Ngành pin xe điện Trung Quốc gián đoạn vì hạn hán ở Indonesia

Khoảng 3/4 ngành công nghiệp tinh luyện niken tại Indonesia có vốn đầu tư từ Trung Quốc. Ảnh: Reuters/Aly Song.

Theo SCMP, là quốc gia sản xuất niken lớn nhất thế giới, Indonesia đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp kim loại thiết yếu này để chuyển hóa thành thành phần của pin lithium-ion cho ngành xe điện.

Hạn hán làm giảm sản lượng niken

Tuy nhiên, tình trạng hạn hán kéo dài đã ảnh hưởng đến hoạt động vận hành. Sự sụt giảm mạnh lượng mưa buộc các nhà máy lọc niken tại Indonesia phải cắt giảm sản lượng.

Theo nhận định từ công ty phân tích thị trường CRU Group, sự sụt giảm sản lượng này có nguy cơ "gây thêm sự bất ổn trên toàn chuỗi giá trị vật liệu pin", đe dọa đến kế hoạch sản xuất xe điện của nhiều hãng ôtô lớn trên toàn cầu.

Quá trình chiết xuất niken bằng công nghệ lọc axit áp suất cao (HPAL) đòi hỏi lượng nước khổng lồ. Tuy nhiên, hạn hán kéo dài đang đẩy nhiều cơ sở sản xuất vào thế khó.

Mới đây, một nhà máy chủ lực tại tỉnh Trung Sulawesi, do Nickel Industries (có trụ sở tại Sydney), vận hành đã buộc phải thông báo cắt giảm sản lượng. Theo thông tin từ Nickel Industries, nhà máy xử lý axit hiện chỉ duy trì hoạt động ở mức 30% công suất, giảm đáng kể so với mức 50% trước đó.

Trong báo cáo phát hành hồi tháng 10, công ty nhấn mạnh: “Có lý do để tin rằng tất cả các hoạt động khai thác axit khác, ở các doanh nghiệp dùng chung cơ sở hạ tầng đang đối mặt với tình trạng thiếu nước, và họ đều đang cân nhắc cắt giảm sản lượng ở quy mô tương đương”.

Giới chuyên gia nhận định việc một cơ sở lọc dầu trọng điểm chùn bước trước thiên tai đang làm gia tăng sức ép lên thị trường vật liệu pin, một lĩnh vực vốn đã nhạy cảm trước các biến động về nguồn cung năng lượng sạch.

Trong bối cảnh này, tập đoàn CRU dự báo tình trạng cắt giảm sản lượng sẽ nhanh chóng lan rộng ra toàn ngành và kéo dài đến hết tháng này.

Thực tế này khiến Tập đoàn CRU phải điều chỉnh dự báo sản lượng niken dùng làm kết tủa hydroxit hỗn hợp (MHP, một thành phần quan trọng của pin) tại các nhà máy lọc dầu giảm xuống còn khoảng 370.000 tấn trong nửa cuối năm, thấp hơn so với mức 400.000 tấn được dự kiến trước đó.

Rủi ro gia tăng

Tổ chức S&P Global ghi nhận hiện tượng thời tiết El Nino diễn ra mạnh mẽ trong mùa hè đang làm trầm trọng thêm tình trạng hạn hán tại Indonesia, quốc gia hiện cung cấp hơn một nửa sản lượng niken toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, rủi ro càng lớn hơn khi số liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Quốc phòng Cao cấp (Mỹ) chỉ ra rằng khoảng 3/4 ngành công nghiệp tinh luyện niken tại Indonesia có vốn đầu tư từ Trung Quốc.

Nhận định về tình hình hiện tại, ông Siwage Dharma Negara, đồng điều phối viên Chương trình Nghiên cứu Indonesia tại Viện ISEAS, Yusof Ishak (Singapore) cho biết: “Các nhà đầu tư Trung Quốc đã rót số vốn lớn vào ngành công nghiệp khai thác niken bằng phương pháp ngâm chiết axit áp suất cao (HPAL) của Indonesia”.

Từ góc độ vĩ mô, ông dự báo các hãng sản xuất pin xe điện Trung Quốc sẽ khó tránh khỏi những tác động trực tiếp từ cuộc khủng hoảng nguồn cung niken.

Theo ông Negara, đợt hạn hán đã “gây ra phát sinh chi phí sản xuất và làm giảm lợi nhuận” đối với các nhà đầu tư nguyên liệu niken đến từ Trung Quốc tại Indonesia.

Tuy nhiên, vị chuyên gia nhận định các nhà đầu tư này sẽ tiếp tục gắn bó với Indonesia do vai trò chiến lược của quốc gia này với ngành công nghiệp sản xuất pin của Trung Quốc.

Tuy nhiên, làn sóng đầu tư có thể chững lại khi các doanh nghiệp buộc phải trì hoãn kế hoạch mở rộng các dự án mới, đồng thời cải thiện hiệu suất của các cơ sở đang vận hành.

Thống kê từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho thấy Trung Quốc hiện chiếm khoảng 80% sản lượng pin xe điện trên toàn cầu.

Bên cạnh thiên tai, một báo cáo phát hành hồi tháng 8 bởi Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam (Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore) chỉ ra rằng các nhà đầu tư Trung Quốc đang phải đối mặt với những hạn chế về nguồn cung với các nhà máy lọc dầu HPAL.

Các nhà máy này cũng đứng trước nguy cơ ngừng hoạt động cao hơn trong bối cảnh các tiêu chuẩn về môi trường và an toàn ngày càng bị thắt chặt.