Ngăn ngừa vi phạm pháp luật ở người chưa thành niên

Hình ảnh camera ghi lại cảnh nhóm trẻ lẻn vào nhà dân lúc ban đêm và lấy đi một số vật dụng đặt phía trước nhà. Ảnh người dân cung cấp

Theo Công an tỉnh, 9 tháng năm 2026, toàn tỉnh ghi nhận 66 vụ thuộc các nhóm tội phạm người dưới 18 tuổi, với 409 đối tượng liên quan, trong đó có 299 đối tượng dưới 18 tuổi thực hiện. Nhóm tội phạm xâm phạm nhân thân chiếm tỷ lệ cao nhất với 36 vụ, trong đó có 24 vụ cố ý gây thương tích. Tiếp đến là gây rối trật tự công cộng với 16 vụ, xâm phạm sở hữu 14 vụ.

Thực tế tại xã Mỹ Thuận theo phản ánh của người dân, một nhóm khoảng 10 người, phần lớn ở độ tuổi 9 - 10 nhiều lần lấy đồ đạc, phá hoại tài sản vào ban đêm. Nhóm này còn liên quan đến một vụ lấy trộm xe máy xảy ra trên địa bàn.

Ông T.V.L, ngụ ấp Sơn Thịnh, xã Mỹ Thuận cho biết gia đình từng bị nhóm trẻ trên lấy mất cây cảnh và một số vật dụng nhỏ đặt trước nhà. Có lần các em khóa cửa nhà ông từ bên ngoài khiến gia đình không thể ra ngoài vào sáng hôm sau. Theo người dân, nhóm trẻ còn nhiều lần đến khu vực Trung tâm Thương mại Sóc Sơn lấy trộm hoặc phá phách đồ đạc của các tiểu thương. Những sự việc tái diễn khiến người dân lo lắng về tình hình an ninh, trật tự tại địa phương.

Theo Công an xã Mỹ Thuận, một số trẻ trong nhóm có hoàn cảnh gia đình khó khăn, thiếu người trực tiếp chăm sóc. Sau khi tiếp nhận thông tin, lực lượng công an đã xác minh, thu hồi xe máy bị lấy trộm và trả lại cho chủ sở hữu. Đơn vị phối hợp với lực lượng chức năng phường Rạch Giá quản lý các em cư trú trên địa bàn phường, đồng thời theo dõi, quản lý những em sinh sống tại xã. Công an xã phối hợp với UBND xã Mỹ Thuận và các ngành liên quan rà soát hoàn cảnh, lập hồ sơ đề nghị hỗ trợ đưa vào cơ sở chăm sóc đối với những trường hợp đủ điều kiện.

Từ diễn biến của các vụ vi phạm pháp luật ở người chưa thành niên, đặt ra yêu cầu về bảo đảm an ninh, trật tự và bảo vệ tài sản của người dân, đồng thời cần chú trọng công tác ngăn ngừa vi phạm. Các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cần quan tâm tìm hiểu hoàn cảnh, nguyên nhân dẫn đến hành vi vi phạm của trẻ. Việc phát hiện sớm các trường hợp thiếu sự chăm sóc, quản lý hoặc có biểu hiện bất thường sẽ giúp gia đình và cơ quan chức năng chủ động hỗ trợ, hạn chế nguy cơ phát sinh hành vi vi phạm tiếp theo.

Công an tỉnh nhận định một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng người chưa thành niên vi phạm pháp luật là sự thiếu quan tâm, giáo dục từ gia đình. Ở lứa tuổi nhận thức và khả năng kiểm soát hành vi còn đang phát triển, một số em muốn chứng tỏ bản thân, gây chú ý hoặc dễ bị lôi kéo, dụ dỗ. Do chưa nhận thức đầy đủ tính chất và hậu quả hành vi, các em có thể thực hiện những việc gây ảnh hưởng đến người khác mà chưa lường hết hậu quả, trách nhiệm của mình.

Để phòng ngừa, Công an tỉnh chú trọng tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; phối hợp với gia đình, trường học và chính quyền địa phương trong quản lý, giáo dục người chưa thành niên; tăng cường kiểm tra, giám sát để kịp thời phát hiện, ngăn chặn hành vi vi phạm. Việc xem xét xử lý phải căn cứ độ tuổi, tính chất hành vi và các quy định pháp luật có liên quan, chú trọng giáo dục, hỗ trợ để các em sửa đổi, hạn chế tái phạm.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Quốc Minh, giảng viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh cho rằng hành vi của người chưa thành niên cần được nhìn nhận trong mối liên hệ với môi trường sống và quá trình phát triển tâm lý.

Ở lứa tuổi này, trẻ dễ bị ảnh hưởng bởi các mối quan hệ xung quanh, trong khi khả năng kiểm soát cảm xúc và nhận thức hậu quả của hành động chưa hoàn thiện. Vì vậy, gia đình cần quan tâm, lắng nghe những thay đổi trong tâm lý, sinh hoạt của trẻ. Khi phát hiện biểu hiện bất thường, cha mẹ nên tìm hiểu nguyên nhân, trao đổi và hướng dẫn con, thay vì chỉ la mắng hoặc bỏ mặc. Trường học cần theo dõi những thay đổi trong hành vi, quan hệ bạn bè của học sinh, kịp thời phối hợp với gia đình để có biện pháp hỗ trợ phù hợp.

Bên cạnh đó, các tổ chức đoàn thể cần tạo thêm môi trường sinh hoạt lành mạnh giúp thanh thiếu nhi rèn luyện kỹ năng, hình thành lối sống tích cực. Bí thư Xã đoàn Mỹ Thuận Nguyễn Thị Thu Thúy cho biết: “Xã đoàn thường xuyên phối hợp với lực lượng công an tuyên truyền, giáo dục pháp luật; tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao để tạo sân chơi cho thanh thiếu nhi. Đối với những em có hoàn cảnh khó khăn, chúng tôi vận động nhiều nguồn lực hỗ trợ, phối hợp với gia đình, trường học và địa phương để kịp thời nắm bắt tình hình, quan tâm, giúp đỡ các em”.

Ngăn ngừa vi phạm pháp luật ở người chưa thành niên cần sự kiên trì và phối hợp thường xuyên giữa gia đình, trường học, chính quyền địa phương cùng các ngành chức năng. Phát hiện sớm nguy cơ, giáo dục đúng cách và hỗ trợ phù hợp với từng hoàn cảnh sẽ giúp các em nhận ra sai lầm, có cơ hội sửa đổi, tiến bộ, góp phần giữ gìn an ninh, trật tự tại cộng đồng.