Nếu Iran rút khỏi World Cup 2026, FIFA sẽ xử lý thế nào?

Theo Điều 6 của quy định World Cup 2026, được FIFA công bố năm ngoái, các trường hợp đội tuyển không tham dự được xử lý theo quyết định của cơ quan tổ chức giải.

Đội tuyển bóng đá nam Iran. Nguồn: irandoostan

Khoản 6.5 quy định về trường hợp “bất khả kháng”, tức các sự kiện không thể lường trước hoặc không thể kiểm soát. Quy định nêu rõ:

“Nếu một liên đoàn thành viên tham dự rút lui hoặc một trận đấu không thể diễn ra hay bị hủy bỏ do bất khả kháng, cơ quan tổ chức được FIFA ủy quyền (bao gồm Trung tâm Điều hành Giải đấu) sẽ toàn quyền quyết định và thực hiện các biện pháp cần thiết.”

Khoản 6.7 cũng khẳng định: “Nếu bất kỳ liên đoàn thành viên nào rút lui hoặc bị loại khỏi FIFA World Cup 2026, FIFA sẽ tự quyết định vấn đề và có thể thay thế liên đoàn đó bằng một liên đoàn khác.”

Về thực tế, nếu Iran rút lui - dù tự nguyện hay do hoàn cảnh - FIFA có hai lựa chọn chính. Cơ quan này có thể hủy các trận đấu của Iran và điều chỉnh thể thức, chẳng hạn biến bảng G thành bảng ba đội. Phương án còn lại là tìm một đội tuyển khác thay thế.

Tuy nhiên, việc tìm đội thay thế không hề đơn giản. Cuộc xung đột hiện nay có thể kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng, khiến Iran khó sớm đưa ra quyết định cuối cùng về việc tham dự giải. Nếu việc rút lui xảy ra, nhiều khả năng sẽ diễn ra khá sát thời điểm World Cup.

Hệ thống vòng loại nhiều giai đoạn của châu Á cũng khiến việc chọn đội thay thế dựa trên thành tích trở nên phức tạp.

Iran giành vé dự World Cup sau khi đứng đầu bảng A ở vòng loại thứ ba khu vực châu Á. Uzbekistan xếp thứ hai và cũng giành vé trực tiếp.

Hai đội xếp thứ ba và thứ tư là UAE và Qatar bước vào vòng loại thứ tư, nơi Qatar cuối cùng giành suất dự World Cup.

Trong khi đó, UAE thua Iraq ở vòng play-off khu vực. Với chiến thắng này, Iraq giành quyền vào vòng play-off liên lục địa, dự kiến diễn ra tại Mexico cuối tháng này.

Iraq sẽ gặp Bolivia hoặc Suriname vào ngày 31-3 gần Monterrey trong trận đấu quyết định suất dự World Cup.

Nếu Iraq thắng trận này, có thể trở thành ứng viên thay thế Iran. Nếu Iraq thất bại, Iraq hoặc UAE đều có thể được FIFA cân nhắc.

Một kịch bản khác là FIFA chọn đội ngoài châu Á. Cơ quan này có thể cân nhắc đội thua ở vòng play-off liên lục địa (Bolivia hoặc Suriname) hoặc đội có thứ hạng cao nhưng không giành vé dự World Cup, chẳng hạn Italy.

Theo quy định hiện hành, FIFA có quyền tự quyết định phương án phù hợp.

Trong bối cảnh còn nhiều bất định và các cầu thủ Iraq hiện mắc kẹt trong nước do không phận bị đóng — HLV trưởng Iraq Graham Arnold đã đề xuất FIFA hoãn trận play-off ngày 31- 3 để chờ thêm diễn biến.

“Nếu Iran rút lui, chúng tôi có thể vào thẳng World Cup và UAE - đội chúng tôi đã đánh bại ở vòng loại sẽ có cơ hội chuẩn bị cho trận đấu với Bolivia hoặc Suriname,” ông Arnold trả lời báo chí.

FIFA hiện chưa cho biết liệu có cân nhắc hoãn trận play-off hay không và cũng chưa phản hồi phát biểu của Bộ trưởng Thể thao Iran.

Trong kỷ nguyên hiện đại, chưa có tiền lệ đội tuyển rút khỏi World Cup sau khi đã giành quyền tham dự. Lần gần nhất xảy ra trường hợp này là World Cup 1950, khi Scotland và Thổ Nhĩ Kỳ rút lui trước lễ bốc thăm, còn Ấn Độ và Pháp rút lui sau lễ bốc thăm.

Giải đấu đầu tiên sau Thế chiến II khi đó chỉ có 13 đội tham dự, chia thành hai bảng bốn đội, một bảng ba đội và một bảng hai đội.

Tiền lệ gần nhất có thể so sánh là FIFA Club World Cup 2025. Tháng 3 năm ngoái, chỉ chưa đầy ba tháng trước giải đấu, FIFA đã loại CLB Mexico Léon do vi phạm quy định về sở hữu nhiều câu lạc bộ.

Sau khi Tòa Trọng tài Thể thao (CAS) bác kháng cáo vào ngày 6-5, FIFA tổ chức trận play-off giữa Club América và LAFC vào ngày 31-5 để tranh suất cuối cùng dự giải. LAFC thắng và thay thế Léon tại bảng D.

Về lý thuyết, FIFA cũng có thể tổ chức một trận play-off tương tự để chọn đội thay thế Iran. Tuy nhiên, World Cup đòi hỏi công tác tổ chức và hậu cần phức tạp hơn nhiều, nên việc chỉ định đội thay thế trong thời gian ngắn sẽ gặp nhiều thách thức.

Ngọc Lâm