Ngân hàng đồng loạt 'dọn kho', hàng loạt tài khoản có nguy cơ bị đóng

Thay vì để hàng triệu tài khoản không còn sử dụng tiếp tục tồn tại, nhiều ngân hàng đang đồng loạt triển khai đợt rà soát quy mô lớn nhằm đóng các tài khoản "ngủ đông", không phát sinh giao dịch trong thời gian dài hoặc chỉ còn số dư rất thấp.

Động thái này không chỉ giúp tối ưu chi phí vận hành mà còn là bước đi quan trọng trong quá trình làm sạch dữ liệu khách hàng, siết chặt an toàn hệ thống thanh toán và hạn chế nguy cơ gian lận tài chính.

Mới nhất, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quốc Dân (NCB) thông báo sẽ đóng một số tài khoản thanh toán không hoạt động theo quy định hiện hành của Ngân hàng Nhà nước.

Theo NCB, tài khoản thuộc diện đóng phải đồng thời đáp ứng hai điều kiện. Thứ nhất, tài khoản không phát sinh giao dịch liên tục từ 24 tháng trở lên, tính đến ngày 30/6. Thứ hai, số dư thấp hơn mức phí quản lý tài khoản không hoạt động theo biểu phí của ngân hàng, tương đương dưới 20.000 đồng (chưa bao gồm VAT).

Ngân hàng dự kiến triển khai việc đóng tài khoản từ tháng 7 đến hết tháng 8. Những khách hàng vẫn có nhu cầu sử dụng được khuyến nghị chủ động liên hệ chi nhánh hoặc phòng giao dịch trước thời điểm trên để được hỗ trợ. Sau thời hạn này, NCB sẽ tiến hành đóng tài khoản theo quy định mà không gửi thông báo riêng tới từng khách hàng.

Không lâu trước đó, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Lộc Phát Việt Nam (LPBank) cũng công bố kế hoạch đóng các tài khoản thanh toán của khách hàng cá nhân không còn số dư và không phát sinh giao dịch liên tục trong 12 tháng.

Để tiếp tục duy trì tài khoản, LPBank đề nghị khách hàng kích hoạt lại bằng cách thực hiện ít nhất một giao dịch tài chính như nộp tiền, chuyển khoản hoặc đăng nhập và phát sinh giao dịch trên ứng dụng ngân hàng số.

Nếu không nhận được phản hồi chậm nhất đến hết ngày 29/7, ngân hàng sẽ thực hiện đóng các tài khoản thuộc diện áp dụng vào ngày 30/7. Sau khi tài khoản bị đóng, khách hàng vẫn có thể liên hệ tổng đài hoặc chi nhánh để được hỗ trợ mở lại theo quy định.

Không chỉ NCB và LPBank, trước đó Agribank, Techcombank, Sacombank, MB hay VIB cũng đã triển khai các đợt rà soát tương tự. Mặc dù tiêu chí của mỗi ngân hàng có sự khác biệt, phần lớn đều áp dụng đối với các tài khoản không phát sinh giao dịch từ 1-2 năm và có số dư rất thấp, phổ biến dưới 50.000 đồng.

Việc đóng các tài khoản "ngủ đông" không đơn thuần nhằm tiết giảm chi phí vận hành. Trong bối cảnh thanh toán số phát triển mạnh, các tài khoản không còn sử dụng cũng tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng cho các hành vi lừa đảo, rửa tiền hoặc gian lận tài chính.

Hiện nhiều ngân hàng đang áp dụng mức phí từ 5.000 đồng đến vài chục nghìn đồng mỗi tháng đối với các tài khoản không duy trì số dư tối thiểu. Tuy nhiên, thay vì tiếp tục duy trì những tài khoản gần như không còn giá trị sử dụng, nhiều ngân hàng lựa chọn đóng tài khoản để làm sạch dữ liệu và giảm thiểu rủi ro.

Song song với động thái của các ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước cũng đang đề xuất hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động này. Tại dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 52 về thanh toán không dùng tiền mặt, cơ quan quản lý đề xuất cho phép các ngân hàng chủ động đóng những tài khoản không phát sinh giao dịch trong 3 năm liên tiếp.

Sau khi tài khoản bị đóng, ngân hàng vẫn có trách nhiệm theo dõi số dư còn lại và hoàn trả cho chủ sở hữu hợp pháp khi có yêu cầu chính đáng. Mốc thời gian 3 năm được xây dựng trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế.

Tại Mỹ, các tài khoản không hoạt động từ 3-5 năm được coi là tài khoản ngủ đông và số dư có thể được chuyển về cơ quan quản lý tài sản vô chủ. Trong khi đó, UAE cũng đưa các tài khoản không phát sinh giao dịch trên 3 năm vào diện theo dõi và có thể đóng sau 5 năm nếu chủ sở hữu không kích hoạt trở lại.

Động thái quyết liệt của các ngân hàng diễn ra trong bối cảnh thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam đang tăng trưởng mạnh. Đến đầu năm 2026, gần 87% người trưởng thành đã sở hữu tài khoản ngân hàng, trong khi số lượng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng gần 59% mỗi năm, vượt xa các mục tiêu đặt ra trước đó.

Theo Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia, đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu có ít nhất 95% người từ 15 tuổi trở lên sở hữu tài khoản thanh toán; giá trị thanh toán không dùng tiền mặt đạt khoảng 30 lần GDP và khoảng 30% người trưởng thành có tiền gửi tiết kiệm tại các tổ chức tín dụng.

Trong bối cảnh hệ thống thanh toán số ngày càng mở rộng, việc loại bỏ các tài khoản không còn hoạt động được xem là bước đi cần thiết để dữ liệu phản ánh đúng quy mô thị trường, đồng thời góp phần nâng cao mức độ an toàn của hệ thống tài chính và bảo vệ người sử dụng dịch vụ ngân hàng.