Nga hiện đại hóa xe tăng T-72A lên chuẩn T-72B3M do nguồn cung T-72B cạn kiệt

Nga đang bắt đầu quá trình hiện đại hóa các dòng xe tăng T-72A cũ để bù đắp cho sự sụt giảm nguồn cung các phiên bản T-72B hiện đại hơn. Hình ảnh từ Nhà máy Uralvagonzavod (UVZ) cho thấy những nỗ lực mới nhất nhằm đưa các thiết bị từ thời Liên Xô trở lại dây chuyền sản xuất với các gói nâng cấp bảo vệ đáng kể.

Sẽ rất khó khăn để hiện đại hóa xe tăng T-72A lên tiêu chuẩn T-72B3M do sự khác biệt đáng kể về cấu hình.

Nguyên nhân và bối cảnh chuyển dịch

Các hình ảnh mới nhất từ cơ sở của UVZ cho thấy một chiếc T-72A đã được trang bị giáp phản ứng nổ Relikt trên tháp pháo và các module bảo vệ trên giá đỡ xích. Nhà nghiên cứu xe bọc thép Andriy Tarasenko nhận định việc sử dụng lại dòng T-72A cổ điển là dấu hiệu cho thấy nguồn dự trữ các biến thể T-72B đời mới hơn đang dần cạn kiệt.

Bên cạnh đó, chuyên gia này cũng đặt ra nghi vấn về khả năng duy trì sản xuất của các cơ sở khác. Trong khi UVZ quay lại với T-72A, Nhà máy Omsk được dự báo sẽ sớm cạn kiệt nguồn dự trữ T-80B/BV từ thời Liên Xô, gây áp lực lên khả năng tổ chức sản xuất hàng loạt các chiến xa mới của Liên bang Nga.

Lộ trình nâng cấp và quy mô dự trữ

Theo dữ liệu từ tổ chức Frontelligence Insight, Nga dự kiến sẽ đại tu và nâng cấp tổng cộng 828 xe tăng T-72 lên cấu hình T-72B3M vào năm 2036. Giai đoạn cao điểm của hoạt động này dự kiến diễn ra vào năm 2028. Cụ thể, khoảng 498 chiếc T-72B3M sẽ được sửa chữa hoặc hiện đại hóa trong giai đoạn từ năm 2027 đến năm 2029.

Xe tăng T-72A trong cấu hình giáp bảo vệ của T-72B3M.

Nhà nghiên cứu Jompy từ mạng xã hội X, chuyên theo dõi thiết bị quân sự qua ảnh vệ tinh, cho biết con số 828 chiếc gần như trùng khớp hoàn toàn với số lượng xe tăng hiện có trong các kho bảo quản. Đáng chú ý, khoảng 2/3 số lượng xe tăng này là các biến thể T-72A cũ, được sản xuất trong giai đoạn 1979 - 1985.

Thách thức kỹ thuật trong việc nâng cấp T-72A

Việc nâng cấp hoàn toàn một chiếc T-72A lên tiêu chuẩn T-72B3M được đánh giá là nhiệm vụ vô cùng phức tạp. Quá trình này đòi hỏi phải thay thế toàn bộ hệ thống điện tử, thiết kế lại khung gầm, cơ cấu nạp đạn tự động và thay đổi cả gói giáp bảo vệ cho thân và tháp pháo. Do những rào cản kỹ thuật này, một số phiên bản T-72A phục chế trong năm 2024 chỉ được bổ sung giáp phản ứng nổ mà không nâng cấp toàn diện các thành phần bên trong.

Ngoài chương trình T-72, Nga cũng đặt mục tiêu đầy tham vọng cho các dòng xe tăng chủ lực hiện đại hơn. Trong giai đoạn 2027 - 2029, dự kiến sẽ có khoảng 1.118 chiến xa thuộc các phiên bản T-90M và T-90M2 được sản xuất, hiện đại hóa hoặc đại tu để tăng cường năng lực tác chiến cho lực lượng thiết giáp.

Tuệ Nhân