phẩm công nghệ, thuốc, thiết bị y tế và những chính sách phù hợp, qua đó tạo ra giá trị thực sự cho hệ thống y tế.

Thứ trưởng Thường trực Y tế Vũ Mạnh Hà mong muốn hội nghị không chỉ là nơi trình bày các kết quả nghiên cứu, mà thực sự trở thành diễn đàn kết nối trí tuệ, chia sẻ kinh nghiệm, hình thành các ý tưởng mới và mở ra những chương trình hợp tác mới. Mỗi báo cáo, mỗi ý kiến thảo luận nếu góp phần trả lời được một vấn đề thực tiễn của người bệnh, của bệnh viện hoặc của hệ thống y tế.