Ngày thứ hai cuộc gặp Mỹ - Trung: Không khí nồng ấm, thương mại khởi sắc

Tổng thống Mỹ Donald Trump thăm quan Trung Nam Hải cùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, ngày 15/5. Ảnh: Reuters

Những thông điệp ngoại giao đặc biệt

Khác với các hoạt động nghi thức diễn ra tại Đại lễ đường Nhân dân ngày hôm qua, 14/5, ngày làm việc thứ hai của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Bắc Kinh được tổ chức tại Trung Nam Hải - khu phức hợp được bảo vệ nghiêm ngặt, nơi làm việc và sinh sống của giới lãnh đạo cấp cao Trung Quốc.

Hình ảnh gần gũi gần gũi giữa ông Donald Trump và ông Tập Cận Bình tại Trung Nam Hải. Ảnh: Reuters

Việc Bắc Kinh lựa chọn địa điểm này được xem là thông điệp ngoại giao đáng chú ý. Không gian khép kín với hồ nước, vườn cây và các khu nhà cổ tạo nên bầu không khí riêng tư hơn. Giới phân tích cho rằng, Bắc Kinh muốn xây dựng hình ảnh quan hệ cá nhân gần gũi hơn giữa ông Donald Trump và ông Tập Cận Bình, vượt ra ngoài khuôn khổ ngoại giao nghi thức.

Trước đó, trong tiệc chiêu đãi cấp nhà nước tối 14/5, Chủ tịch Tập Cận Bình đã tiếp tục nhấn mạnh quan hệ Trung - Mỹ là “mối quan hệ song phương quan trọng nhất thế giới”, đồng thời khẳng định hai nước nên là “đối tác thay vì đối thủ”.

Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình tại bữa tiệc chiêu đãi cấp nhà nước ở Bắc Kinh, ngày 14/5. Ảnh: The New York Times

“Cả Trung Quốc và Mỹ đều hưởng lợi từ hợp tác và thiệt hại từ đối đầu”, ông Tập Cận Bình phát biểu.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng khéo léo nhắc tới khẩu hiệu “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại” của ông Donald Trump, cho rằng “sự phục hưng dân tộc Trung Hoa và việc đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại có thể song hành”.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình phát biểu tại buổi tiệc chiêu đãi Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, ngày 14/5. Ảnh: Tân Hoa Xã

Đáng chú ý, trong phần tiệc tối riêng tư, ban nhạc quân đội Trung Quốc còn biểu diễn ca khúc Y.M.C.A - bài hát gắn liền với các sự kiện vận động tranh cử của ông Donald Trump tại Mỹ.

Thương mại trở lại vị trí trung tâm

Phát biểu sáng nay ở Trung Nam Hải khi được hỏi về kết quả cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày hôm qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định hai bên đã đạt được các “thỏa thuận thương mại tuyệt vời”.

“Rất nhiều điều tích cực đã đạt được. Chúng tôi đã có những thỏa thuận thương mại tuyệt vời, có lợi cho cả hai nước”, Tổng thống Mỹ nói.

Trước đó, trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết, Chủ tịch Tập Cận Bình đã chúc mừng ông về “nhiều thành công to lớn”, đồng thời nhấn mạnh quan hệ Mỹ - Trung “đang tốt đẹp và sẽ còn tốt hơn nữa”.

Hai nhà lãnh đạo chụp ảnh lưu niệm trước tiệc chiêu đãi tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, ngày 14/5. Ảnh: Tân Hoa Xã

Theo tiết lộ của ông Donald Trump trong cuộc phỏng vấn với Fox News, Trung Quốc đã đồng ý mua thêm dầu mỏ và đậu tương từ Mỹ, đồng thời đặt mua 200 máy bay Boeing. Nếu được xác nhận, đây sẽ là đơn hàng máy bay thương mại Mỹ đầu tiên của Trung Quốc trong gần một thập niên.

Ông Donald Trump cho biết, Bắc Kinh cũng phát tín hiệu sẽ từng bước mở cửa thị trường hơn nữa cho doanh nghiệp Mỹ. Một trong những vấn đề được ông nêu trực tiếp là việc Visa muốn mở rộng khả năng tiếp cận thị trường thẻ tín dụng Trung Quốc.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nhận định, Washington kỳ vọng Trung Quốc sẽ cam kết mua lượng nông sản Mỹ trị giá “hàng chục tỷ USD” mỗi năm trong vòng ba năm tới. Theo ông, thỏa thuận sẽ không chỉ bao gồm đậu tương mà còn nhiều mặt hàng nông nghiệp khác.

Tuy nhiên, phản ứng của thị trường cho thấy giới đầu tư vẫn thận trọng. Con số 200 máy bay Boeing thấp hơn nhiều so với kỳ vọng khoảng 500 chiếc mà thị trường từng dự đoán trước hội nghị thượng đỉnh, khiến cổ phiếu Boeing giảm hơn 4%.

Ông Stephen Innes, chuyên gia của SPI Asset Management nhận xét: hội nghị lần này giống như “các kỹ sư đang gia cố một cây cầu treo giữa cơn bão”, phản ánh nỗ lực ổn định quan hệ thay vì giải quyết tận gốc các mâu thuẫn chiến lược.

Vẫn còn nhiều khác biệt

Dù hai bên phát đi nhiều tín hiệu hòa dịu về kinh tế, những khác biệt chiến lược trong vấn đề Đài Loan (Trung Quốc), xung đột Iran, công nghệ vẫn hiển hiện và được kỳ vọng sẽ tiếp tục được giải quyết trong cuộc làm việc giữa hai nhà lãnh đạo ngày hôm nay.

Hai nhà lãnh đạo tiếp tục có cuộc thảo luận riêng tại Trung Nam Hải. Ảnh: Reuters

Giới quan sát cho rằng, cả Washington lẫn Bắc Kinh hiện đều có động lực duy trì ổn định để tránh các tranh chấp địa chính trị làm chệch hướng lợi ích kinh tế. Với xung đột Iran, Tổng thống Donald Trump cho biết đã thảo luận với ông Tập Cận Bình và cả hai bên đều không muốn Iran có vũ khí hạt nhân và “muốn eo biển được mở”.

“Chúng tôi đã giải quyết được rất nhiều vấn đề khác nhau mà những người khác không thể giải quyết được”, Tổng thống Mỹ nói.

Về phần mình, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết, nước này kêu gọi sớm đạt được lệnh ngừng bắn toàn diện tại Trung Đông và mở lại các tuyến hàng hải ở Vịnh Persian và eo biển Hormuz.

Trong khi đó, lĩnh vực công nghệ - đặc biệt là kiểm soát xuất khẩu chip bán dẫn - dường như chưa đạt đột phá đáng kể. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết các biện pháp hạn chế xuất khẩu chip không phải chủ đề lớn trong các cuộc thảo luận tại Bắc Kinh.

Điều này cho thấy khả năng Washington nới lỏng các hạn chế đối với chip AI tiên tiến bán cho Trung Quốc vẫn còn khá xa vời, bất chấp sự hiện diện của Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang trong chuyến thăm lần này.