New Delhi mạnh tay chuyển đổi sang xe điện, từng bước loại bỏ phương tiện chạy xăng

Các phương tiện di chuyển trên một con đường bị bao phủ bởi sương mù, giữa tình trạng ô nhiễm không khí đang diễn ra tại thủ đô New Delhi, Ấn Độ. Ảnh: Reuters

Trong nỗ lực đối phó với tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng kéo dài nhiều năm qua, chính quyền vùng lãnh thổ thủ đô New Delhi của Ấn Độ ngày 29-6 đã chính thức thông qua Chính sách Xe điện 2026, với hàng loạt biện pháp mạnh nhằm thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện giao thông không phát thải và từng bước chấm dứt việc đăng ký mới các phương tiện chạy bằng xăng và khí đốt.

Phát biểu tại cuộc họp báo sau phiên họp nội các, Thủ hiến New Delhi Rekha Gupta cho biết chính sách mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1-7-2026 và kéo dài đến ngày 31-3-2030, với mục tiêu đưa New Delhi trở thành một trong những đô thị giao thông xanh hàng đầu khu vực. Theo bà Gupta, chính quyền thành phố dự kiến đầu tư khoảng 150 tỷ rupee (tương đương khoảng 1,58-1,6 tỷ USD) trong 4 năm tới để phát triển toàn diện hệ sinh thái giao thông điện. Trong đó, gần 740 triệu USD sẽ được dành cho việc xây dựng hạ tầng, còn khoảng 840 triệu USD được sử dụng cho các chương trình ưu đãi, miễn giảm thuế và hỗ trợ người dân chuyển đổi sang xe điện.

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của chính sách mới là việc miễn hoàn toàn thuế đường bộ và lệ phí đăng ký đối với các ô-tô điện có giá bán dưới 3 triệu rupee (khoảng 31.500-31.700 USD). Chính quyền New Delhi kỳ vọng biện pháp này sẽ giúp tăng sức hấp dẫn của xe điện đối với tầng lớp trung lưu và thúc đẩy thị trường phát triển nhanh hơn. Bên cạnh đó, người mua xe điện sẽ được hưởng các khoản hỗ trợ trực tiếp theo lộ trình giảm dần trong ba năm đầu thực hiện chính sách. Cụ thể, người mua xe máy điện sẽ được hỗ trợ khoảng 30.000 rupee (tương đương 316-317 USD) trong năm đầu tiên, giảm xuống còn khoảng 20.000 rupee trong năm thứ hai và 10.000 rupee trong năm thứ ba. Đối với xe ba bánh chạy điện, mức hỗ trợ lần lượt là khoảng 50.000 rupee, 40.000 rupee và 30.000 rupee trong ba năm đầu triển khai. Trong khi đó, người mua xe tải điện hạng nhẹ có thể nhận được khoản hỗ trợ lên tới 100.000 rupee (khoảng 1.060 USD).

Đáng chú ý, chính quyền New Delhi cũng triển khai chương trình hỗ trợ loại bỏ các phương tiện cũ có mức phát thải cao. Chủ sở hữu các phương tiện đạt tiêu chuẩn khí thải BS-IV hoặc thấp hơn sẽ được hỗ trợ tài chính nếu chuyển sang sử dụng xe điện. Tuy nhiên, các phương tiện hybrid kết hợp động cơ xăng và điện sẽ không được hưởng bất kỳ khoản trợ cấp nào theo chính sách mới.

Không chỉ dừng lại ở các biện pháp khuyến khích tài chính, New Delhi còn đưa ra lộ trình chuyển đổi mang tính bắt buộc đối với nhiều nhóm phương tiện. Theo đó, từ ngày 1-1-2027, thành phố sẽ chỉ cấp đăng ký mới cho xe tuk-tuk và xe tải nhỏ chạy hoàn toàn bằng điện. Tiếp đó, kể từ ngày 1-4-2028, việc đăng ký mới xe máy sử dụng xăng hoặc khí nén thiên nhiên (CNG) sẽ chính thức chấm dứt, mở đường cho việc phổ cập xe máy điện.

Giới quan sát nhận định đây là một trong những chính sách điện hóa giao thông quyết liệt nhất từng được ban hành ở cấp chính quyền địa phương tại Ấn Độ. Ông Tarun Mehta, Giám đốc điều hành hãng xe điện Ather Energy, đánh giá điểm nổi bật của chính sách không chỉ nằm ở quy mô đầu tư lớn mà còn ở việc kết hợp đồng thời các biện pháp ưu đãi tài chính, quy định bắt buộc theo lộ trình và phát triển hạ tầng.

Để đáp ứng nhu cầu sử dụng xe điện ngày càng tăng, chính quyền New Delhi dự kiến xây dựng khoảng 32.000 điểm sạc trên toàn thành phố, đồng thời phát triển mạng lưới đổi pin và các cơ sở thu gom, xử lý phương tiện cũ. Một cổng thông tin điện tử chuyên biệt cũng sẽ được thiết lập để tiếp nhận và xử lý các hồ sơ xin hưởng ưu đãi, giúp đơn giản hóa thủ tục cho người dân và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, chính sách mới cũng đặt ra không ít thách thức cho ngành công nghiệp ô-tô của Ấn Độ. Theo giới chuyên gia, việc chấm dứt đăng ký xe máy chạy xăng chỉ trong vòng chưa đầy hai năm sẽ tạo áp lực lớn đối với các nhà sản xuất trong việc mở rộng năng lực sản xuất xe điện, phát triển hệ thống đại lý và đầu tư vào hạ tầng sạc.

New Delhi hiện là một trong những đô thị ô nhiễm nhất thế giới, đặc biệt trong mùa đông khi khí thải giao thông, hoạt động xây dựng, công nghiệp và việc đốt phụ phẩm nông nghiệp cùng lúc khiến chất lượng không khí suy giảm nghiêm trọng. Theo thống kê của chính quyền thành phố, khí thải từ phương tiện giao thông hiện chiếm khoảng 23% tổng lượng ô nhiễm không khí tại thủ đô.

Trong bối cảnh đó, Chính sách Xe điện 2026 được kỳ vọng không chỉ thúc đẩy thị trường xe điện mà còn góp phần giải quyết bài toán y tế công cộng, cải thiện chất lượng sống đô thị và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng trong lĩnh vực giao thông của Ấn Độ.