Ngành nông nghiệp - môi trường Lâm Đồng hướng tới mục tiêu tăng trưởng '2 con số'

Mô hình trồng cây sầu riêng hiện đang triển khai có hiệu quả trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.

Theo định hướng chung, Lâm Đồng được nhìn nhận có lợi thế lớn về khí hậu, thổ nhưỡng, rừng và biển, tạo không gian phát triển nông nghiệp công nghệ cao, chế biến, logistics và du lịch sinh thái. Trong bối cảnh đó, ngành nông nghiệp - môi trường (NN - MT) tiếp tục được xác định là “trụ đỡ”, góp phần bảo đảm tăng trưởng xanh, bền vững của địa phương.

Giai đoạn 2020 - 2025, tăng trưởng bình quân của ngành nông nghiệp đạt 4,75%/năm, đóng góp khoảng 34% GRDP. Giá trị sản xuất đạt 197 triệu đồng/ha/năm, tăng 1,5 lần so với giai đoạn trước. Kim ngạch xuất khẩu nông sản duy trì trên 1,2 tỉ USD mỗi năm, chiếm hơn 40% tổng xuất khẩu toàn tỉnh, đưa Lâm Đồng vào nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước.

Từ nền tảng đó, tỉnh tiếp tục phát huy lợi thế các sản phẩm chủ lực có quy mô và giá trị cao như cà phê, hồ tiêu, sầu riêng, thanh long, bơ, mắc ca, dâu tằm và rau, hoa công nghệ cao, nhằm tăng cường liên kết chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ, hướng tới mở rộng thị trường xuất khẩu và nâng giá trị gia tăng.

Ở lĩnh vực lâm nghiệp, địa phương quản lý bền vững 1,13 triệu ha rừng; trồng mới trên 5.200ha rừng và gần 18 triệu cây xanh; tỷ lệ che phủ rừng đạt 46,78% (cao hơn mức bình quân cả nước). Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng mang lại trên 450 tỉ đồng mỗi năm, hỗ trợ hơn 20.500 hộ dân, gắn bảo vệ rừng với sinh kế.

Kinh tế thủy sản cũng chuyển dịch theo hướng hiện đại. Sản lượng khai thác giai đoạn 2020 - 2025 đạt khoảng 1,4 triệu tấn, thuộc tốp 3 cả nước; kim ngạch xuất khẩu năm 2025 ước đạt trên 250 triệu USD, tăng hơn 57% so với năm 2020.

Tuy nhiên, bài toán tăng trưởng đặt ra áp lực lớn lên tài nguyên và môi trường. Tình trạng thoái hóa đất do lạm dụng hóa chất, ô nhiễm rác thải còn phức tạp; biến đổi khí hậu gây hạn hán, mưa cực đoan ngày càng gia tăng. Ngoài ra, thị trường xuất khẩu siết chặt tiêu chuẩn các-bon, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm, trong khi nhiều vùng sản xuất của tỉnh, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, chưa đáp ứng yêu cầu.

Vì vậy, định hướng cho sản xuất nông nghiệp của tỉnh Lâm Đồng những năm tới buộc phải chuyển sang mô hình xanh, tuần hoàn và phát thải thấp; đồng thời tăng cường giải pháp nâng chất lượng, ứng dụng khoa học - công nghệ và khai thác hiệu quả tài nguyên.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 10 - 10,5%/năm; GRDP bình quân đầu người đến năm 2030 khoảng 6.700 - 7.500 USD. Riêng khu vực nông, lâm, thủy sản đặt mục tiêu tăng trưởng 5 - 5,5%/năm, đồng thời phấn đấu tạo bước nhảy vọt về năng suất và xuất khẩu để đóng góp vào mục tiêu “2 con số” chung của tỉnh.

Để hiện thực hóa mục tiêu, ngành xác định tái cơ cấu theo hướng nông nghiệp công nghệ cao, hữu cơ và tuần hoàn; nâng diện tích ứng dụng công nghệ cao lên 150.000ha; tăng tỷ trọng chế biến sâu đối với nông sản chủ lực; giảm 20 - 30% nước tưới và vật tư nông nghiệp, đồng thời giảm mạnh phát thải nhà kính.

Ở mảng tài nguyên - môi trường, Lâm Đồng đặt yêu cầu quản lý chặt đất, nước, khoáng sản; ưu tiên quỹ đất cho sản xuất xanh, năng lượng tái tạo; tăng giám sát bằng GIS và dữ liệu số; yêu cầu chế biến bô xít, titan gắn với phục hồi môi trường. Hạ tầng môi trường hiện đại cũng được định hướng đầu tư để bảo đảm 65 - 70% nước thải được xử lý, tái sử dụng; công tác thu gom rác thải đạt trên 95%; thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo và tín dụng các-bon.

Cùng với đó, địa phương đặt mục tiêu bảo vệ, phát triển rừng và trồng rừng mới trên 3.500ha mỗi năm; mở rộng kinh tế dưới tán rừng và du lịch sinh thái; tiếp tục phát huy nguồn thu dịch vụ môi trường rừng. Công tác chuyển đổi số cũng được nhấn mạnh, hướng đến xây dựng hệ thống giám sát môi trường, đất đai, rừng, nước theo thời gian thực; huy động nguồn lực xã hội và hợp tác quốc tế để nâng hiệu quả quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường.

Theo Giám đốc Sở NN - MT Phan Nguyễn Hoàng Tân, tăng trưởng “2 con số” không chỉ là chỉ tiêu kinh tế mà còn thể hiện chuyển dịch mô hình tăng trưởng từ “số lượng” sang “chất lượng và giá trị”, phù hợp chiến lược phát triển xanh, bền vững của Lâm Đồng trong giai đoạn mới; đòi hỏi quyết tâm đổi mới cách nghĩ, cách làm và đồng bộ giải pháp.

Hoa Việt