Ngày Lương thực Thế giới 16/10: Đổi mới hệ thống thực phẩm vì sức khỏe cộng đồng

Theo số liệu giám sát năm 2024 của Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế), tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ dưới 5 tuổi trên cả nước là 18,1%. Tỷ lệ này tại Tây Nguyên là 27,3% và khu vực Trung du, miền núi phía Bắc là 23,8%. Sự chênh lệch giữa các vùng cho thấy suy dinh dưỡng vẫn là vấn đề đáng quan tâm, nhất là tại những địa bàn còn khó khăn.

Tăng cường các hoạt động y tế học đường và kiểm tra dinh dưỡng cho trẻ em nhằm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng, thấp còi.

Bên cạnh suy dinh dưỡng, thừa cân, béo phì và các bệnh không lây nhiễm liên quan đến chế độ ăn uống cũng ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Chế độ ăn mất cân đối, với nhiều muối, đường, chất béo nhưng thiếu rau, quả và ngũ cốc nguyên hạt, có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh. Vì vậy, cải thiện dinh dưỡng cần gắn với việc nâng cao chất lượng bữa ăn và tạo điều kiện để người dân tiếp cận thực phẩm an toàn, đa dạng với giá cả phù hợp.

Việc duy trì chế độ ăn lành mạnh không chỉ phụ thuộc vào nhận thức và lựa chọn của mỗi người. Giá cả, chất lượng thực phẩm, thông tin trên nhãn sản phẩm và khả năng cung ứng đều ảnh hưởng đến việc mua sắm, sử dụng thực phẩm của các gia đình. Do đó, bên cạnh việc hướng dẫn người dân xây dựng thói quen ăn uống hợp lý, cần cải thiện các khâu sản xuất, chế biến và phân phối thực phẩm.

Trong sản xuất nông nghiệp, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định và kiểm soát dư lượng hóa chất là những yêu cầu cần thiết để bảo đảm an toàn thực phẩm. Ở khâu chế biến, kiểm soát hàm lượng muối, đường và chất béo có thể góp phần tạo ra những sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu dinh dưỡng. Đồng thời, cần cải thiện việc cung ứng thực phẩm tươi và giàu dinh dưỡng, đặc biệt tại những khu vực người dân còn gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn thực phẩm.

Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), chế độ ăn lành mạnh cần đa dạng, cân đối và an toàn; ưu tiên rau, quả, ngũ cốc nguyên hạt cùng các thực phẩm giàu dinh dưỡng, đồng thời hạn chế muối, đường tự do và chất béo không lành mạnh. Người dân có thể áp dụng những nguyên tắc này trong bữa ăn hằng ngày bằng cách ăn đa dạng thực phẩm, tăng cường rau quả và giảm các sản phẩm chứa nhiều muối, đường.

Khi mua thực phẩm, người tiêu dùng nên kiểm tra thành phần dinh dưỡng, hạn sử dụng và nguồn gốc sản phẩm. Tuy nhiên, để việc lựa chọn thực phẩm có lợi cho sức khỏe trở nên thuận lợi hơn, các cơ quan quản lý, đơn vị sản xuất, kinh doanh và ngành y tế cần phối hợp kiểm soát chất lượng, cung cấp thông tin rõ ràng và hỗ trợ người dân tiếp cận các sản phẩm phù hợp.

Đổi mới hệ thống thực phẩm cần sự phối hợp từ sản xuất, chế biến đến phân phối, cùng với sự tham gia của người tiêu dùng. Đây là một trong những điều kiện quan trọng để cải thiện chất lượng bữa ăn, nâng cao sức khỏe và góp phần phòng ngừa bệnh tật./.