Ngăn chặn khai thác hải sản bất hợp pháp từ sớm, từ xa

Cảnh sát biển và các lực lượng chức năng phát tờ rơi tuyên truyền phòng, chống IUU cho ngư dân. (Ảnh: Cảnh sát biển cung cấp)

Một trong những nhiệm vụ quan trọng trong phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) là ngăn chặn tình trạng đánh bắt hải sản tại các vùng biển nước ngoài. Thời gian qua, cán bộ, chiến sĩ của Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 luôn túc trực ở những vùng biển giáp ranh để ngăn chặn hành vi này từ sớm, từ xa.

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 (đóng tại phường Phước Thắng, Thành phố Hồ Chí Minh) được giao quản lý vùng biển từ Cù Lao Xanh, tỉnh Gia Lai đến bờ bắc cửa Định An, tỉnh Vĩnh Long, có chiều dài khoảng 1.095km, với diện tích hơn 615.000km².

Trước yêu cầu quản lý, bảo vệ chủ quyền và thực thi pháp luật trên vùng biển rộng lớn, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 triển khai đồng bộ, quyết liệt, trên các hướng, khu vực trọng điểm, nhất là vùng biển giáp ranh Việt Nam-Indonesia-Malaysia, khu vực đặc khu Trường Sa và vùng biển phía nam.

Theo đó, Bộ Tư lệnh Vùng đã thành lập Sở Chỉ huy phía trước, đóng quân ở những vùng biển giáp ranh, đưa ra những nghị quyết, kế hoạch chuyên đề, xác định nhiệm vụ, trách nhiệm và biện pháp thực hiện. Rạng sáng 23/8, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ tuần tra trên vùng biển giáp ranh Việt Nam-Indonesia, Cảnh sát biển 3 đã nhanh chóng tiếp cận và ngăn chặn thành công ba tàu cá có hướng đi vào vùng biển nước bạn. Cùng với đó, lực lượng cảnh sát biển còn phát hiện các tàu cá này có dấu hiệu vi phạm liên quan việc lắp đặt, duy trì hoạt động thiết bị giám sát hành trình (VMS).

Trước đó, vào cuối năm 2025, Vùng Cảnh sát biển 3 đã phát hiện hai tàu cá của tỉnh An Giang lưu giữ thiết bị giám sát hành trình của tàu cá khác và đã xử phạt tổng cộng 166 triệu đồng. Ngoài ra, một tàu cá của tỉnh Lâm Đồng lưu giữ 19 thiết bị giám sát hành trình của tàu cá khác cũng đã bị khởi tố vụ án, khởi tố bị can để xử lý theo quy định.

Bên cạnh đó, cảnh sát biển đã sử dụng các biện pháp kiểm tra chéo, đối chiếu dữ liệu ghi trên VMS ở trong đất liền với vị trí thực tế, sử dụng thông tin trinh sát và các nguồn tin liên quan, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong việc theo dõi, phân tích dữ liệu thiết bị giám sát hành trình của tàu cá 24/24 giờ. Theo Đại tá Cao Vũ Long, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3, không chỉ xử lý chủ tàu, thuyền trưởng trực tiếp vi phạm IUU, mà kiên quyết đấu tranh, xử lý cả các đối tượng chủ mưu, tổ chức, môi giới, tiếp tay cho hành vi vi phạm.

Đối với tàu cá gặp sự cố kỹ thuật khách quan về VMS, lực lượng Cảnh sát biển chủ động hướng dẫn, hỗ trợ khắc phục; duy trì liên lạc bằng các phương tiện dự phòng, bảo đảm an toàn cho ngư dân. Trường hợp không thể khắc phục sự cố trên biển, tàu được hướng dẫn trở về bờ hoặc đến khu vực có điều kiện để sửa chữa. Sáu tháng đầu năm 2026, thông qua kênh thông tin nghề cá, Bộ Tư lệnh Vùng đã nhắc nhở, tuyên truyền đối với hơn 1.300 lượt tàu cá mất kết nối VMS và tuyên truyền trực tiếp cho hơn 10.000 lượt tàu cá với hàng chục nghìn lượt thuyền viên.

Tàu Cảnh sát biển Việt Nam trực chốt chặn ở vùng biển giáp ranh. (Ảnh: Cảnh sát biển cung cấp)

Ông Trần Văn Đức, 60 tuổi, ngư dân phường Phước Thắng, Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ: “Sau khi được tuyên truyền tôi hiểu rõ hơn các quy định của pháp luật và hậu quả của việc khai thác hải sản trái phép. Tôi sẽ trao đổi và yêu cầu con, cháu mình chấp hành nghiêm pháp luật về khai thác thủy sản, không sang vùng biển nước ngoài để đánh bắt cá mực”.

Đại tá Nguyễn Hồng Chuyên, Chính ủy Sở Chỉ huy phía trước cho biết: Điều quan trọng là tuyên truyền đưa pháp luật đến với ngư dân ngay trên ngư trường, để từ đó nâng cao ý thức tự giác chấp hành và phòng ngừa vi phạm.

Theo Đại tá Cao Vũ Long, phòng, chống khai thác IUU không chỉ là nhiệm vụ trước mắt nhằm góp phần cùng cả nước tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC) mà còn là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, lâu dài, gắn với bảo vệ chủ quyền, giữ vững an ninh, trật tự trên biển và phát triển nghề cá bền vững. Tinh thần xuyên suốt là không để bị động, bất ngờ, không để sót, lọt hành vi vi phạm.

Cuối tháng 8, đầu tháng 9/2026, Đoàn công tác do Đại tá Lâm Sơn Tùng, Phó Tham mưu trưởng Cảnh sát biển Việt Nam làm trưởng đoàn đã có chuyến kiểm tra thực tế tại khu vực biển giáp ranh Việt Nam với các nước: Thái Lan, Malaysia và Indonesia. Đại tá Lâm Sơn Tùng yêu cầu cấp ủy, chỉ huy các tàu tiếp tục thực hiện nghiêm mọi chỉ thị, mệnh lệnh của các cấp; phối hợp chặt chẽ với các lực lượng trên thực địa để thực hiện tốt nhiệm vụ đợt cao điểm quyết liệt ngăn chặn tàu cá vi phạm IUU. Dịp này, Đoàn công tác của Cảnh sát biển Việt Nam cũng kiểm tra ngẫu nhiên một số tàu cá đang hoạt động tại khu vực biển giáp ranh giữa Việt Nam và các nước.

Với tinh thần quyết liệt, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ và nghiêm túc của các lực lượng chức năng trong đó có cảnh sát biển, những vi phạm của ngư dân trên thực địa sẽ không còn. Từ đó, góp phần nâng cao cơ hội gỡ “thẻ vàng” của EC trong thời gian tới