Nga - Ukraine giằng co bên dòng sông chiến lược, UAV thành vũ khí chủ lực

Một đơn vị đặc nhiệm Ukraine phóng UAV từ sông Dnipro. Ảnh tư liệu: NYT

Cuộc chiến của những phi công UAV

Tại tỉnh Kherson, miền Nam Ukraine, các binh sĩ thuộc Tiểu đoàn Tình báo 140 của lực lượng lính thủy đánh bộ Ukraine đang sử dụng UAV tấn công Baton để nhắm vào các vị trí của Nga ở bờ bên kia sông Dnipro.

Thiết bị có hình dáng giống một máy bay hạng nhẹ, được phóng từ bệ phóng dạng máy bắn, với chi phí sản xuất khoảng 3.300 USD. Thông qua camera gắn trên UAV, người điều khiển và trợ lý có thể giám sát, điều chỉnh đường bay theo thời gian thực từ một vị trí được bố trí dưới lòng đất.

Theo chỉ huy đơn vị có biệt danh Snake, sông Dnipro tạo thành chướng ngại vật đối với cả hai bên. Việc vượt sông đều tiềm ẩn nhiều rủi ro, khiến hai lực lượng khó thiết lập và duy trì vị trí ở bờ đối diện.

“Đây không còn là cuộc xung đột ở cấp độ bộ binh nữa. Chúng ta đang ở trong một cuộc chiến của những phi công UAV”, Snake nhận định, cho rằng phương thức tác chiến đã thay đổi đáng kể kể từ khi xung đột bùng phát năm 2022.

Dnipro – tuyến phòng thủ chiến lược

Sông Dnipro có vai trò đặc biệt trong lịch sử và địa lý Ukraine. Dòng sông chảy qua nhiều khu vực quan trọng, từ Kiev đến Kherson, đi qua các tỉnh Dnipropetrovsk và Zaporizhzhia, đồng thời gắn với những cơ sở hạ tầng chiến lược, trong đó có Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia lớn nhất châu Âu.

Kể từ khi xung đột bùng phát tháng 2/2022, hai bên nhiều lần tìm cách kiểm soát các vị trí ở hai bờ sông. Trong giai đoạn đầu chiến sự, lực lượng Nga từng vượt sang bờ Tây tại Kherson và duy trì hiện diện ở khu vực này hơn 8 tháng, trước khi rút lui trong cuộc phản công của Ukraine vào tháng 11/2022.

Theo nhà phân tích và phóng viên Petro Kobernyk thuộc Trung tâm Báo chí điều tra Ukraine, việc phá hủy các cây cầu bắc qua sông trong giai đoạn đầu có thể đã làm chậm đáng kể bước tiến của lực lượng Nga.

Tháng 10/2023, lực lượng đặc nhiệm và lính thủy đánh bộ Ukraine mở chiến dịch thiết lập hai đầu cầu ở bờ Đông sông Dnipro. Tuy nhiên, các vị trí này không được duy trì lâu dài. Đến mùa Hè năm 2024, sau các cuộc giao tranh tại Krynky, lực lượng Ukraine buộc phải rút lui.

Theo phóng viên Kobernyk, việc kiểm soát dòng sông và thiết lập các tuyến tiếp tế qua đây có thể tạo điều kiện để lực lượng Nga mở rộng hoạt động quân sự về phía các tỉnh miền Nam Ukraine như Mykolaiv và Odessa. Tuy nhiên, ông cho rằng Moskva hiện chưa có đủ nguồn lực để tổ chức một chiến dịch tiến công quy mô lớn nhằm vào thành phố Kherson.

Một binh sĩ Ukraine chuẩn bị phóng UAV tấn công Baton về phía các vị trí của Nga ở bờ bên kia sông Dnipro, thuộc vùng Kherson, vào ngày 18/10/2026. Ảnh: El Pais

UAV làm thay đổi cách thức tác chiến

Cuộc đối đầu dọc sông Dnipro cho thấy vai trò ngày càng lớn của UAV trong chiến trường Ukraine. Những thiết bị có chi phí tương đối thấp đang đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ, từ trinh sát, theo dõi mục tiêu đến tấn công các vị trí quân sự.

Theo các thông số được truyền thông chuyên ngành công bố, UAV Baton có thể đạt tốc độ tối đa 140 km/giờ, bay ở độ cao tối đa 500 m trong khoảng 50 phút và tấn công mục tiêu cách vị trí phóng tới 90 km.

Thiết bị có thể được lắp ráp trong khoảng 10 phút. Phiên bản tiên tiến hơn có khả năng theo dõi phương tiện đang di chuyển nhờ công nghệ Starlink của Mỹ.

Chỉ huy Snake cho rằng cuộc chạy đua phát triển công nghệ UAV đang diễn ra và khó có thể đảo ngược. Tuy nhiên, ông cũng bày tỏ lo ngại trước khả năng các công nghệ mới cho phép tiêu diệt mục tiêu với chi phí ngày càng thấp.

Trong khi các phương thức tác chiến liên tục thay đổi, sông Dnipro vẫn giữ vai trò là một trong những tuyến phân chia quan trọng nhất giữa lực lượng Nga và Ukraine. Việc kiểm soát hai bờ sông, cũng như khả năng duy trì hoạt động hậu cần qua tuyến đường thủy này, tiếp tục là yếu tố có ý nghĩa đối với cục diện chiến trường miền Nam Ukraine.