Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ 4 sẽ diễn ra tại Điện Biên vào tháng 10

Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông và Festival khèn Mông ở Mèo Vạc năm 2023. (Ảnh: Nam Thái/TTXVN)

Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ 4 năm 2026 sẽ diễn ra tại Điện Biên từ ngày 9-11/10/2026 tại phường Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên với quy mô toàn quốc.

Ngày hội quy tụ 11 tỉnh có đông đồng bào dân tộc Mông sinh sống, gồm Điện Biên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Sơn La, Cao Bằng, Lai Châu, Lào Cai, Thanh Hóa, Nghệ An và Đắk Lắk.

Mục tiêu của Ngày hội nhằm góp phần tôn vinh, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc Mông trong nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát huy sức mạnh của cộng đồng các dân tộc Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Trong khuôn khổ Ngày hội sẽ có nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch đặc sắc được tổ chức như trình diễn nghệ thuật khèn Mông; trưng bày giới thiệu, quảng bá văn hóa truyền thống dân tộc Mông; trình diễn, giới thiệu nghề truyền thống; liên hoan văn nghệ quần chúng; tổ chức tham quan trải nghiệm tại bản Lồng; carnival đường phố.

Đây cũng là cơ hội lớn để tỉnh Điện Biên thu hút được đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tham gia Ngày hội và trải nghiệm các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch sôi nổi tại địa phương

Để chuẩn bị cho sự kiện, Ban Tổ chức sẽ tiếp tục hoàn thiện các kế hoạch đã đặt ra, trong đó có ban hành Kế hoạch tổ chức Ngày hội; xây dựng và phê duyệt kịch bản văn học, lựa chọn tổng đạo diễn; họp Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức tại Điện Biên; họp báo tại Hà Nội; làm việc với Đài truyền hình Việt Nam về truyền hình trực tiếp lễ khai mạc Ngày hội cùng nhiều nhiệm vụ chuyên môn khác.

Dân tộc Mông là một trong những dân tộc thiểu số có dân số đông nhất ở Việt Nam, sống chủ yếu trên những vùng núi có độ cao từ 1.000m trở lên ở các tỉnh miền núi phía Bắc, miền Tây Thanh Hóa, Nghệ An và các tỉnh Tây Nguyên. Cùng với 53 dân tộc anh em, người Mông luôn là một phần trong sự thống nhất của khối đại đoàn kết dân tộc và góp phần làm phong phú văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Trang phục của người phụ nữ Mông rất sặc sỡ, đa dạng giữa các nhóm dân tộc, gồm váy, áo xẻ ngực có yếm lưng, tấm xiêm che trước bụng, thắt lưng, khăn quấn đầu, xà cạp quấn hai bụng chân. Váy hình nón cụt, xếp nếp xòe rộng chữ thập trong các hình vuông, nhưng váy mang hình ống, khi mặc mới xếp nếp thắt lưng ngoài cạp. Trang phục của đàn ông H’mông giống như đàn ông Nùng: quần dài, áo ngắn ống rộng cổ đứng mổ bụng khuy cài, quần áo đều màu chàm.

Nghề dệt vải lanh là một trong những hoạt động sản xuất đặc sắc của người Mông. Họ phát triển đa dạng các nghề thủ công như đan lát, rèn, làm yên cương ngựa, đồ gỗ, nhất là các đồ đựng; làm giấy bản, đồ trang sức bằng bạc phục vụ nhu cầu và thị hiếu của người dân. Các thợ thủ công Mông phần lớn là thợ bán chuyên nghiệp, làm ra những sản phẩm nổi tiếng như lưỡi cày, dao, cuốc, xẻng đạt trình độ kỹ thuật cao.

Người Mông sống quần tụ trong từng bản có vài chục nóc nhà, họ thường thích sống khép kín, nhiều nơi đồng bào xây tường đá ngang đầu quanh nhà ở. Nhà cửa là loại nhà trệt, ba gian hai chái, có từ hai đến ba cửa. Phổ biến là nhà bưng ván hay vách nứa, mái tranh. Quanh làng vẫn còn lại đến ngày nay những ngôi nhà của người H’mông giàu có, trình tường xung quanh, cột gỗ thông kê trên đá tảng hình đèn lồng hay quả bí, mái lợp ngói âm dương có gác lát ván.

Các vùng người Mông sinh sống thường có chợ phiên, vừa là nơi trao đổi hàng hóa, vừa là nơi thể hiện nhu cầu giao lưu tình cảm, sinh hoạt. Người Mông quen dùng ngựa thồ hàng và cưỡi đi chợ, gùi có hai quai đeo vai. Con ngựa rất gần gũi và thân thiết với từng gia đình người Mông. Chợ tình được tổ chức mỗi năm một lần (chợ tình Sa Pa) là một nét văn hóa đẹp đặc sắc của người Mông./.