Nga tái sinh oanh tạc cơ thời Liên Xô bằng công nghệ số

Thông tin do Tổng giám đốc Tupolev, ông Yuri Abrosimov, công bố trong các phát biểu được Tập đoàn quốc phòng nhà nước Nga Rostec, đăng tải.

Máy bay ném bom chiến lược Tupolev Tu-160 Blackjack. (Ảnh: Rostec)

Theo ông Abrosimov, Tu-160M vẫn giữ nguyên kiểu dáng đặc trưng của dòng oanh tạc cơ siêu âm Tu-160 từ thời Liên Xô, được NATO định danh là Blackjack. Tuy nhiên, bên trong lớp vỏ quen thuộc này là hàng loạt thay đổi về công nghệ, từ hệ thống điện tử hàng không, dẫn đường cho đến động cơ.

"Bên ngoài, Tu-160M vẫn giữ nguyên hình dáng quen thuộc, nhưng bên trong được xây dựng trên nền tảng công nghệ hoàn toàn mới, với việc tích cực ứng dụng công nghệ số. Khoảng 80% hệ thống và thiết bị đã được hiện đại hóa", ông Abrosimov cho biết.

Điểm đáng chú ý là hệ thống điện tử hàng không của Tu-160M được thiết kế theo dạng mô-đun. Cấu trúc này cho phép Nga thay thế các thiết bị đã lỗi thời và tích hợp những công nghệ mới khi cần thiết, thay vì phải thiết kế lại toàn bộ hệ thống điện tử của máy bay.

Theo lãnh đạo Tupolev, cách tiếp cận này giúp Tu-160M thích ứng với những yêu cầu tác chiến mới và có thể đảm nhiệm thêm các nhiệm vụ trong tương lai. Ông không tiết lộ cụ thể những hệ thống nào vừa được nâng cấp, cũng như các hạng mục dự kiến sẽ được bổ sung tiếp theo.

Tu-160 là máy bay ném bom chiến lược siêu âm, sử dụng 4 động cơ và thiết kế cánh cụp cánh xòe. Máy bay có thể mang tối đa 12 tên lửa hành trình tầm xa trong các bệ phóng xoay bên trong thân, đồng thời giữ vai trò trong thành phần không quân thuộc bộ ba răn đe hạt nhân của Nga.

Chương trình Tu-160M được triển khai tại Nhà máy Hàng không Kazan, bao gồm cả việc hiện đại hóa những máy bay Tu-160 cũ và chế tạo các máy bay mới. Những đợt nâng cấp trước đó đã đưa vào sử dụng radar mới, buồng lái kỹ thuật số, hệ thống dẫn đường và liên lạc cải tiến, cùng động cơ NK-32-02.

Tháng 1/2018, Nga ký hợp đồng trị giá khoảng 160 tỷ rúp để mua 10 máy bay ném bom Tu-160M mới. Chiếc đầu tiên trong số này thực hiện chuyến bay vào tháng 1/2022, nhưng tiến độ bàn giao sau đó liên tục bị trì hoãn.

Đến cuối năm 2025, Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga mới tiếp nhận 2 máy bay ném bom Tu-160M mới.

Các máy bay Tu-160M đã được sử dụng để phóng tên lửa hành trình nhằm vào Ukraine. Số lượng oanh tạc cơ thực sự sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ chiến đấu được cho là còn hạn chế.

Phân tích do kênh giám sát hàng không Ukraine AviVector công bố hồi tháng 5 cho thấy, trong tổng số 18 máy bay Tu-160M của Nga, chỉ có 7 chiếc đang thực hiện nhiệm vụ chiến đấu. Trong khi đó, khoảng 7-9 chiếc được cho là thường xuyên có mặt tại Nhà máy Hàng không Kazan để nâng cấp, bảo dưỡng hoặc phục vụ quá trình chế tạo.

Những số liệu này cho thấy việc duy trì và mở rộng năng lực của phi đội Tu-160M không chỉ phụ thuộc vào các cải tiến công nghệ, mà còn liên quan đến tiến độ sản xuất, bảo trì và đưa máy bay trở lại hoạt động.