'Nếu không đọc sách thì sao?': Gợi mở suy ngẫm về tri thức trong thời đại số

Từ suy ngẫm “Sách là biểu hiện của tinh hoa. Sách là người bạn chân thành và trung thành”, tọa đàm đặt ra một câu hỏi ngắn gọn nhưng gợi mở ra nhiều hướng tiếp cận khác nhau về vai trò của sách trong đời sống cá nhân, trong giáo dục gia đình và hành trình trưởng thành của mỗi người.

Tọa đàm thu hút đông đảo độc giả tham gia. Ảnh: Thái Hà Books

Chương trình quy tụ các diễn giả có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực giáo dục, xuất bản và phát triển con người như Giáo sư Phan Văn Trường, sáng lập hệ sinh thái Cấy Nền; Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Sách Thái Hà; Tiến sĩ Nguyễn Thị Ngọc Minh, giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, nhà sáng lập và điều hành Sách Ơi Mở Ra.

Tại đây, nhiều vấn đề thiết thực đã được trao đổi, từ câu chuyện đọc sách trong thời đại trí tuệ nhân tạo đến việc nuôi dưỡng tư duy độc lập, khả năng phản biện, chiều sâu cảm xúc và năng lực tự học.

Các diễn giả cũng dành sự quan tâm đến thế hệ trẻ khi các em đang đứng trước nhiều thay đổi lớn của thế giới. Việc đọc được nhìn nhận như một cách giúp các em không dừng lại ở tiếp nhận thông tin nhanh, mà còn biết suy ngẫm, chọn lọc và kiến tạo tri thức cho riêng mình.

Các diễn giả chia sẻ về vai trò của sách và thói quen đọc trong đời sống hiện nay. Ảnh: Thái Hà Books

Giáo sư Phan Văn Trường cho rằng: “Sách là tinh hoa. Đứng ngoài sách cũng là đứng ngoài tinh hoa”. Sách là di sản của những thế hệ đi trước, giúp con người hiểu về lịch sử, về nguồn cội và có thể tiếp cận với những giá trị lớn của nhân loại. Mỗi cuốn sách được ví như một viên gạch, góp phần xây dựng nền móng văn hóa chung, nơi tri thức được tích lũy và lan tỏa qua nhiều thế hệ.

Từ góc nhìn cá nhân, Giáo sư Phan Văn Trường nhận định, qua việc đọc, mỗi người có cơ hội khám phá sự đa dạng trong chính mình, nhận ra tiềm năng, giá trị và những hình mẫu mà bản thân hướng tới. Vì vậy, đọc sách là hành trình tìm hiểu bản thân, bên cạnh việc tiếp nhận tri thức.

Tọa đàm nhận được sự hưởng ứng của đông đảo độc giả. Ảnh: Thái Hà Books

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh, các diễn giả đã chia sẻ nhiều quan điểm về mối quan hệ giữa con người và công nghệ. Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh vai trò của năng lực học tập trong thời đại mới, khi tri thức thay đổi liên tục và con người cần chủ động cập nhật, thích nghi.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Ngọc Minh chỉ ra rằng, AI vẫn tồn tại những hạn chế như “ảo giác dữ liệu”, thiên kiến và chưa thể thay thế hoàn toàn chiều sâu tri thức được tích lũy từ sách vở và trải nghiệm sống. Đồng quan điểm, Giáo sư Phan Văn Trường cho rằng, AI không thể phản ánh trọn vẹn sự đa dạng của đời sống và con người vẫn giữ vai trò quyết định trong việc sử dụng công nghệ.

Một nội dung đáng chú ý của chương trình là khái niệm “siêu nhận thức” - khả năng quan sát và hiểu chính quá trình suy nghĩ của bản thân. Khi đọc sách, con người có điều kiện dừng lại, tự đặt câu hỏi, kiểm chứng cách hiểu và điều chỉnh nhận thức. Đây là nền tảng giúp mỗi cá nhân phát triển tư duy sâu, tránh bị cuốn theo dòng thông tin nhanh và thiếu chọn lọc.

Bên cạnh đó, tọa đàm cũng mở ra những trao đổi dành cho phụ huynh và những người làm giáo dục về cách hình thành thói quen đọc cho trẻ, xây dựng môi trường đọc trong gia đình và khơi dậy tinh thần đọc ở người trưởng thành.

Tọa đàm “Nếu không đọc sách thì sao?” khẳng định giá trị bền vững của sách trong xã hội hôm nay. Đọc sách vẫn là con đường quan trọng để phát triển nội lực, mở rộng hiểu biết, bồi đắp nhân cách và giữ gìn khả năng suy nghĩ sâu.

Thông qua những góc nhìn đa chiều, tọa đàm góp phần lan tỏa tình yêu sách, truyền cảm hứng đọc và nhấn mạnh vai trò của văn hóa đọc như nền tảng cho một xã hội học tập, nhân văn, bền vững.