Ngành y tế TP.HCM đang làm 'điều không tưởng' cách đây vài năm

Nhân viên y tế lấy dữ liệu sức khỏe của người dân. Ảnh: Duy Hiệu.

Trao đổi với Tri Thức - Znews bên lề hội nghị khoa học quốc tế Health Informatics do Hội Khoa học Kinh tế Y tế Việt Nam tổ chức ngày 2/10, PGS.TS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết nguồn dữ liệu sức khỏe của người dân thành phố đang được xây dựng từ nhiều nguồn khác nhau, sau đó hội tụ về một nguồn chung và lưu trữ trong kho dữ liệu của thành phố.

Người dân không cần làm lại xét nghiệm

Theo bác sĩ Thượng, đây là lần đầu tiên TP.HCM có được nguồn dữ liệu về sức khỏe của người dân. Điều này cách đây vài năm gần như không tưởng, nhưng nhờ chương trình khám sức khỏe toàn dân, thành phố có thể tích hợp dữ liệu.

Thời gian tới, dữ liệu khám chữa bệnh của các bệnh viện sẽ được liên thông với kho dữ liệu lớn, sau đó tiếp tục liên thông vào hồ sơ sức khỏe điện tử của người dân.

Hiện hồ sơ sức khỏe mới chỉ có dữ liệu sức khỏe; khi hệ thống hoàn tất liên thông, hồ sơ sẽ có thêm cả dữ liệu bệnh tật - người dân đi khám chữa bệnh ở đâu, thông tin cũng được cập nhật vào hệ thống.

"Đây sẽ là nguồn dữ liệu theo suốt dòng đời của người dân, từ khi khám sức khỏe đến khi mắc bệnh. Người dân cũng giảm phải làm lại các xét nghiệm đã thực hiện trước đó", bác sĩ Thượng nói.

TP.HCM sẽ có nguồn dữ liệu về sức khỏe của người dân. Ảnh minh họa: epthinktank.

PGS.TS Tăng Chí Thượng cho biết thành phố phấn đấu hoàn thành kho dữ liệu lớn vào cuối năm nay. Công việc đã được triển khai trong nhiều năm và hiện ở giai đoạn gần hoàn thành.

Một trong những yêu cầu quan trọng là kiểm soát tính đúng đắn của dữ liệu. Dữ liệu phải sạch, đúng và kịp thời theo quy định thì mới thực sự có ý nghĩa. Thành phố đã có các phương pháp để kiểm soát vấn đề này. Bên cạnh đó, yêu cầu về bảo mật cũng phải được tuân thủ nghiêm ngặt.

Khi kho dữ liệu hoàn thiện, thông tin sức khỏe và bệnh tật của người dân sẽ được kết nối thay vì nằm riêng lẻ ở từng cơ sở y tế, tạo cơ sở để ngành y tế phân tích, xác định mô hình nguy cơ bệnh tật trong cộng đồng.

Từ nguồn dữ liệu này, thành phố cũng hướng đến cung cấp công cụ tra cứu, giúp người dân tìm hiểu nơi khám chữa bệnh, thông tin bác sĩ, qua đó công khai, minh bạch thông tin hành nghề y tế.

Có dữ liệu mới có thể ứng dụng AI

Đề cập việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong y tế, PGS.TS Tăng Chí Thượng cho rằng trước hết phải có dữ liệu. Có dữ liệu thì mới có AI và AI mới có thể được sử dụng.

Do đó, giai đoạn hiện nay thành phố tập trung xây dựng dữ liệu. Khi có nguồn dữ liệu đầy đủ, sạch, đúng và được liên thông, TP.HCM mới có cơ sở phát triển các ứng dụng AI.

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thế Dũng, nguyên Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Y tế Việt Nam, cho rằng sự phát triển nhanh của AI đòi hỏi ngành y tế và công nghệ thông tin phải kết nối chặt chẽ hơn.

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thế Dũng phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Nguyễn Thuận.

“AI không nên chỉ được nhìn nhận như một công cụ công nghệ mà phải được sử dụng để giải quyết những vấn đề thực tế của ngành y và phục vụ con người”, ông Dũng cho hay.

Theo ông, khoảng cách giữa nhân viên y tế và người làm công nghệ vẫn còn khá lớn: một bên hiểu nhu cầu thực tế của bệnh viện, người bệnh; bên còn lại có khả năng xây dựng hệ thống và giải pháp công nghệ. Nếu thiếu kết nối, sản phẩm tạo ra có thể chưa đáp ứng đúng nhu cầu sử dụng.

"Công nghệ càng phát triển thì càng phải tìm cách phục vụ những người chưa có điều kiện hoặc chưa thành thạo công nghệ. Nếu công nghệ chỉ phục vụ người trẻ thì mục tiêu phục vụ con người vẫn chưa đầy đủ", ông Dũng nhấn mạnh.

Theo ông, trong y tế, yêu cầu này càng rõ khi nhiều người bệnh chưa hiểu đầy đủ các khái niệm chuyên môn như tăng huyết áp, đột quỵ. Vì vậy, công nghệ không chỉ hỗ trợ khám, chữa bệnh mà còn cần giúp người dân tiếp cận, hiểu thông tin sức khỏe và chủ động chăm sóc bản thân.