Ngành Công Thương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền sát thực tế, gần dân hơn

Hướng dẫn người dân làm thủ tục hành chính. (Ảnh: Nguyễn Chinh/TTXVN)

Đoàn kiểm tra theo Quyết định số 446/QĐ-BCT ngày 12/3/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương vừa công bố kết luận kiểm tra việc tổ chức thi hành pháp luật trong thực hiện các nhiệm vụ phân quyền, phân cấp, phân định thẩm quyền khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại 11 tỉnh, thành phố.

Các địa phương được kiểm tra gồm: Bắc Ninh, Ninh Bình, Huế, Đà Nẵng, Gia Lai, Khánh Hòa, Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Tây Ninh, Cần Thơ và Đồng Tháp.

Tiếp tục đẩy mạnh phân cấp xuống cơ sở

Theo kết luận, mức độ phân cấp, phân quyền ngành Công Thương hiện nay đạt tỷ lệ 55,7%. Cụ thể, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã phân cấp cho chính quyền địa phương 208 nhiệm vụ; đồng thời phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương cấp huyện đối với 39 nhiệm vụ.

Tính đến thời điểm 25/4/2026, sau gần một năm thực hiện phân quyền, phân cấp, việc thực hiện các nhiệm vụ nhìn chung khả thi, hiệu quả, thông suốt; tiến độ thực thi nhiệm vụ, thẩm quyền đúng hạn.

Các địa phương cơ bản đã chủ động, kịp thời nắm bắt, bám sát chủ trương chung của các cấp có thẩm quyền về nhiệm vụ được phân quyền, phân cấp. Qua đó, các địa phương có nhiều biện pháp triển khai thực hiện sát với yêu cầu nhiệm vụ, phù hợp với thực tiễn cũng như quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, qua báo cáo đánh giá, tỷ lệ phân cấp, ủy quyền, phân công nhiệm vụ, giao nhiệm vụ của Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh cho cơ quan chuyên môn thuộc tỉnh và chính quyền địa phương cấp xã chưa cao; chưa phản ánh đầy đủ yêu cầu nhiệm vụ đặt ra theo tinh thần “phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho cấp nào sát thực tế, gần dân, sát dân, làm tốt hơn, hiệu quả hơn.”

Vì vậy, Đoàn kiểm tra đề nghị cần tiếp tục đẩy mạnh việc phân quyền, phân cấp theo chủ trương chung.

Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh cần tiếp tục rà soát, thực hiện các biện pháp phân cấp, ủy quyền, phân công nhiệm vụ, giao nhiệm vụ cho cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban Nhân dân tỉnh, thành phố và chính quyền địa phương cấp xã thực hiện nhiệm vụ được giao, bảo đảm tính hiệu quả, thông suốt, đáp ứng được thời gian thực hiện thủ tục hành chính.

Bộ Công Thương sẽ tiếp tục rà soát, đánh giá và đẩy mạnh phân cấp cho chính quyền địa phương theo chủ trương, kế hoạch. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Về một số nhiệm vụ, biện pháp cần tiếp tục triển khai thực hiện, kết luận của Đoàn kiểm tra nêu rõ, quản lý nhà nước trong ngành Công Thương bao gồm rất nhiều nhiệm vụ. Trong đó, có những nhiệm vụ mang tính đặc thù như quản lý kinh doanh theo phương thức đa cấp, bảo vệ người tiêu dùng, quản lý về an toàn điện, an toàn công trình điện, an toàn công nghiệp, quản lý hóa chất, xúc tiến thương mại...

Do vậy, các sở, ngành, các xã, phường cần chủ động xây dựng phương án, kế hoạch điều tiết phù hợp với quy định pháp luật hiện hành và yêu cầu thực tiễn tại địa phương để thực thi nhiệm vụ khả thi và hiệu quả.

Thực hiện chủ trương chung của cấp có thẩm quyền, Bộ Công Thương tiếp tục rà soát, đánh giá và đẩy mạnh phân cấp cho chính quyền địa phương theo chủ trương, kế hoạch chung của cấp có thẩm quyền trên nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm.” Cơ quan Trung ương chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý, điều hành kinh tế vĩ mô.

Bố trí đủ công chức chuyên trách lĩnh vực Công Thương

Theo Đoàn kiểm tra, việc bổ sung nguồn nhân lực để thực thi nhiệm vụ theo chủ trương chung hiện nay cần được rà soát, đánh giá hết sức cẩn trọng, thấu đáo. Bên cạnh đó, địa phương vẫn phải đảm đương nhiều nhiệm vụ theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.

Trong bối cảnh đó, các địa phương có thể lựa chọn những công việc, nhiệm vụ quan trọng, cần thiết, phù hợp với chức năng quản lý nhà nước để thực thi, quản lý. Trường hợp cần thiết, có thể đề xuất biện pháp xã hội hóa dịch vụ công trên nguyên tắc bảo đảm chất lượng dịch vụ và trách nhiệm pháp lý của tổ chức cung ứng dịch vụ.

Đáng chú ý, cán bộ, công chức phụ trách lĩnh vực Công Thương tại cấp xã, phường cơ bản kiêm nhiệm các lĩnh vực khác thuộc Phòng Kinh tế-Hạ tầng-Đô thị, với tỷ lệ khoảng 80%. Thực trạng này chưa bảo đảm phù hợp với Nghị định số 361/2025/NĐ-CP, theo đó mỗi xã, phường có 1 vị trí việc làm chuyên trách về Công Thương.

Vì vậy, để nâng cao hiệu quả thực thi nhiệm vụ phân cấp, phân quyền, Đoàn kiểm tra đề nghị các địa phương bố trí đủ công chức chuyên trách lĩnh vực Công Thương theo quy định; đồng thời từng bước khắc phục tình trạng kiêm nhiệm, chuẩn hóa năng lực cán bộ thực thi nhiệm vụ.

Tại kết luận, Đoàn kiểm tra cũng đề nghị Sở Công Thương các địa phương có kế hoạch đào tạo, tập huấn cho cán bộ, công chức trong ngành Công Thương trong khuôn khổ tại địa phương. Trường hợp cần thiết, các địa phương báo cáo Bộ Công Thương để kiến nghị đào tạo, tập huấn./.