Ngành Nông nghiệp ứng phó tác động của xung đột tại Trung Đông: Ổn định sản xuất, chủ động thích ứng

Nông dân tập trung sản xuất, bảo đảm nguồn cung nông sản. Ảnh: PV

Dự báo chi phí sản xuất tăng 3-5%

Xung đột tại Trung Đông đang ảnh hưởng sâu rộng đến kinh tế toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung, tác động rõ nét nhất của cuộc xung đột tại Trung Đông đối với lĩnh vực nông, lâm, thủy sản là chi phí đầu vào tăng. Giá dầu tăng làm chi phí vận chuyển và giá vật tư nông nghiệp tăng theo, đặc biệt là phân bón và nhiên liệu cho tàu cá. Dự báo chi phí sản xuất nông nghiệp có thể tăng khoảng 3-5%, từ đó làm giá nông sản thực phẩm tăng và gây áp lực lên chỉ số giá tiêu dùng (CPI).Về phân bón, Việt Nam cơ bản tự chủ được nguồn cung urê và phân lân nên ít chịu tác động trực tiếp. Tuy nhiên, một số loại phân bón khác vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu, giá có thể tăng. Với thức ăn chăn nuôi, giá đã có xu hướng tăng khoảng 1,5-2% do chi phí nguyên liệu nhập khẩu và vận chuyển quốc tế tăng. Thuốc bảo vệ thực vật hiện chưa chịu tác động rõ rệt, nhưng nếu xung đột kéo dài, chi phí sản xuất tăng có thể dẫn đến nguy cơ tăng giá và thiếu hụt cục bộ.

Ở góc độ sản xuất, Giám đốc Công ty cổ phần Giống gia cầm Ngọc Mừng (xã Thư Lâm, Hà Nội) Hoàng Mạnh Ngọc cho biết, nhiều doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi vừa phát đi thông báo điều chỉnh tăng giá bán một số sản phẩm, chủ yếu áp dụng đối với cám gia cầm, cám lợn và cám đậm đặc, tăng 200-300 đồng/kg…

Chi phí thức ăn chăn nuôi tăng cao. Ảnh: PV

Bên cạnh đó, chi phí logistics và xuất khẩu nông, lâm, thủy sản cũng tăng mạnh. Theo một số hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp, cước vận tải biển đã tăng 25-35%, thời gian vận chuyển kéo dài thêm 7-14 ngày do tàu phải tránh khu vực rủi ro. Điều này làm giảm sức cạnh tranh của nhiều mặt hàng xuất khẩu, đặc biệt là gỗ, thủy sản và nông sản.

Trong ngành thủy sản, nhiều doanh nghiệp phải tạm dừng xuất khẩu sang Trung Đông, đặc biệt là cá tra, do rủi ro vận tải và thiếu chuyến tàu. Ngành rau, quả cũng gặp khó khăn do nhiều container hạ cảng ở thành phố Hồ Chí Minh phải nằm chờ vì lịch tàu thay đổi hoặc tạm ngưng đặt chỗ…

Nỗ lực vượt thách thức

Trước bối cảnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định nhiệm vụ trọng tâm là ổn định chi phí sản xuất, bảo vệ lợi nhuận người sản xuất, duy trì chuỗi xuất khẩu và nâng cao khả năng tự chủ dài hạn… Trước mắt là ổn địnhnguồn cung và giá phân bón bảo đảm sản xuất, đồng thời triển khai mua dự trữ lúa gạo khi giá xuống thấp. Bộ cũng thiết lập đường dây nóng tiếp nhận thông tin khó khăn từ hợp tác xã, doanh nghiệp, hiệp hội và người dân, kịp thời đề xuất cơ chế tháo gỡ. Đồng thời, theo dõi sát diễn biến chiến sự và rủi ro logistics tại vùng Vịnh, biển Đỏ và kênh đào Suez, đánh giá tác động đến chi phí vận tải, bảo hiểm và thời gian giao hàng, đồng thời thiết lập cơ chế cảnh báo sớm cho doanh nghiệp.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các hiệp hội ngành hàng cập nhật đơn hàng, tồn kho, giá cả, từ đó đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất. Ảnh: PV

Bên cạnh đó, Bộ phối hợp với các hiệp hội ngành hàng cập nhật đơn hàng, tồn kho, giá cả, từ đó đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn, như: Giảm lãi vay ngắn hạn, mở rộng hạn mức tín dụng lưu động, hỗ trợ bảo hiểm tín dụng xuất khẩu và giảm thuế nhập khẩu phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nguyên liệu sản xuất; hỗ trợ doanh nghiệp giãn nợ, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, hỗ trợ lưu kho, bảo quản hàng hóa, đặc biệt với thủy sản và rau quả; thúc đẩy xúc tiến thương mại và đa dạng hóa thị trường tại Đông Á, Nam Á, châu Âu, châu Phi và châu Mỹ Latinh.

Để đạt và vượt các mục tiêu chủ yếu năm 2026 được Chính phủ giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ rà soát, điều chỉnh, ban hành các chính sách hỗ trợ đủ lớn, đủ mạnh (tài chính, bảo hiểm nông nghiệp, tín dụng, đầu tư, thương mại...) cho ngành Nông nghiệp và Môi trường theo hướng hỗ trợ hợp tác xã, doanh nghiệp có liên kết theo chuỗi, bao tiêu sản phẩm cho nông dân; hỗ trợ bảo hộ sở hữu trí tuệ; điều chỉnh chính sách về bảo hiểm nông nghiệp theo hướng khả thi hơn…

Các doanh nghiệp thúc đẩy xúc tiến thương mại và đa dạng hóa thị trường. Ảnh: Vasep

Về lâu dài, ngành Nông nghiệp và Môi trường tập trung cơ cấu lại các tiểu ngành, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng, thúc đẩy chuyển đổi sang sản phẩm giá trị cao, thích ứng biến đổi khí hậu, phát thải thấp và bền vững; ứng dụng khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, viễn thám, cảm biến và hệ thống tưới tự động để giám sát vùng trồng, nuôi, dự báo dịch bệnh, thời tiết, tối ưu hóa sản xuất và giảm rủi ro; phát triển hệ thống logistics, cơ giới hóa, chế biến sâu giúp giảm tổn thất sau thu hoạch, nâng cao giá trị sản phẩm và chất lượng xuất khẩu.

Quỳnh Dung