Ngăn chặn khai thác khoáng sản trái phép từ cơ sở

Các đối tượng khai thác cát trái phép thường lựa chọn khu vực ít người qua lại để hoạt động. Ảnh được chụp tại xã Trà My vào ngày chiều ngày 21/5. Ảnh: PHAN VINH

Kịp thời ngăn chặn

Thời gian qua, tại xã Chiên Đàn, nạn khai thác và tập kết cát trái phép trên các tuyến sông cùng khu vực giáp ranh tiềm ẩn nguy cơ gây sạt lở bờ sông, đe dọa sản xuất nông nghiệp, hủy hoại môi trường và mất an ninh trật tự.

Để ngăn chặn, chính quyền địa phương duy trì tuần tra hằng tuần, huy động lực lượng phối hợp giữa UBND và Công an xã. Công tác kiểm soát tập trung vào các tuyến sông La Ngà, Trà Thai và vùng giáp ranh giữa xã Chiên Đàn với xã Tây Hồ - những "điểm nóng" thường phát sinh vi phạm.

Theo UBND xã Chiên Đàn, từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng chức năng đã phát hiện và đẩy đuổi hơn 20 vụ khai thác cát trái phép. Dù vậy, công tác xử lý tại chỗ gặp rất nhiều khó khăn. Các đối tượng thường lợi dụng địa hình sông nước hiểm trở, vắng người để hoạt động và nhanh chóng tẩu thoát khi thấy bóng dáng lực lượng chức năng, gây trở ngại lớn cho việc lập hồ sơ xử lý.

Một điểm tập kết cát sau khi thác trái phép trên địa bàn xã Chiên Đàn. Ảnh: UBND xã Chiên Đàn

Trong đợt ra quân ngày 20/5, UBND xã Chiên Đàn phối hợp Công an xã kiểm tra, triệt xóa 2 tụ điểm tập kết cát trái phép tại thôn Xuân. Đợt truy quét không chỉ nhắm vào các điểm khai thác mà còn mở rộng sang các bãi tập kết, tuyến vận chuyển, cơ sở kinh doanh vật liệu xây dựng và các khu vực đất vườn, đất ruộng bị lạm dụng.

Tại xã Quế Phước, lực lượng chức năng cũng phát hiện, xử lý một vụ thăm dò vàng trái phép trong rừng. Khoảng 7 giờ 30 phút ngày 18/5, tổ công tác Công an xã Quế Phước phối hợp với Trạm bảo vệ rừng số 5 và Hạt Kiểm lâm liên xã khu vực 5 tuần tra tại Khe Nhám (thôn Mậu Long), phát hiện một lán trại dựng trái phép có 2 đối tượng đang lưu trú.

Tại hiện trường, lực lượng chức năng đã tiêu hủy lán trại, khoảng 100m ống dẫn nước cùng nhiều dụng cụ khai thác vàng. Các đối tượng được đưa về trụ sở Công an xã làm việc và khai nhận vào rừng để thăm dò vàng.

Công an xã Quế Phước cùng các lực lượng phối hợp tổ chức tiêu hủy dụng cụ, lán trại của các đối tượng thăm dò vàng trái phép. Ảnh: Công an xã Quế Phước

Không để hình thành "điểm nóng"

Từ thực tế địa bàn, nhiều địa phương chủ động xây dựng kế hoạch chuyên đề, siết chặt trách nhiệm của từng lực lượng trong quản lý tài nguyên, khoáng sản. Ngày 29/4, UBND xã Chiên Đàn ban hành Kế hoạch số 138 về tuyên truyền pháp luật, tuần tra, truy quét và xử lý khai thác khoáng sản trái phép. Kế hoạch nhằm nâng cao nhận thức người dân, đồng thời tăng cường xử lý để răn đe, bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước.

Theo đó, địa phương triển khai đợt cao điểm kiểm tra trong tháng 5/2026 và duy trì đều đặn hằng tuần đến hết năm trên các tuyến sông La Ngà, Trà Thai, vùng giáp ranh cùng các địa bàn trọng điểm. Lực lượng liên ngành tham gia gồm: Công an, Quân sự xã, các bộ phận chuyên môn, thôn trưởng và an ninh cơ sở, dưới sự giám sát của các tổ chức chính trị - xã hội để bảo đảm tính công khai, minh bạch.

Ông Huỳnh Tuấn Nhật, Phó Chủ tịch UBND xã Chiên Đàn cho biết: "Tại các khu vực trọng điểm về khai thác cát trái phép, địa phương quyết tâm kiểm tra thường xuyên, không để các đối tượng quay lại hoạt động. Khi phát hiện vi phạm, lực lượng chức năng sẽ đẩy đuổi, thu giữ, tiêu hủy phương tiện, đồng thời rà soát các điểm tập kết và tuyến vận chuyển để xử lý nghiêm. Quan điểm của xã là không để hình thành điểm nóng và kiên quyết ngăn chặn tái diễn vi phạm".

Trong khi đó, Trung tá Ngô Tấn Thịnh, Trưởng Công an xã Quế Phước khẳng định, công tác phòng ngừa và đấu tranh với nạn khai thác khoáng sản (vàng, cát) trái phép là nhiệm vụ thường xuyên, gắn liền với trách nhiệm quản lý địa bàn.

Thời gian qua, Công an xã tham mưu UBND xã lập các rào chắn barie trên những tuyến đường ra bãi cát, đồng thời tăng cường kiểm tra để xử lý dứt điểm nạn khai thác vàng trái phép. Đơn vị thường xuyên phối hợp với lực lượng kiểm lâm, bảo vệ rừng tuần tra tại các khu vực trọng điểm; mở đợt tấn công, trấn áp tội phạm kinh tế, môi trường, tập trung vào hành vi khai thác và vận chuyển khoáng sản trái phép.

Một điểm tập kết cát trái phép trên địa bàn xã Chiên Đàn. Ảnh: UBND xã Chiên Đàn

Từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng chức năng xã Quế Phước đã phát hiện, xử lý 2 vụ khai thác vàng trái phép. Trước đó, ngày 9/1/2026, tổ công tác phát hiện 9 đối tượng cư trú trái phép trong rừng sâu tại khu vực Khe Chức, lập tức tiêu hủy lán trại cùng toàn bộ phương tiện phục vụ khai thác lậu.

"Các đối tượng thường lợi dụng địa hình hiểm trở để hoạt động nhỏ lẻ và lập tức lẩn trốn khi phát hiện lực lượng chức năng. Vì thế, bên cạnh tuần tra, đơn vị đặc biệt chú trọng tuyên truyền để người dân không tham gia, không tiếp tay cho hoạt động khai thác trái phép, đồng thời phát huy vai trò giám sát của cộng đồng", Trung tá Ngô Tấn Thịnh cho biết thêm.