Ngày thơ Việt Nam 2026: Dòng chảy thơ ca đô thị tại TPHCM

Nhiều tầng lớp và màu sắc

Một trong những hoạt động quan trọng nhất của Ngày thơ Việt Nam ở TPHCM vừa qua là cuộc tọa đàm với chủ đề “Đô thị thi ca”, quy tụ nhiều gương mặt quen thuộc của nhiều thế hệ sáng tác và nghiên cứu thơ.

Tọa đàm “Đô thị thi ca” mở đầu cho chuỗi hoạt động Ngày thơ Việt Nam 2026 tại TPHCM

Tại tọa đàm, nhà thơ Nguyễn Vũ Quỳnh, hội viên Hội Nhà văn TPHCM, chia sẻ, diện mạo thơ hiện nay của TPHCM phong phú và đa dạng, lực lượng làm thơ cũng thuộc vào hàng đông nhất cả nước, tuy nhiên, thơ hay tạo nên sức cuốn hút thì vẫn còn hiếm. “Nhiều người chỉ phản ánh tâm tư bé nhỏ của mình, viết chưa vượt qua được cái tôi của họ khiến sợi dây gắn kết với cộng đồng vô cùng mong manh. Trong thời đại thông tin đa chiều, nhất là việc trí tuệ nhân tạo (AI) đang lấn sân vào hoạt động sáng tác văn chương, bạn đọc đang đặt ra nhiều đòi hỏi khắt khe hơn với các nhà thơ thành phố”, nhà thơ Nguyễn Vũ Quỳnh bày tỏ.

Nhà thơ Lê Tú Lệ, nguyên Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội VHNT TPHCM, cho rằng, TPHCM là nơi đất lành chim đậu, lượng lưu dân từ các địa phương khác đổ về thành phố, thêm lực lượng làm thơ tại chỗ cũng như người nhập cư sau này đã tạo nên diện mạo riêng cho thơ ca TPHCM. Trong đó, điểm nhấn nổi bật nhất là không như các dòng thơ quen thuộc khác thường hoài niệm về hình bóng của vùng nông thôn như mái lá, con đò, bến nước, hàng cây…, thơ ca TPHCM còn mang đậm hơi thở của đời sống đô thị với những câu chuyện, hình ảnh sôi động chốn thị thành.

“Nhìn ở bình diện tổng thể, thơ ca TPHCM có rất nhiều tầng lớp và màu sắc, trong đó dòng thơ đô thị đã ghi dấu thành hình trong đời sống sáng tác hiện nay. Tuy đã thành hình nhưng dòng thơ đô thị vẫn còn đơn sơ, cần có những cú hích mạnh để có định hướng trong việc sáng tác của các nhà thơ, nhất là nhà thơ trẻ. Những cú hích đó đến từ việc tổ chức các cuộc thi, tọa đàm, trại sáng tác hữu ích”, nhà thơ Lê Tú Lệ chia sẻ.

Thơ cần đi vào đời sống xã hội số

Là tác giả trẻ nổi bật hiện nay ở phía Nam, nhà thơ Trần Đức Tín (bút danh Khét) mang đến góc nhìn về thơ TPHCM nói riêng và thơ phương Nam nói chung từ đầu thế kỷ 20 đến nay. Theo anh, thơ phương Nam đã chứng kiến nhiều đổi thay. Nhưng nếu phải gọi tên một điều xuyên suốt, thì đó là khả năng tự làm mới mà không đánh mất căn cốt. Thơ phương Nam không phải là một trường phái, mà là một vùng đầy năng lượng sáng tạo, vận động. Ở đó, các giọng thơ ngoài đối thoại với đời sống, còn tự vấn, tự tìm kiếm hình thức mới cho cảm xúc của mình.

Sự sôi động của thi ca TPHCM được thể hiện rõ nhất ở hàng trăm tập thơ được xuất bản hàng năm, các cuộc giao lưu, gặp gỡ ra mắt tác phẩm mới diễn ra thường xuyên, đã trở nên quen thuộc. Thêm vào đó, thơ ca TPHCM cũng đang sở hữu một đội ngũ sáng tác đông đảo và liên tục được bổ sung lực lượng viết trẻ.

Tuy nhiên, thi ca TPHCM cũng như các dòng sáng tác văn học nghệ thuật khác, đang phải đối diện với nhiều vấn đề mà hiển hiện trước mắt là quá trình chuyển đổi số quốc gia. “Số hóa đang là vấn đề tất yếu của xã hội, chi phối hầu hết các mặt của đời sống, trong đó có cả văn học nghệ thuật, nhất là ở khâu quảng bá và phát hành. Thực tế cho thấy, việc in rồi bán một tập thơ gặp rất nhiều khó khăn; trong khi đó, đăng tải một bài thơ của cá nhân lên mạng, có được lượng người xem tương đối lại là việc rất dễ dàng. Cho nên, tương lai của thi ca để tiếp tục tồn tại và phát triển bắt buộc cũng phải gắn mình với xã hội số”, nhà thơ Lê Tú Lệ cho biết.

HỒ SƠN