Ngân vang điệu khèn tại Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV

Đối với đồng bào dân tộc Mông, cây khèn không chỉ đơn thuần là một nhạc cụ dân gian mà còn là tiếng lòng của người con vùng cao, là khúc tâm tình gửi gắm tình yêu đôi lứa, là điệu nhạc gắn kết bản làng qua bao thăng trầm thời gian.

Mỗi bước nhún, điệu nhảy, tiếng rền vang của khèn giữa mây ngàn gió núi đều chứa đựng ý chí quật cường, khát vọng tự do và vẻ đẹp tâm hồn thuần khiết của người Mông. 

Phần thi và trình diễn nghệ thuật khèn Mông tại Ngày hội

Bước vào phần thi và trình diễn nghệ thuật khèn Mông, không gian ngày hội như bừng sáng, sôi động bởi sự hội tụ của hàng trăm nghệ nhân, diễn viên tài hoa đến từ 11 tỉnh, thành phố trên cả nước: Điện Biên, Tuyên Quang, Cao Bằng, Nghệ An, Đắk Lắk, Sơn La, Lào Cai, Phú Thọ, Thanh Hóa, Thái Nguyên và Lai Châu.

Mở đầu chương trình, đoàn chủ nhà Điện Biên đã lập tức cuốn hút toàn bộ khán giả khi tạo dựng một không gian tâm linh linh thiêng, giàu bản sắc qua phần tái hiện Nghi thức trừ tà trong tiết mục múa khèn Mông.

Trong nhân sinh quan của người Mông, núi rừng trùng điệp không chỉ chở che cuộc sống mà vạn vật hữu linh luôn đồng hành cùng mỗi nếp nhà. 

Nghi lễ trừ tà và múa khèn của đoàn Điện Biên gây ấn tượng với người xem

Nghi lễ trừ tà thường được thực hiện qua các nghi thức cúng giải hạn, cầu an hoặc cúng trừ tà ma, mang những giá trị vô cùng sâu sắc về mặt tâm linh, văn hóa, xã hội và trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc trong đời sống. 

Ngay trên sân khấu, tiếng khèn ngân vang chính là sức mạnh của lòng tin, là tiếng nói của công lý tâm linh nhằm bảo vệ con người trước những biến cố, bệnh tật và tai ương do thế giới siêu nhiên gây ra. 

Màn trình diễn không mang màu sắc u mê mà chính là khúc nguyện cầu hướng thiện, nơi người xưa mượn lời cúng và động tác xua đuổi điều dữ, tà khí để giữ gìn sự bình an cho bản làng, cầu mong mùa màng bội thu, con người khỏe mạnh, gia đình ấm no, hạnh phúc.

Một số tiết mục trình diễn tại phần thi

Những giá trị nhân văn, hướng về cội nguồn ấy vẫn luôn được bảo lưu như một nét đẹp văn hóa truyền thống độc đáo cần được trân trọng và gìn giữ.

Ngay sau dấu ấn đậm nét của đội Điện Biên, dòng chảy nghệ thuật tiếp tục được xâu chuỗi qua những sắc màu văn hóa độc đáo từ 10 tỉnh, thành phố, hòa nhịp cùng không khí tưng bừng của Ngày hội. 

Đoàn Tuyên Quang đưa khán giả về vùng đất sơn thủy hữu tình bên dòng sông Lô, nơi cộng đồng người Mông lưu giữ vẹn nguyên nét văn hóa mộc mạc, tha thiết qua từng điệu múa khèn truyền thống. 

Ngay sau đó, những người con đến từ Cao Bằng - xứ sở Công viên địa chất toàn cầu, nơi có thác Bản Giốc và núi non trùng điệp - đã mang tiếng khèn Mông hòa quyện giữa đá tai mèo và sương sớm như lời chào nồng hậu gửi tới Ngày hội. 

Rời miền Đông Bắc, không khí chương trình lắng đọng khi hướng về miền Tây xứ Nghệ – Nghệ An, nơi đồng bào Mông sinh sống quần tụ trên những đỉnh núi cao hùng vĩ Kỳ Sơn, Tương Dương, mang đến một nét văn hóa đậm đà, kiên trung và đầy sức sống.

Sự nối tiếp của chuỗi trình diễn càng thêm bùng nổ với một nét chấm phá vô cùng đặc sắc từ đại diện đến từ vùng đất đỏ bazan Tây Nguyên đại ngàn: tỉnh Đắk Lắk. 

Một số tiết mục trình diễn của các đoàn

Dù định cư nơi cao nguyên xa xôi, đồng bào Mông tại Đắk Lắk vẫn luôn trân trọng giữ gìn cội nguồn, mang trọn vẹn hồn cốt tiếng khèn vượt hàng ngàn cây số về hội tụ cùng anh em cả nước. 

Trở lại với Tây Bắc, tỉnh Sơn La – vùng đất của mây trắng Tà Xùa và cao nguyên Mộc Châu xanh mướt – lại làm say đắm lòng người bởi biểu tượng văn hóa cuốn hút qua những động tác nhào lộn, quay khèn điêu luyện của các nghệ nhân.

Tiếp tục dòng cảm xúc, bước lên sân khấu chính là những người con đến từ Lào Cai – xứ sở trong sương Sa Pa, Bắc Hà rực rỡ sắc màu thổ cẩm. 

Một số tiết mục trình diễn của các đoàn

Nghệ thuật khèn của người Mông Lào Cai đã được vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, một lần nữa làm say lòng bất kỳ ai thưởng thức.

Hòa chung nhịp đập ấy, đoàn Phú Thọ – miền đất Tổ linh thiêng, cội nguồn dân tộc – mang đến tiếng khèn của đồng bào Mông nơi đỉnh núi Vườn quốc gia Xuân Sơn, gửi gắm niềm tự hào và tình yêu quê hương đất nước dạt dào cảm xúc.

Sức sống của ngày hội tiếp tục trải dài đến vùng cao miền Tây Thanh Hóa với sắc màu độc đáo của các huyện Mường Lát, Quan Hóa. 

Những điệu múa có sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa nam và nữ

Tiếng khèn Mông Thanh Hóa mộc mạc, vang vọng qua từng triền dốc, gắn liền với nhịp sống lao động và tinh thần lạc quan nơi miền biên ải. 

Tiếp nối không khí ấy, đoàn nghệ thuật đến từ xứ trà Thái Nguyên – vùng đất ATK Định Hóa lịch sử – đã chứng minh sự sáng tạo, gìn giữ tiếng khèn như báu vật thiêng liêng trao truyền cho các thế hệ trẻ tiếp nối. 

Khép lại phần thi và trình diễn, đoàn Lai Châu – mảnh đất của những đỉnh đèo mờ sương, đỉnh Pu Si Lung hùng vĩ – cất lên tiếng khèn Mông khỏe khoắn, phóng khoáng, mang trọn linh hồn của trời đất và tình người bao la.