Ngành nước thành phố quản trị tài nguyên nước đô thị trong giai đoạn mới

Trung tâm vận hành hệ thống cấp nước Thành phố Hồ Chí Minh (SWOC).

Nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng, duy trì hiệu quả sản xuất kinh doanh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cũng là tiêu chí mà Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn (Sawaco) phấn đấu thực hiện.

Nâng công suất các nhà máy nước phù hợp với đô thị đặc biệt

Nước sạch luôn được xem là một trong những tiêu chí quan trọng phản ánh chất lượng sống và hành trình phát triển của một đô thị hiện đại. Với quy mô dân số thực tế vượt 10 triệu người, hiện công suất phát nước tại Thành phố Hồ Chí Minh đạt 2,4 triệu m³/ngày đêm và tiếp tục tăng theo tốc độ đô thị hóa.

Đại diện Sawaco cho biết: Từ nay đến năm 2030, Tổng công ty triển khai đầu tư phát triển nguồn nước, nâng công suất hệ thống cấp nước lên 2,9 triệu m³/ngày. Theo đó, khôi phục vận hành lại Nhà máy nước Bình An công suất 100.000 m³/ngày; đầu tư Nhà máy nước Thủ Đức IV công suất 300.000 m³/ngày.

Cùng với đó, Tổng công ty đầu tư xây dựng một số Nhà máy nước mới như Nhà máy Kênh Đông II, Tân Hiệp 3 hoặc nâng công suất các Nhà máy nước hiện hữu. Đồng thời sau khi Nhà máy nước Thủ Đức IV và Nhà máy nước Bình An đi vào vận hành, Tổng công ty sẽ sẵn sàng khởi công đầu tư nhà máy nước mới, để đạt mốc 2,9 triệu m³/ngày.

Theo Sawaco, tỷ lệ hộ dân thành phố được tiếp cận nước sạch hiện đạt 100%, trong khi tỷ lệ thất thoát nước đã giảm mạnh từ mức 40% vào đầu những năm 2000 xuống dưới 13% hiện nay và tiếp tục giảm tỷ lệ thất thoát nước xuống dưới 12% vào cuối năm 2030. Đây là một trong những kết quả nổi bật của ngành nước thành phố trong quá trình hiện đại hóa hạ tầng kỹ thuật.

Về đầu tư phát triển hệ thống cấp nước, Sawaco sẽ hoàn thành đầu tư, cải tạo, nâng cấp hệ thống cấp 1, cấp 2, cấp 3 theo quy hoạch và nhu cầu phát triển đô thị sau sáp nhập. Đồng thời Sawaco cam kết, ưu tiên đẩy mạnh đầu tư công cho các dự án chiến lược và sử dụng vốn đầu tư công hiệu quả.

Cụ thể, Tổng công ty xây dựng cụm hồ chứa nước thô cho Nhà máy nước sử dụng nguồn nước sông Sài Gòn (giai đoạn 2020-2030) nhằm bảo đảm an toàn nguồn nước cho cụm Nhà máy nước Tân Hiệp; tiếp tục triển khai dự án “Xây dựng tuyến ống nước thô dự phòng D2400 từ Trạm bơm Hóa An về Nhà máy nước Thủ Đức”; Xây dựng bể chứa nước sạch số 6 Nhà máy nước Thủ Đức có dung tích 100.000m³ (tiếp nước Nhà máy nước Thủ Đức IV và phục vụ cấp nước an toàn).

Xây dựng Trung tâm nghiên cứu và kiểm soát chất lượng nước

Một trong những xu hướng nổi bật của ngành nước khu vực là ứng dụng công nghệ số vào quản lý vận hành. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, Sawaco đã triển khai nhiều giải pháp quản trị thông minh như gắn đồng hồ nước thông minh, vận hành hệ thống giám sát áp lực mạng lưới trực tuyến, quản lý dữ liệu khách hàng trên nền tảng số và tự động hóa quy trình vận hành...trong công tác quản lý và điều hành.

Giai đoạn 2025-2026, ngành nước thành phố đã hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng nước, nâng cao năng lực phân tích của Phòng thí nghiệm, giám sát chặt chẽ chất lượng nước trên toàn hệ thống cấp nước theo thời gian thực, có các phương án ứng phó kịp thời khi nguồn nước bị biến động. Đặc biệt, Sawaco phấn đấu hoàn thành và đưa vào sử dụng dự án “Xây dựng trung tâm nghiên cứu và kiểm soát chất lượng nước” trong năm 2026.

Đáng chú ý, Tổng công ty đã triển khai dự án Phát triển Hệ thống giám sát chất lượng nước online trên Hệ thống cấp nước tại Thành phố Hồ Chí Minh (thuộc vùng phục vụ của Tổng công ty). Đẩy mạnh cải tiến công nghệ tại các nhà máy nước; đồng thời từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý chất lượng nước đầu nguồn, tự động điều chỉnh liều lượng hóa chất theo dữ liệu thời gian thực từ các cảm biến quan trắc nguồn nước thô, góp phần duy trì chất lượng nước đầu ra ổn định và tiết kiệm hóa chất sử dụng. Ưu tiên nghiên cứu và thực hiện thí điểm (pilot) công nghệ xử lý ô nhiễm tiên tiến.

Đặc biệt Sawaco thực hiện các giải pháp tiết kiệm, quản lý năng lượng hiệu quả, sử dụng năng lượng tái tạo, các dự án phát triển mảng xanh (đăng ký tín chỉ carbon) tại các nhà máy nước. Nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp tuần hoàn, tái sử dụng nước thải, tiết kiệm nguồn tài nguyên.

Người dân sinh sống tại Cư xá Thanh Đa tham gia diễn tập phòng chống sự cố mất nước

Về chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ, Tổng công ty hoàn thành nâng cấp hệ thống SCADA, Trung tâm vận hành hệ thống cấp nước (SWOC), các trung tâm vận hành mạng lưới (NOC). Xây dựng và thực hiện chiến lược Chuyển đổi số giai đoạn 2025-2030, định hướng đến năm 2035.

Về chuyển đổi xanh và bảo vệ môi trường, Tổng công ty triển khai các dự án xử lý bùn tại các nhà máy nước theo hướng thân thiện môi trường; tăng cường áp dụng các giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả, năng lượng tái tạo và các giải pháp giảm phát thải trong hoạt động sản xuất nước sạch...

Từ mục tiêu bảo đảm nước sạch cho mọi người dân, ngành nước Thành phố Hồ Chí Minh đang bước sang giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu cao hơn về chất lượng, tính bền vững và khả năng thích ứng.

Trong chiến lược phát triển đô thị đến năm 2030, nước sạch không chỉ là hạ tầng kỹ thuật mà còn là nguồn lực phát triển. Một hệ thống cấp nước hiện đại, an toàn và thông minh sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố, cải thiện chất lượng sống và tạo nền tảng cho tăng trưởng xanh.