Ngân hàng, thuế chia sẻ thông tin, doanh nghiệp khó giấu tài chính
Ngân hàng Nhà nước và Cục Thuế thống nhất cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa ngành thuế và Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia (CIC). Sắp tới, dữ liệu từ Bảo hiểm xã hội cũng có thể được kết nối, phục vụ đánh giá thông tin doanh nghiệp.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Tiến Dũng cho biết dữ liệu thuế là một trong nhiều nguồn thông tin quan trọng giúp CIC đánh giá năng lực của khách hàng. Đây mới là bước đầu trong quá trình hợp tác và hai bên cần đặc biệt chú trọng bảo mật, bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Hiện cơ quan quản lý chưa công bố cụ thể những loại dữ liệu thuế nào sẽ được chia sẻ với CIC.
CIC là đơn vị thuộc NHNN, có chức năng thu thập, xử lý, lưu trữ và cung cấp thông tin tín dụng. Hiện CIC thu thập nhiều nhóm thông tin từ các tổ chức tín dụng, trong đó có thông tin định danh khách hàng, hợp đồng tín dụng, thẻ tín dụng..., nhưng không bao gồm số thẻ, mã số bảo mật hay lịch sử giao dịch thanh toán.
NHNN cho biết ngành ngân hàng cũng đang thúc đẩy chuyển đổi mô hình cấp tín dụng theo hướng dựa nhiều hơn vào dữ liệu và quản lý dòng tiền. Nguồn dữ liệu thuế được kỳ vọng góp phần đa dạng hóa kho dữ liệu của CIC, nâng cao chất lượng thông tin tín dụng, hỗ trợ các tổ chức tín dụng trong đánh giá khách hàng, quản trị rủi ro và cấp tín dụng.
Theo ông Nguyễn Văn Bắc, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN), hệ thống ngân hàng ngày càng áp dụng các chuẩn mực quản trị rủi ro cao hơn, đòi hỏi thông tin về khách hàng, phương án sử dụng vốn, khả năng trả nợ và tài sản bảo đảm đầy đủ.
Việc thẩm định các khoản vay không có tài sản bảo đảm đòi hỏi đầy đủ thông tin về tình hình tài chính, dòng tiền, lịch sử và khả năng trả nợ của doanh nghiệp.
“Thông tin tài chính của doanh nghiệp còn được kết nối với cơ quan thuế, hải quan, bảo hiểm xã hội, hiệp hội ngành nghề...”, ông Bắc nói.

Dữ liệu CIC kết nối với cơ quan thuế. Ảnh minh họa: Hoàng Hà
Ông Bắc cho rằng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn gặp nhiều khó khăn về năng lực tài chính, năng lực quản trị và xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh. Báo cáo tài chính của một số doanh nghiệp cũng chưa đồng nhất với báo cáo thuế.
Trong đó có khó khăn về dữ liệu xếp hạng tín nhiệm và dòng tiền của doanh nghiệp mới thành lập.
“Một số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp có tỷ suất lợi nhuận thấp, mức độ rủi ro cao nhưng thiếu công cụ bảo hiểm, làm hạn chế khả năng tiếp cận tín dụng; hồ sơ pháp lý của doanh nghiệp chưa đầy đủ, mức độ liên kết của DNNVV với các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI trong chuỗi cung ứng còn hạn chế, nhiều DNNVV chưa hình thành được dòng tiền đủ chắc chắn tạo cơ sở để đánh giá xếp hạng tín dụng”, ông Bắc cho hay.
Bà Nguyễn Thị Bích Thủy, Phó trưởng phòng Phòng Hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) thông tin, Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa theo hướng tiếp cận cả phía cung và cầu vốn.
Một nội dung được đặt ra là khuyến khích các tổ chức cung ứng vốn phát triển phương thức cấp vốn phù hợp với từng nhóm doanh nghiệp, dựa nhiều hơn vào phương án sản xuất kinh doanh, phương án trả nợ, doanh thu, dữ liệu, dòng tiền và các thông tin hợp pháp khác, thay vì chỉ dựa vào tài sản bảo đảm.
Bà Thủy cho biết tại dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Bộ Tài chính cũng sẽ thảo luận về việc phát triển các tổ chức xếp hạng tín nhiệm, tạo cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn.
Trước đó, tại hội nghị về khơi thông tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, kiến nghị phát triển hệ sinh thái xếp hạng tín nhiệm và dữ liệu phục vụ đánh giá doanh nghiệp.
Hiệp hội kiến nghị NHNN đánh giá tín nhiệm độc lập, khách quan; khuyến nghị các tổ chức xếp hạng tín nhiệm xếp hạng doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó nghiên cứu mô hình doanh nghiệp phải có kinh nghiệm trên thị trường.
“Hiện các tổ chức tín dụng phần lớn dựa vào dữ liệu của CIC. Nếu có các tổ chức xếp hạng độc lập thì ngân hàng sẽ có thêm nguồn thông tin quan trọng để đánh giá mức độ rủi ro”, ông Thân nói.


