Ngành y tế TPHCM thực hiện chăm sóc sức khỏe toàn vòng đời cho người dân

Chuyển từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh” – nền tảng cho một Việt Nam khỏe mạnh

Chiều 24/4, tại chương trình Vì một Việt Nam khỏe mạnh, PGS.TS Phan Trọng Lân - Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Chủ tịch Hội Y học dự phòng Việt Nam cho biết, hiện nay người dân tiếp cận thông tin rất nhanh và rất rộng. Tuy nhiên, có không ít thông tin về sức khỏe bị sai lệch, thiếu kiểm chứng.

"Thông tin sai có thể dẫn đến nhận thức sai, lựa chọn sai và hành vi sai. Từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cá nhân, gia đình và cộng đồng. Để khỏe mạnh, không chỉ cần kiểm soát tốt bệnh tật mà mỗi người dân được tiếp cận thông tin đúng, dịch vụ phù hợp và các điều kiện cần thiết để bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe ngay từ sớm, từ xa, từ cơ sở", Chủ tịch Hội Y học dự phòng Việt Nam nhận định.

PGS.TS Phan Trọng Lân phát biểu tại chương trình.

Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho rằng, từ trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, người trưởng thành đến người cao tuổi… mỗi nhóm đều có nhu cầu sức khỏe riêng, nhưng cần được đặt trong một cách tiếp cận thống nhất, liên tục và có kết nối, lấy người dân làm trung tâm. Đây cũng chính là tinh thần cốt lõi của y tế dự phòng.

Hiệu quả lớn nhất không chỉ nằm ở việc xử lý tốt khi mắc bệnh mà là loại bỏ nguy cơ trước khi bệnh xuất hiện, giảm bệnh tật trước khi phải điều trị, giúp người dân sống khỏe hơn, lâu hơn và có chất lượng hơn.

PGS.TS Trần Đắc Phu - nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng cũng cho rằng, sống khỏe không chỉ là không có bệnh mà còn bao gồm khỏe về thể chất, tinh thần. Vì vậy, chính sách y tế cần hướng đến bảo vệ và nâng cao sức khỏe toàn diện, bao gồm tầm vóc, tuổi thọ và chất lượng sống.

Theo ông Phu, một trụ cột quan trọng của hệ thống y tế đó là y tế cơ sở, đặc biệt là trạm y tế xã. Trạm y tế không phải nơi để "chứng minh chữa được bệnh gì", bởi đã có hệ thống bệnh viện tuyến trên đảm nhiệm điều trị, trạm y tế là nơi quản lý sức khỏe cộng đồng.

Dự báo TPHCM đang trên đà già hóa dân số nhanh.

Trong bối cảnh hiện nay, việc tăng cường y tế dự phòng và củng cố hệ thống y tế cơ sở không chỉ giúp nâng cao sức khỏe người dân mà còn góp phần giảm tải cho các bệnh viện, nâng cao hiệu quả kinh tế và tính bền vững của hệ thống y tế.

Nhiều người sống lâu nhưng chưa sống khỏe

Theo PGS.TS Trần Đắc Phu, Việt Nam hiện có tuổi thọ trung bình cao hơn nhiều quốc gia có cùng mức thu nhập. Tuy nhiên, tốc độ già hóa dân số nhanh, thời kỳ "dân số vàng" ngắn và còn tồn tại thực tế nhiều người "sống lâu nhưng chưa sống khỏe".

Theo TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu - Phó giám đốc Sở Y tế TPHCM, xu hướng già hóa đang diễn ra nhanh tại Việt Nam, trong khi mức sinh ngày càng giảm. Tại TPHCM, mức sinh hiện chưa đạt mức thay thế 2,1 con/phụ nữ, trong khi tuổi thọ tăng, khiến quá trình già hóa diễn ra nhanh hơn.

Cụ thể, năm 2010, TPHCM vẫn trong giai đoạn dân số vàng, đến năm 2017 bước vào giai đoạn già hóa; đến năm 2025 tỉ lệ người cao tuổi khoảng 11,6%.

TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu - Phó giám đốc Sở Y tế TPHCM.

Kết quả chương trình tầm soát tại TPHCM với gần 500.000 người trên 60 tuổi cho thấy, trung bình mỗi người mắc hơn 2 bệnh mạn tính; 63,6% bị tăng huyết áp, khoảng 26% mắc hoặc nghi ngờ đái tháo đường. Đáng chú ý, khoảng 15% trường hợp tăng huyết áp mới được phát hiện. Ngoài ra, 18,3% người cao tuổi có suy giảm chức năng, gần 10% cần hỗ trợ sinh hoạt hằng ngày, các vấn đề như trầm cảm, lo âu cũng ngày càng phổ biến.

Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho hay, hiện TPHCM có khoảng 15 bệnh viện tuyến thành phố có khoa lão, 17 bệnh viện có khoa lão kết hợp và 36 cơ sở bảo trợ xã hội. Tuy nhiên, với hơn 1,8 triệu người cao tuổi, hệ thống này vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu, đặc biệt là phục hồi chức năng và chăm sóc dài hạn.

Thực trạng này đặt ra hàng loạt thách thức về gánh nặng bệnh tật kép, mô hình bệnh phức tạp, hệ thống y tế chưa tương thích, thiếu mạng lưới chuyên khoa và áp lực tài chính trong chăm sóc người cao tuổi.

Theo TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, mục tiêu của ngành y tế không chỉ dừng ở điều trị bệnh mà phải hướng đến chăm sóc sức khỏe toàn vòng đời cho người dân, giúp người cao tuổi sống vui, sống khỏe và sống hạnh phúc.

Thực tế, ngành y tế giữ vai trò nòng cốt trong việc đảm bảo “sống khỏe”, trong khi để đạt “sống hạnh phúc” cần sự tham gia của nhiều ngành, lĩnh vực, nhằm hình thành hệ sinh thái chăm sóc toàn diện.