Nga chế tạo đoàn tàu hydro đầu tiên, chạy hơn 700 km mỗi lần nạp nhiên liệu

Đoàn tàu được hoàn thiện tại nhà máy chế tạo máy Demikhovo, ngoại ô Moscow. Dự án do Transmashholding (TMH), một trong những nhà sản xuất phương tiện đường sắt lớn nhất Nga, phát triển với sự tham gia của Đường sắt Nga, tập đoàn Rosatom và chính quyền vùng Sakhalin, theo thỏa thuận ký năm 2019.

Khác với tàu diesel sử dụng động cơ đốt trong, tàu hydro tạo ra điện thông qua phản ứng hóa học trong pin nhiên liệu, với sản phẩm thải ra tại nơi vận hành chủ yếu là nước. Công nghệ này được kỳ vọng giúp giảm ô nhiễm trên các tuyến đường sắt chưa có hệ thống cấp điện.

Đoàn tàu hydro đầu tiên trên hệ thống đường sắt khổ 1.520 mm. (Video minh họa: TMH - Tập đoàn Chế tạo máy vận tải Transmashholding của Nga)

Theo thiết kế, tàu hydro của Nga có hai phiên bản với số lượng toa chở khách và phạm vi hoạt động khác nhau. Trong đó, phiên bản hai toa có thể di chuyển hơn 700 km chỉ bằng hệ thống pin nhiên liệu hydro. Khi kết hợp bộ pin tích trữ năng lượng trên tàu, tầm hoạt động tăng lên khoảng 740 km. Phiên bản ba toa chở khách có thể đi gần 480 km bằng hydro và thêm khoảng 80 km nhờ hệ thống pin hỗ trợ, nâng tổng quãng đường lên gần 560 km.

Cả hai phiên bản đều được trang bị một toa kỹ thuật riêng để bố trí hệ thống năng lượng hydro. Khoang này có cảm biến đo nồng độ hydro và thiết bị phát hiện cháy nhằm bảo đảm an toàn trong quá trình vận hành.

Ông Valeri Limarenko, Thống đốc vùng Sakhalin cho biết, dự án đã được triển khai trong nhiều năm và hiện chuyển sang giai đoạn thử nghiệm. Cuộc thử nghiệm đầu tiên dự kiến diễn ra trong tháng 11 này.

Sang năm 2027, đoàn tàu sẽ trải qua thử nghiệm vận hành tại Moskva và khu vực lân cận, trước khi được chuyển đến đảo Sakhalin vào giữa năm.

Nếu vượt qua các thử nghiệm và được cấp chứng nhận kỹ thuật, tàu hydro dự kiến sẽ đi vào khai thác thương mại vào cuối năm 2027. Những toa tàu đầu tiên sẽ phục vụ hành khách trên đảo Sakhalin, vùng lãnh thổ của Nga ở Thái Bình Dương, phía bắc Nhật Bản. Một trung tâm thử nghiệm công nghệ hydro chuyên dụng cũng đang được phát triển tại đây.

Đoàn tàu chạy bằng nhiên liệu hydro đầu tiên của Nga. (Ảnh: TMH)

Bên cạnh việc thử nghiệm đoàn tàu đầu tiên, Nga bắt đầu sản xuất hệ thống pin nhiên liệu hydro thứ hai, hướng tới xây dựng nền tảng công nghệ chung cho các thế hệ tàu đô thị, ngoại ô và liên vùng.

Dự án được triển khai sau quá trình hiện đại hóa mạng lưới đường sắt Sakhalin. Trước đây, đảo sử dụng khổ đường 1.067 mm được xây dựng trong thời kỳ Nhật Bản quản lý khu vực này.

Sau hơn hai thập kỷ cải tạo, Đường sắt Nga hoàn tất chuyển đổi mạng lưới sang khổ 1.520 mm vào năm 2020, tạo điều kiện đưa các phương tiện đường sắt hiện đại vào khai thác.

Việc phát triển tàu hydro kỳ vọng mở thêm lựa chọn thay thế đầu máy diesel tại những khu vực khó triển khai điện khí hóa đường sắt, dù hiệu quả giảm phát thải tổng thể còn phụ thuộc vào nguồn hydro sử dụng.