Nếu FIFA xác định trọng tài sai, Indonesia có bị hủy tấm vé chung kết FIFA ASEAN Cup?

Từ 2 phút thành 7 phút bù giờ

Tranh cãi xuất hiện sau trận ĐT Indonesia thắng ĐT Bangladesh với tỉ số 9-2 tại Jakarta ngày 1/10, thuộc khuôn khổ lượt trận thứ 3 vòng bảng A giải đấu FIFA ASEAN Cup 2026. Khi hiệp 2 bước vào những phút cuối, bảng điện tử ban đầu thông báo 2 phút bù giờ, nhưng sau đó con số này được điều chỉnh lên 7 phút.

Đáng chú ý, ĐT Indonesia ghi thêm hai bàn trong khoảng thời gian bù giờ, qua đó thắng 9-2. Kết quả này có ý nghĩa trực tiếp với cuộc đua tại bảng A khi ĐT Indonesia và ĐT Malaysia cùng có 7 điểm, cùng hiệu số +9. ĐT Indonesia giành quyền vào chung kết nhờ ghi được nhiều bàn thắng hơn.

ĐT Indonesia thắng đậm trước ĐT Bangladesh, qua đó giành tấm vé vào chung kết FIFA ASEAN Cup 2026. (Ảnh: AFC Asian Cup)

Ngày 2/10, Liên đoàn Bóng đá Malaysia (FAM) phát đi thông cáo báo chí về việc yêu cầu chính thức tới FIFA, đề nghị giải thích vì sao thời gian bù giờ được thay đổi từ 2 lên 7 phút. FAM cho biết họ muốn làm rõ cơ sở và quy trình dẫn tới sự thay đổi này, thay vì mặc nhiên đặt vấn đề về kết quả trận đấu.

7 phút bù giờ có đồng nghĩa trọng tài sai?

Theo Luật 7 của IFAB về thời gian thi đấu, trọng tài phải cộng thêm thời gian bị mất trong hiệp đấu do nhiều nguyên nhân, trong đó có thay người, chấn thương, câu giờ, kỷ luật, VAR và ăn mừng bàn thắng. Quan trọng hơn, luật quy định thời gian bù giờ do trọng tài thứ tư công bố là thời gian bù giờ tối thiểu. Trọng tài có thể tăng thêm thời gian nhưng không được giảm xuống.

Điều đó có nghĩa, việc chuyển từ 2 lên 7 phút không tự động cấu thành vi phạm Luật Bóng đá. FIFA cần xác định tại sao trọng tài ban đầu tính 2 phút, sau đó lại điều chỉnh lên 7 phút và liệu 7 phút có phù hợp với tổng thời gian thực tế bị mất trong hiệp 2 hay không.

Đây cũng chính là điểm khiến yêu cầu của FAM đáng chú ý: vấn đề không đơn giản là “trọng tài cho ĐT Indonesia đá thêm 5 phút”, mà là căn cứ nào dẫn tới con số 7 phút.

Nếu FIFA xác định trọng tài có sai sót, chuyện gì xảy ra?

Ngay cả khi FIFA kết luận tổ trọng tài đã mắc sai sót trong việc tính hoặc thông báo thời gian bù giờ, không có nghĩa kết quả ĐT Indonesia thắng ĐT Bangladesh sẽ tự động bị hủy.

Luật 5 của IFAB quy định, trọng tài có toàn quyền điều hành trận đấu và các quyết định liên quan đến sự kiện trên sân, bao gồm kết quả trận đấu, về nguyên tắc là quyết định cuối cùng. Các giải đấu có thể có những quy định riêng về quy trình khiếu nại và xử lý các trường hợp đặc biệt.

Các cầu thủ ĐT Malaysia trước đó đã ăn mừng khi giành chiến thắng 6-0 trước ĐT Singapore và họ nghĩ rằng đã lấy được tấm vé vào chung kết. Tuy nhiên, mọi thứ đã đảo chiều ở những giây bù giờ cuối cùng của trận đấu cùng thời điểm. (Ảnh: VNF 2012)

Vì vậy, cần phân biệt ít nhất 3 khả năng:

Một là, FIFA xác định 7 phút bù giờ phù hợp. Khi đó, tranh cãi gần như khép lại và kết quả trận đấu được giữ nguyên.

Hai là, FIFA xác định có sai sót nghiệp vụ nhưng không phải vi phạm nghiêm trọng ảnh hưởng tới tính hợp lệ của trận đấu. Khi đó, trọng tài có thể bị đánh giá hoặc xử lý về công tác chuyên môn, nhưng điều đó không đồng nghĩa ĐT Indonesia bị xử thua hay phải đá lại.

Ba là, FIFA phát hiện một vi phạm nghiêm trọng đối với quy định của giải đấu hoặc có bằng chứng cho thấy trận đấu bị tác động một cách trái phép. Đây mới là trường hợp có thể dẫn tới những hệ quả lớn hơn đối với kết quả. Tuy nhiên, khi chưa có kết luận của FIFA thì không thể khẳng định ĐT Indonesia sẽ bị hủy kết quả hay ĐT Malaysia được thay thế vào chung kết.

FIFA cũng phân biệt rất rõ giữa sai sót trọng tài thông thường và hành vi cố tình can thiệp vào kết quả trận đấu. Trong hệ thống quy định về tính toàn vẹn của bóng đá, FIFA xem việc trọng tài cố ý áp dụng sai Luật Bóng đá nhằm làm thay đổi kết quả hoặc một khía cạnh của trận đấu là một dạng thao túng trận đấu. Đây là vấn đề hoàn toàn khác với một sai sót chuyên môn đơn thuần.

ĐT Indonesia chưa có lý do để lo mất vé chung kết

Ở thời điểm hiện tại, điều đã được xác nhận chỉ là FAM yêu cầu FIFA giải thích về việc thay đổi thời gian bù giờ. Chưa có thông tin cho thấy FIFA kết luận trọng tài vi phạm luật, càng chưa có quyết định nào về việc thay đổi kết quả trận ĐT Indonesia - ĐT Bangladesh.

Điểm mấu chốt mà FIFA cần làm rõ là: 7 phút bù giờ được tính toán dựa trên những khoảng thời gian bị mất nào, vì sao con số ban đầu là 2 phút và căn cứ nào khiến trọng tài thay đổi thành 7 phút.

Câu trả lời cho những câu hỏi này sẽ quyết định tranh cãi về trận ĐT Indonesia - ĐT Bangladesh chỉ dừng ở một sai sót nghiệp vụ của tổ trọng tài hay trở thành vấn đề nghiêm trọng hơn.