Nga, Ukraine phát tín hiệu đàm phán, ông Trump nói hòa bình gần hơn bao giờ hết

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff gặp nhau tại Cung điện Constantine ở St. Petersburg, ngày 21-10. Ảnh: CNN

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21-10 bày tỏ lạc quan về triển vọng chấm dứt cuộc xung đột Nga - Ukraine, cho rằng các bên đang tiến gần đến một thỏa thuận hòa bình hơn bất kỳ thời điểm nào trước đây. "Mới đây, tôi có trao đổi với Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc giải quyết cuộc chiến ở Ukraine. Tôi nghĩ chúng ta đang tiến gần tới một thỏa thuận hòa bình, có lẽ là gần nhất từ trước đến nay", ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.

Tuyên bố được đưa ra sau cuộc hội đàm kéo dài gần 3 giờ giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại St. Petersburg. Cuộc gặp tập trung vào những ý tưởng nhằm thúc đẩy tiến trình ngoại giao và tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột kéo dài hơn 4 năm qua. Trợ lý Điện Kremlin Yuri Ushakov cho biết, trong cuộc hội đàm, ông Putin đã bày tỏ sự sẵn sàng về nguyên tắc đối với việc nối lại đàm phán ba bên giữa Nga, Mỹ và Ukraine. Theo ông Ushakov, các cuộc thảo luận có thể diễn ra vào giữa tháng 11, với trọng tâm là xây dựng khuôn khổ bảo đảm an ninh cho các bên trong giai đoạn hậu xung đột.

Quan chức Nga cho biết Washington đã phát tín hiệu hoan nghênh đề xuất này. Abu Dhabi cũng đang được cân nhắc làm địa điểm tổ chức các cuộc đàm phán mới, dù thời gian và thành phần phái đoàn tham dự chưa được xác định chính thức. Ông Ushakov nhận định tình hình đang chuyển dịch theo hướng chấm dứt xung đột, đồng thời ghi nhận những nỗ lực trung gian hòa giải của chính quyền Tổng thống Trump. Tuy nhiên, Moscow vẫn đánh giá đề xuất hòa bình do Ukraine và các nước châu Âu đưa ra là thiếu thực chất. Nga cũng tiếp tục nhấn mạnh các yêu cầu về an ninh và phản đối những phương án ngừng bắn mà nước này cho rằng có thể tạo điều kiện để Ukraine tái vũ trang.

Ukraine ủng hộ đàm phán, đề xuất đóng băng chiến tuyến

Về phía Ukraine, Tổng thống Volodymyr Zelensky xác nhận Kiev đã nhận được thông tin từ Washington rằng Nga ủng hộ việc tổ chức cuộc gặp giữa các nhóm đàm phán của ba nước. Ông khẳng định Ukraine sẵn sàng tham gia và mong muốn cuộc gặp diễn ra càng sớm càng tốt, dự kiến trong tháng 11.

Theo ông Zelensky, Ukraine ủng hộ các đề xuất nhằm chấm dứt giao tranh, ngừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng, triển khai sáng kiến nhân đạo, trao trả tù binh và khôi phục hoạt động ngoại giao. Đáng chú ý, nhà lãnh đạo Ukraine cho rằng việc đóng băng các hoạt động quân sự dọc theo chiến tuyến hiện tại là một phương án thực tế để tiến tới chấm dứt chiến tranh. "Ngay lúc này, chúng tôi phải đóng băng chiến sự. Tôi nghĩ đây là một con đường thực tế để kết thúc cuộc chiến", ông Zelensky nhấn mạnh, đồng thời cho biết Kiev sẽ tìm kiếm các bảo đảm an ninh từ Mỹ và những đồng minh châu Âu.

Tổng thống Ukraine cũng nhấn mạnh các quyết định liên quan đến tương lai đất nước không thể được đưa ra khi thiếu sự tham gia của Kiev. Ông bày tỏ mong muốn các đối tác châu Âu tham gia tiến trình đàm phán, đặc biệt trong những vấn đề liên quan đến bảo đảm an ninh và tái thiết sau chiến tranh.

Trong khi đó, Nga vẫn thể hiện lập trường thận trọng đối với những thỏa thuận ngừng bắn từng phần. Moscow trước đây nhiều lần bác bỏ đề xuất đình chiến tạm thời, cho rằng điều này có thể giúp Ukraine củng cố lực lượng và tiếp nhận thêm vũ khí.

Triển vọng hòa bình còn nhiều thách thức

Những tín hiệu ngoại giao mới xuất hiện trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump gia tăng sức ép nhằm thúc đẩy các bên đi đến thỏa thuận. Washington được cho là đang sử dụng cả công cụ ngoại giao và kinh tế để khuyến khích Moscow tham gia tiến trình hòa bình, trong đó có những điều chỉnh liên quan đến các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu nhiên liệu của Nga.

Trong cuộc gặp với ông Witkoff, Tổng thống Putin cũng cảm ơn ông Trump vì những nỗ lực tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột. Hai bên đồng thời trao đổi về khả năng mở rộng hợp tác kinh tế, bao gồm các dự án nhiên liệu và nguồn cung phân bón cho thị trường Mỹ. Tuy nhiên, sức ép từ Washington không chỉ hướng đến Moscow. Ngày 20-10, ông Trump tuyên bố Ukraine cần chấm dứt chiến tranh, nếu không sẽ phải đối mặt với một kết cục rất tồi tệ. Trước đó, ông cũng gợi ý Kiev nên cân nhắc một đại diện khác trong các cuộc đàm phán, cho rằng ông Zelensky chưa đạt được tiến triển cần thiết. Ở chiều ngược lại, Ukraine vẫn kiên quyết yêu cầu các bảo đảm an ninh đáng tin cậy và bác bỏ việc đưa ra những nhượng bộ lãnh thổ mà Kiev cho là không thể chấp nhận.

Theo tạp chí The Atlantic, ông Trump được cho là muốn thúc đẩy ký kết thỏa thuận hòa bình Nga - Ukraine tại hội nghị thượng đỉnh G20 dự kiến diễn ra ở Miami, Mỹ, vào tháng 12. Tuy nhiên, thông tin này chưa đồng nghĩa các bên đã đạt được đồng thuận về nội dung thỏa thuận. Đặc phái viên Jared Kushner, con rể ông Trump, đánh giá các cuộc đàm phán gần đây đã ghi nhận những tiến triển đáng khích lệ, dù vẫn còn nhiều công việc khó khăn phía trước.

Việc Nga và Ukraine cùng phát tín hiệu sẵn sàng đàm phán mở ra cơ hội mới cho nỗ lực ngoại giao. Dù vậy, khả năng đạt được hòa bình bền vững vẫn phụ thuộc vào việc các bên có thể thu hẹp bất đồng về lãnh thổ, ngừng bắn và cơ chế bảo đảm an ninh sau xung đột hay không.

AN BÌNH