Nga thử “quân bài” Iskander-1000 trên chiến trường, tầm bắn gấp đôi Iskander-M

Vụ phóng tên lửa đạn đạo Iskander-M. Ảnh: MW.

Nga được cho là đã lần đầu sử dụng trong thực chiến một biến thể tên lửa đạn đạo Iskander mới được nâng cấp, tạm gọi là Iskander-1000. Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR) cho biết tên lửa này đã tấn công một mục tiêu tại thủ đô Kiev ngày 27/8.

Tên lửa được xác định là 9M723-2, được cho là biến thể nâng cấp từ 9M723-1 sử dụng trên hệ thống Iskander-M trước đây. Điểm đáng chú ý nhất nằm ở tầm bắn: 9M723-2 được cho là có khả năng đạt khoảng 1.000 km, gấp đôi giới hạn tầm bắn khoảng 500 km của Iskander-M.

Theo các nguồn tin Ukraine, thay đổi chủ yếu nằm ở hệ thống động lực. Tên lửa 9M723-2 được cho là sử dụng động cơ lớn hơn, kéo theo việc phải mở rộng ống phóng trên bệ phóng để phù hợp với kích thước mới.

Phuơng tiện phóng Iskander-M. Ảnh: MW.

Nga được cho là đã chuẩn bị Iskander-1000 từ năm 2024

Từ đầu năm 2025, nhiều nguồn tin cho biết Nga đang tiến gần tới việc đưa Iskander-1000 vào sản xuất hàng loạt.

Những dấu hiệu đáng chú ý đầu tiên về sự tồn tại của dòng tên lửa này xuất hiện từ tháng 5/2024, trong một video được công bố nhân kỷ niệm 78 năm bãi thử tên lửa Kapustin Yar của Nga.

Tên lửa mới sau đó được một số nguồn tin Nga dự đoán có thể được triển khai tại Kaliningrad, vùng lãnh thổ cực tây của Nga nằm giữa Ba Lan và Lithuania.

Nếu được triển khai tại đây, một tên lửa có tầm bắn khoảng 1.000 km sẽ mở rộng đáng kể phạm vi các mục tiêu mà Nga có thể tiếp cận tại Trung và Tây Âu, cũng như khu vực biển Baltic.

Khả năng này được cho là có thể được tính đến sau khi tên lửa hoàn tất quá trình thử nghiệm thực chiến tại chiến trường Ukraine.

Hệ thống Patriot của Ukraine chỉ vài mili giây trước khi bị phá hủy bởi tên lửa đạn đạo Iskander của Nga. Ảnh: MW.

Iskander-M đã trở thành một trong những vũ khí tấn công chủ lực của Nga

Hệ thống Iskander-M đã nhiều lần được Nga sử dụng để tấn công các mục tiêu có giá trị cao trong cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Trong số đó có các chiến dịch nhằm chế áp hệ thống phòng không Ukraine, bao gồm các tổ hợp Patriot và S-300. Iskander-M cũng được sử dụng để đánh vào những mục tiêu được Nga coi là có mức độ ưu tiên cao, trong đó có vị trí của các chuyên gia quân sự nước ngoài.

Sau khi chiến sự quy mô lớn bùng phát vào tháng 2/2022, Nga đã mở rộng đáng kể năng lực sản xuất Iskander. Điều này cho phép quân đội Nga sử dụng dòng tên lửa này với tần suất cao hơn trong các cuộc tập kích.

Việc duy trì tốc độ sản xuất lớn trong thời gian dài cũng giúp Iskander-M trở thành một thành phần quan trọng trong năng lực tấn công tầm xa của Nga.

Vụ phóng tên lửa đạn đạo KN-23B của Triều Tiên. Ảnh: MW.

Iskander-1000 chủ yếu là bản nâng cấp của Iskander-M

Mặc dù hệ thống động lực và bệ phóng được cho là đã được điều chỉnh, tình báo Ukraine cho rằng phần lớn các bộ phận còn lại của 9M723-2 gần như tương đồng với 9M723-1.

Điều này cho thấy Iskander-1000 nhiều khả năng là một bước phát triển tiến hóa từ hệ thống Iskander hiện có, thay vì một dòng vũ khí hoàn toàn mới.

Giống các biến thể Iskander có tầm bắn ngắn hơn, tên lửa mới được cho là sử dụng quỹ đạo đạn đạo bán phần với độ cao bay thấp và có khả năng cơ động cao trong quá trình bay.

Những đặc tính này khiến tên lửa khó bị phát hiện, theo dõi và đánh chặn hơn so với các tên lửa đạn đạo bay theo quỹ đạo thông thường.

Nếu được đưa vào biên chế với số lượng lớn, Iskander-1000 cũng có thể giúp Nga giảm mức độ phụ thuộc vào các tên lửa đạn đạo KN-23B và KN-30 do Triều Tiên cung cấp, vốn được cho là có tầm bắn tương tự.

Điểm quan trọng nhất của chương trình Iskander-1000 vì vậy không chỉ nằm ở việc Nga có thêm một tên lửa tầm xa hơn, mà còn ở khả năng nước này có thể nâng tầm năng lực tấn công của một hệ thống đã được sản xuất và triển khai rộng rãi, tận dụng tối đa cơ sở hạ tầng, bệ phóng và dây chuyền hiện có.

Tuy nhiên, thông tin về việc 9M723-2 thực sự đã được sử dụng trong chiến đấu và các thông số cụ thể của biến thể này hiện chủ yếu xuất phát từ phía Ukraine và các nguồn quốc phòng, do đó cần được theo dõi thêm qua các bằng chứng độc lập.