Ngành dược năm 2026: Khi 'cuộc đua doanh số' nhường chỗ cho giá trị bền vững

Từ cột mốc 10 tỷ USD đến áp lực tự làm mới

Sau một năm 2025 đầy khởi sắc với doanh thu và lợi nhuận duy trì đà tăng trưởng ổn định, ngành dược Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của cơ hội phát triển mới. Theo báo cáo chuyên ngành, quy mô thị trường dược phẩm đã có bước tiến thần tốc từ 2,7 tỷ USD (năm 2015) lên 7 tỷ USD (năm 2025) và được dự báo sẽ cán mốc 10 tỷ USD vào năm 2026.

Tuy nhiên, sự mở rộng về quy mô luôn đi kèm với áp lực đào thải khốc liệt. Trong bối cảnh mạng lưới phân phối đã phủ dày với hơn 62.000 cơ sở bán lẻ, các doanh nghiệp buộc phải hiểu rằng, tăng trưởng theo lượng đã chạm trần, giờ là lúc đầu tư cho chất lượng và công nghệ.

Ảnh minh họa

Nhìn vào nhóm doanh nghiệp dẫn đầu, ta thấy rõ hai lối đi điển hình đại diện cho sự thích nghi với bối cảnh mới.

Công ty Cổ phần Dược Hậu Giang (DHG) tiếp tục khẳng định vị thế "anh cả" với kết quả kinh doanh năm 2025 đầy ấn tượng. Doanh thu thuần đạt 5.267 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 987 tỷ đồng (vượt 5% kế hoạch).

Dù dư địa tăng trưởng vẫn còn, DHG trong năm 2026 lại chọn cách tiếp cận thận trọng hơn khi đặt mục tiêu doanh thu thuần dự kiến đạt 5.530 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 1.007 tỷ đồng, tăng lần lượt 5% và 2% so với cùng kỳ.

Thay vì đặt mục tiêu "nóng", doanh nghiệp tập trung vào việc hoàn thiện mô hình quản trị và đẩy mạnh chuyển đổi số. Cùng với đó là duy trì song song hai tiêu chuẩn vàng là EU-GMP và Japan-GMP. Đồng thời, tăng cường quản trị rủi ro để bảo vệ thành quả trong bối cảnh thị trường biến động.

Ngược lại với sự “điềm tĩnh” của DHG, Công ty Cổ phần Dược phẩm Imexpharm (IMP) cho thấy sức bật mạnh mẽ ở phân khúc thuốc chất lượng cao. Năm 2025, doanh nghiệp này xác lập kỷ lục lợi nhuận năm thứ tư liên tiếp với 349 tỷ đồng sau thuế.

Bước sang 2026, Imexpharm (IMP) đặt mục tiêu doanh thu 3.200 tỷ đồng (tăng 9,8%) và EBITDA dự kiến đạt 637 tỷ đồng. Điểm nhấn trong chiến lược của IMP là chuyển dịch từ "độ phủ" sang "giá trị khách hàng", ưu tiên danh mục sản phẩm công nghệ cao đạt chuẩn EU-GMP, đầu tư gần 1.500 tỷ đồng vào Tổ hợp Nhà máy Cát Khánh để đón đầu nhu cầu xuất khẩu.

Công ty Cổ phần Traphaco (TRA) nổi lên với chiến lược tái cấu trúc toàn diện. Năm 2025, doanh thu thuần của Traphaco đạt trên 2.650 tỷ đồng. Tuy nhiên, đáng chú ý, trong năm qua doanh nghiệp đã ứng dụng AI trong đánh giá dược liệu và nâng cấp đồng bộ 186 thiết bị phân tích hiện đại.

Năm 2026, Traphaco đặt mục tiêu doanh thu thuần hợp nhất 2.916 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 306 tỷ đồng, tiếp tục theo đuổi chiến lược Đông dược cao cấp - Tân dược chất lượng cao, đầu tư nhà máy đạt chuẩn EU-GMP, phát triển trung tâm R&D, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng AI.

So với nhiều doanh nghiệp khác, hướng đi của Traphaco cho thấy cạnh tranh trong ngành dược đang dần chuyển từ câu chuyện quy mô sang năng lực tạo ra giá trị mới từ công nghệ, chất lượng và hệ thống vận hành.

Thị trường năm 2026 cũng chứng kiến những phản ứng trái chiều từ Công ty Cổ phần Dược phẩm Cửu Long (DCL) và Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Y tế Domesco (DMC).

Sau năm 2025 tăng trưởng khiêm tốn (doanh thu tăng 1,13%, đạt 79,55% kế hoạch), Dược Cửu Long chấp nhận "nén lại" để chuẩn bị cho chu kỳ bứt phá vào năm 2026. Doanh nghiệp đặt mục tiêu đầy tham vọng với doanh thu hơn 1.817 tỷ đồng (tăng 38%) và lợi nhuận trước thuế bùng nổ 189%, đạt hơn 100 tỷ đồng. Động lực chính dựa trên việc vận hành hai nhà máy EU-GMP tại Tây Ninh, Vĩnh Long và đẩy mạnh mảng thiết bị y tế Benovas.

Ngược lại, Domesco chọn lối đi thận trọng, ưu tiên hiệu quả sinh lời hơn là chạy đua quy mô. Sau năm 2025 với doanh thu 2.067 tỷ đồng (tăng 9%) nhưng lợi nhuận giảm nhẹ. DMC đặt kế hoạch năm 2026 mang tính chọn lọc với doanh thu 2.210 tỷ đồng (tăng 6,9%) và lợi nhuận sau thuế 226 tỷ đồng (tăng 13,8%). Chiến lược trọng tâm của doanh nghiệp là tập trung vào sản phẩm có biên lợi nhuận cao, phát triển bán hàng đa kênh và tối ưu hóa vận hành để kiểm soát chi phí.

Chuẩn sản xuất, công nghệ và sức chống chịu sẽ quyết định vị thế

Nhìn vào kế hoạch năm 2026 của các doanh nghiệp dược lớn, có thể thấy ngành dược Việt Nam đang đi qua một giai đoạn chuyển trục đáng chú ý. Nếu trước đây, tăng trưởng thường được nhìn qua độ phủ thị trường, doanh số và tốc độ mở rộng kênh bán hàng, thì nay trọng tâm đang dịch dần sang chất lượng tăng trưởng.

Xu hướng này cũng trùng với định hướng từ cơ quan quản lý. Tại phiên họp đầu tiên của Ban Chỉ đạo Quốc gia về phát triển ngành Dược Việt Nam ngày 29/1/2026, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh ngành dược còn “dư địa rất lớn để phát triển chiều sâu, lâu dài”, đồng thời đặt ra yêu cầu hoàn thiện thể chế, nâng năng lực cạnh tranh, phát triển chuỗi giá trị, thúc đẩy nghiên cứu, đào tạo và chuyển đổi số. Cách đặt vấn đề đó cho thấy năm 2026 không còn chỉ là bài toán tăng trưởng của từng doanh nghiệp riêng lẻ, mà là câu chuyện nâng cấp năng lực của cả ngành, từ sản xuất, công nghệ cho đến quản trị và liên kết chuỗi cung ứng.

Từ góc nhìn chuyên gia, các phân tích gần đây cũng cho thấy dư địa thị trường vẫn còn lớn, nhưng cơ hội sẽ không chia đều cho tất cả. Báo cáo KPMG được công bố cuối năm 2025 cho rằng thị trường thuốc generic Việt Nam có thể tăng trưởng 9,7% mỗi năm trong giai đoạn 2024–2029, song rào cản lớn nhất lại nằm ở tiêu chuẩn chất lượng, khi số cơ sở đạt chuẩn cao như EU-GMP vẫn còn hạn chế.

Cùng với đó, báo cáo cập nhật của FPTS về Imexpharm cho thấy biên lợi nhuận của doanh nghiệp dược năm 2026 vẫn sẽ chịu tác động đáng kể từ giá hoạt chất đầu vào và mức độ phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu, dù nguồn cung API hiện được dự báo ổn định hơn. Nói cách khác, thị trường vẫn rộng, nhưng doanh nghiệp muốn giữ vị thế sẽ phải chứng minh được năng lực công nghệ, sức chống chịu chi phí và khả năng giảm dần sự lệ thuộc vào đầu vào bên ngoài.

Vì thế, năm 2026 có thể được nhìn như một giai đoạn bản lề của ngành dược Việt Nam. Khi quy mô thị trường tiếp tục mở rộng, cơ hội vẫn còn lớn, nhưng áp lực đào thải cũng khắt khe hơn. Vị thế của doanh nghiệp trong giai đoạn này sẽ không còn được quyết định chủ yếu bởi câu hỏi ai bán được nhiều hơn, mà bởi câu hỏi ai xây được nền tảng phát triển bền vững hơn.