Nền văn minh nông nghiệp của loài côn trùng có trước con người chục triệu năm
Những hàng kiến nối đuôi nhau mang các mảnh lá khổng lồ là một trong những cảnh tượng kỳ diệu nhất của thế giới côn trùng.
Kiến cắt lá (chi Atta) là nhóm côn trùng xã hội nổi tiếng sinh sống chủ yếu tại các khu rừng nhiệt đới và cận nhiệt đới của Trung và Nam Mỹ. Chúng được biết đến nhờ những đoàn quân dài hàng chục mét, mỗi cá thể mang trên lưng một mảnh lá lớn hơn cơ thể nhiều lần. Từ xa nhìn lại, khung cảnh này giống như một dòng sông xanh đang chuyển động giữa khu rừng.
Ảnh: Wikimedia Commons.
Điều thú vị là kiến cắt lá không ăn những chiếc lá mà chúng vất vả thu thập. Thay vào đó, các mảnh lá được mang về tổ, cắt nhỏ rồi sử dụng làm giá thể để nuôi một loại nấm đặc biệt. Loại nấm này mới chính là nguồn thức ăn chính của cả đàn. Nói cách khác, kiến cắt lá là những “nông dân” thực thụ, vận hành một nền nông nghiệp dựa trên trồng nấm từ khoảng 50 triệu năm trước – lâu hơn rất nhiều so với lịch sử loài người.
Ảnh: Wikimedia Commons.
Một tổ kiến Atta có thể chứa từ vài trăm nghìn đến hơn năm triệu cá thể. Đây là một trong những xã hội côn trùng phức tạp nhất trên Trái Đất. Bên trong tổ tồn tại sự phân công lao động rõ ràng. Những cá thể nhỏ chăm sóc nấm và ấu trùng, kiến thợ cỡ trung chịu trách nhiệm cắt lá, còn các “binh sĩ” đầu lớn bảo vệ đoàn vận chuyển khỏi kẻ thù.
Điều đáng kinh ngạc là cả hệ thống này vận hành gần như một thành phố thu nhỏ. Các tổ kiến cắt lá có thể sâu tới nhiều mét dưới lòng đất, chứa hàng trăm buồng khác nhau dành cho việc nuôi nấm, nuôi ấu trùng, lưu thông không khí và xử lý chất thải. Một số tổ lớn có diện tích tương đương một ngôi nhà nhỏ.
Ảnh: kqed
Mối quan hệ giữa kiến và nấm là một ví dụ kinh điển về cộng sinh trong tự nhiên. Loại nấm mà kiến nuôi gần như không thể tồn tại độc lập ngoài tổ, trong khi đàn kiến lại phụ thuộc hoàn toàn vào nấm làm nguồn thức ăn. Thậm chí, khi một kiến chúa trẻ rời tổ để lập thuộc địa mới, nó mang theo một mẩu nấm nhỏ trong miệng để bắt đầu trang trại của riêng mình.
Không chỉ vậy, kiến cắt lá còn biết sử dụng vi khuẩn có lợi để chống lại các loại nấm gây bệnh cho “vườn nấm” của chúng. Điều này khiến nhiều nhà khoa học ví chúng như những nông dân biết dùng thuốc bảo vệ thực vật sinh học từ hàng triệu năm trước.
Ngày nay, dù đôi khi bị xem là loài gây hại đối với cây trồng, kiến cắt lá vẫn là một trong những sinh vật khiến các nhà nghiên cứu kinh ngạc nhất. Dưới những tán rừng nhiệt đới, các đoàn quân tí hon ấy đang duy trì một nền văn minh nông nghiệp cổ xưa, hiệu quả và bền vững đến mức con người vẫn còn nhiều điều để học hỏi.
Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi
Tin nóng
Các chuyên gia cảnh báo băng vĩnh cửu ở Tây Tạng tan chảy có thể giải phóng lượng lớn carbon cổ đại và thúc đẩy quá trình nóng lên toàn cầu.
Giữa những cánh rừng mưa rậm rạp nhất Trung Phi, có một vùng đất hoang dã gần như nguyên vẹn đang cất giữ những kỳ quan thiên nhiên ngoạn mục.
Sau một tai nạn lao động kinh hoàng khiến mất cánh tay phải, người đàn ông tưởng như đánh mất tương lai của mình. Thế nhưng, sau đó, bộ phận thay thế được gắn lên cơ thể đã khiến cuộc đời ông thay đổi hoàn toàn.
Phát hiện các hang động dung nham khổng lồ dưới lòng đất trên sao Kim, hé lộ những khoảng trống bí ẩn ở Nyx Mons.
Nhóm nghiên cứu Cambridge lần đầu tiên sử dụng AI phát triển vaccine phổ quát có khả năng chống lại các biến thể virus corona, tiến tới phòng ngừa đại dịch hiệu quả hơn.
Nghe tiếng động kỳ lạ phát ra từ điều hòa trong phòng ngủ, một hộ dân ở Quảng Ngãi gọi thợ đến kiểm tra. Kết quả khiến nhiều người bất ngờ khi bên trong dàn lạnh có tới 4 con rắn đang ẩn náu.
Tin mới
Lần đầu tiên trong lịch sử thiên văn học, các nhà khoa học đã đo lường trực tiếp từ trường của 7 ngoại hành tinh, nhờ vào một sự tình cờ.
Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.
Dù được người dân địa phương tận tình cứu chữa và chăm sóc suốt nhiều giờ, con cá voi dài khoảng 3m dạt vào bờ biển Khánh Hòa vẫn bị chết do những vết thương nặng.
NASA đã yêu cầu 5 phi hành gia trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) tạm thời vào tàu vũ trụ Dragon để đề phòng rủi ro trong lúc Nga tiến hành sửa chữa một điểm rò rỉ khí mới được phát hiện ở khu vực do nước này quản lý.
Để cầm cự sự sống, ông phải ăn sống hàng chục con cua bám trên phao nổi, chống chọi với nắng nóng, kiệt sức và ảo giác trước khi may mắn được ngư dân phát hiện, cứu sống.
'Hố tử thần' không đáy xuất hiện giữa ruộng tại xã Trường Hà, tỉnh Cao Bằng khiến người đàn ông đang điều khiển máy cày suýt rơi xuống. Chính quyền xã đã rào và đắp bờ ngăn nước chảy xuống làm hố sụt lún lan rộng thêm.
Theo phóng viên TTXVN tại Seoul, báo Chosun Ilbo ngày 6/6 đưa tin một nghiên cứu mới của các nhà khoa học Mỹ cho thấy việc tiếp xúc kéo dài với bụi mịn PM2.5 có thể làm suy giảm đáng kể khả năng ghi nhớ kiến thức và thông tin tích lũy của con người. Mức độ ảnh hưởng của bụi mịn còn lớn hơn những thay đổi nhận thức do quá trình lão hóa tự nhiên trong vòng 10 năm.
Việc vận dụng tâm lý học, xã hội học hay lịch sử học có thể làm sáng tỏ nhiều khía cạnh của đời sống tôn giáo, song không nhất thiết loại trừ những chiều kích văn hóa, đạo đức và tâm linh mà con người trải nghiệm.