Ngăn hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ qua cửa khẩu

Thời gian này, tình trạng doanh nghiệp gian lận thương mại qua kê khai quá cảnh hàng hóa qua các cửa khẩu có chiều hướng phức tạp. Nhiều lô hàng quá cảnh có hàng hóa xâm phạm quyền SHTT đã bị lực lượng hải quan phát hiện và ngăn chặn kịp thời.

Những vụ việc thực tế

Theo thông tin từ Chi cục Hải quan khu vực VI, trong thời gian từ ngày 5/5/2026 đến nay, Hải quan cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, Hải quan cửa khẩu Chi Ma, Đội Kiểm soát hải quan đã phối hợp với Chi cục Điều tra chống buôn lậu (Cục Hải quan) và phòng chuyên môn của Công an tỉnh phát hiện hành vi gian lận của một loạt doanh nghiệp (trụ sở trong tỉnh và ngoài tỉnh) trong hoạt động quá cảnh hàng hóa qua cửa khẩu.

Kiểm tra thực tế các lô hàng quá cảnh, lực lượng chức năng phát hiện, tạm giữ hàng chục mục hàng hóa không khai báo, giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng và nghi vấn hàng đã qua sử dụng. Đặc biệt, sau thời gian xác minh, bước đầu đã khẳng định số hàng hóa này vi phạm nghiêm trọng pháp luật về SHTT những nhãn hàng đã được bảo hộ tại Việt Nam.

Hải quan cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị kiểm tra, phát hiện lô hàng quá cảnh qua cửa khẩu có dấu hiệu xâm phạm quyền SHTT

Trao đổi với bà Hà Thị Kim Dung, Đội trưởng Hải quan cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị, được biết, qua công tác nghiệp vụ, đơn vị đã kịp thời phát hiện thủ đoạn tinh vi của các doanh nghiệp vi phạm như: Lợi dụng cơ chế thông thoáng của loại hình hàng hóa quá cảnh để khai báo không đầy đủ hoặc cố tình ẩn giấu hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, hàng xâm phạm quyền SHTT trong các lô hàng quá cảnh nhằm qua mặt cơ quan chức năng để đưa hàng vào thị trường Việt Nam.

Những lô hàng quá cảnh vi phạm không chỉ được Hải quan cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị phát hiện, mà từ đầu tháng 5/2026 đến nay, hải quan các cửa khẩu khác và đơn vị chức năng thuộc Chi cục Hải quan khu vực VI cũng đã kịp thời phát hiện, ngăn chặn một số vụ việc có hành vi vi phạm tương tự.

Theo thống kê, chỉ tính từ ngày 5/5/2026 đến nay, các đơn vị thuộc Chi cục đã phát hiện 7 lô hàng của các doanh nghiệp khai báo quá cảnh nghi ngờ có dấu hiệu xâm phạm quyền SHTT. Còn trong gần 5 tháng đầu năm 2026, hải quan các cửa khẩu trong tỉnh đã ngăn chặn 16 vụ doanh nghiệp thực hiện quá cảnh hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền SHTT. Trong đó, cơ quan hải quan đã xác minh, ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 7 vụ vi phạm và đang tiếp tục điều tra, xác minh 9 vụ vi phạm khác.

Qua các vụ đã xử lý, thấy rằng, hầu hết các mặt hàng vi phạm chủ yếu là hàng tiêu dùng (quần, áo, giày, dép, ví, túi xách, dây lưng, mỹ phẩm, đồng hồ....), máy móc, thiết bị (vòng bi, máy tính xách tay, điện thoại di động, tai nghe, củ sạc...) có trị giá lớn, xâm phạm các nhãn hiệu nổi tiếng đã được bảo hộ tại Việt Nam.

Quyết liệt đấu tranh

Thực tế, mặc dù đã phát hiện nhiều vụ việc doanh nghiệp gian lận thông qua hoạt động nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa qua các cửa khẩu của tỉnh, tuy vậy, theo dự báo của cơ quan hải quan khu vực VI, từ nay đến cuối năm 2026, tình hình các doanh nghiệp nhập khẩu, quá cảnh các loại hàng hóa có giá trị cao qua các cửa khẩu của tỉnh Lạng Sơn sẽ gia tăng.

Để kịp thời phát hiện, ngăn chặn những lô hàng xâm phạm quyền SHTT vào Việt Nam, hiện lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực VI đang tiếp tục chỉ đạo Phòng Nghiệp vụ, Đội Phúc tập và kiểm tra sau thông quan, Đội kiểm soát hải quan và hải quan các cửa khẩu thường xuyên tiến hành, thu thập thông tin về doanh nghiệp, hàng hóa nhập khẩu, hàng hóa quá cảnh. Trong đó, tập trung giám sát chặt nhóm hàng có thuế suất cao, mặt hàng nhập khẩu có điều kiện, hàng tiêu dùng có nguy cơ giả mạo nhãn hiệu cao.

Hải quan cửa khẩu Tân Thanh kiểm tra các lô hàng nhập khẩu

Phó Chi cục Hải quan khu vực VI Lê Minh Đức cho biết: Thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, cũng như thực hiện các văn bản chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và của Cục Hải quan, Chi cục Hải quan khu vực VI đang tiếp tục triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ trên toàn địa bàn quản lý để ngăn chặn tình trạng gian lận thương mại của các doanh nghiệp kê khai hàng hóa nhập khẩu, kê khai hàng quá cảnh qua các cửa khẩu.

Theo đó, thời điểm này, các phòng chuyên môn thuộc Chi cục Hải quan khu vực VI đang tăng cường triển khai các biện pháp nghiệp vụ nhằm thu thập thông tin, kịp thời cung cấp thông tin về đối tượng, hàng hóa quá cảnh cho các hải quan cửa khẩu để phân tích, đưa doanh nghiệp vào nhóm kiểm tra thực tế.

Trong đó, các phòng chuyên môn và hải quan các cửa khẩu tập trung rà soát, xác định những doanh nghiệp nhập khẩu trọng điểm để áp dụng các biện pháp nghiệp vụ điều tra, xác minh; xác định danh sách mặt hàng, doanh nghiệp thực hiện quá cảnh có kim ngạch có giá trị cao tăng đột biến từ thị trường nước ngoài qua các cửa khẩu để phân luồng kiểm tra đối với những lô hàng nghi vấn; tăng cường giám sát trực tuyến trên hệ thống để kịp thời phát hiện những doanh nghiệp thực hiện quá cảnh những mặt hàng có rủi ro cao về gian lận để kịp thời phát hiện, ngăn chặn hàng giả mạo nhãn hiệu, hàng xâm phạm quyền SHTT quá cảnh qua các cửa khẩu của tỉnh.

Không chỉ phối hợp trong nội ngành, các đơn vị trực thuộc Chi cục Hải quan khu vực VI còn chủ động phối hợp với các lực lượng chức năng ngoài ngành, ngoài địa bàn tỉnh để trao đổi thông tin về hoạt động của các doanh nghiệp thường xuyên hoạt động nhập khẩu, thực hiện quá cảnh hàng hóa qua các cửa khẩu của tỉnh để kịp thời phát hiện các doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm.

Bên cạnh đó, hải quan tại các cửa khẩu tiếp tục tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật để các doanh nghiệp hoạt động lĩnh vực nhập khẩu hàng hóa chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, không thực hiện các hành vi gian lận thương mại qua hoạt động nhập khẩu hàng hóa từ nước ngoài vào Việt Nam, đặc biệt là không thực hiện nhập khẩu, quá cảnh những mặt hàng xâm phạm quyền SHTT vào thị trường Việt Nam.

Ông Lương Duy An, đại diện Công ty Cổ phần Vận tải và Xây dựng công trình FTC (trụ sở tại Hà Nội, chuyên cung cấp và thực hiện các dịch vụ logistics hỗ trợ các doanh nghiệp XNK hàng hóa) chia sẻ: Là doanh nghiệp cung ứng dịch vụ hỗ trợ vận chuyển hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, chúng tôi luôn xác định phải đảm bảo giữ chữ tín, do vậy, doanh nghiệp cam kết sẽ chấp hành nghiêm các quy định trong hoạt động XNK, kê khai hàng hóa đảm bảo đúng quy trình hải quan và không vận chuyển hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, hàng xâm phạm quyền SHTT qua cửa khẩu.

Với sự chủ động và vào cuộc quyết liệt của Chi cục Hải quan khu vực VI, hành vi gian lận của các doanh nghiệp trong thực hiện nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa xâm phạm quyền SHTT qua các cửa khẩu đã được phát hiện, ngăn chặn ngay từ cửa khẩu, từ đó, góp phần thúc đẩy phát triển sản xuất, bảo vệ các thương hiệu trong nước và nước ngoài đã được bảo hộ tại Việt Nam.