Ngày truyền thống công tác dân tộc

Ngày truyền thống công tác dân tộc

Chủ tịch Hồ Chí Minh với đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số dự Kỳ họp lần thứ nhất, Quốc hội khóa III tại Hà Nội. Ảnh tư liệu

Ngày 3.5.1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 58 thành lập Bộ Nội vụ, trong đó có Nha Dân tộc thiểu số - tiền thân của cơ quan quản lý nhà nước về công tác dân tộc hiện nay.

Như vậy, ngay từ buổi đầu lập nước, Đảng và Nhà nước đã xác định vấn đề dân tộc có vị trí chiến lược, gắn với yêu cầu ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Trải qua nhiều giai đoạn, công tác dân tộc không ngừng được hoàn thiện về thể chế, chính sách, hướng tới mục tiêu thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền, nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số.

Việc xác lập ngày truyền thống không chỉ mang ý nghĩa lịch sử mà còn là dịp nhìn lại những thành tựu, thách thức trong công tác dân tộc, từ đó tiếp tục khẳng định vai trò của chính sách dân tộc trong chiến lược phát triển bền vững đất nước.

Khởi nghĩa Duy Tân 1916

Ngày 3.5.1916 (đêm 3 rạng 4.5 theo một số tài liệu) ghi dấu cuộc khởi nghĩa chống Pháp do các sĩ phu yêu nước như Thái Phiên, Trần Cao Vân lãnh đạo, dưới danh nghĩa vua Duy Tân.

Phong trào đã thu hút hàng nghìn người tham gia, với sự chuẩn bị về lực lượng, vũ khí và hậu cần tương đối quy mô trong bối cảnh bị thực dân kiểm soát gắt gao. Tuy nhiên, do kế hoạch bị lộ, cuộc khởi nghĩa nhanh chóng bị đàn áp. Vua Duy Tân bị bắt và đày đi, nhiều lãnh tụ nghĩa quân bị xử tử.

Dù thất bại, cuộc khởi nghĩa Duy Tân vẫn mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc, thể hiện tinh thần quật cường và ý chí độc lập của dân tộc, đồng thời phản ánh bước chuyển của phong trào yêu nước từ khuynh hướng phong kiến sang xu hướng cách mạng hiện đại.

Nguyễn Phong Sắc - tấm gương kiên trung của phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh

Ngày 3.5.1931, nhà hoạt động cách mạng Nguyễn Phong Sắc bị mật thám Pháp bắt tại Ga Hàng Cỏ (Hà Nội) và bị thủ tiêu không lâu sau đó.

Sinh năm 1902 tại Hà Nội, ông là Ủy viên Trung ương lâm thời của Đảng, Bí thư Xứ ủy Trung Kỳ, trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng ở miền Trung, nổi bật là cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh.

Trong điều kiện hoạt động bí mật, bị kẻ thù đàn áp khốc liệt, đồng chí vẫn kiên cường bám sát cơ sở, xây dựng lực lượng, củng cố tổ chức Đảng.

Cuộc đời tuy ngắn ngủi nhưng đầy cống hiến của Nguyễn Phong Sắc đã góp phần quan trọng vào sự phát triển của phong trào cách mạng, trở thành biểu tượng sáng ngời về lý tưởng, bản lĩnh và tinh thần hy sinh vì độc lập dân tộc.

Ngày Tự do Báo chí Thế giới

Ngày 3.5 hằng năm được Liên Hợp Quốc chọn là Ngày Tự do Báo chí Thế giới nhằm nâng cao nhận thức về vai trò của tự do báo chí, đồng thời nhắc các chính phủ bảo đảm quyền tự do ngôn luận theo Điều 19 Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền.

Ở Việt Nam, tư tưởng này được khẳng định từ sớm qua quan điểm của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, tiếp tục được thể chế hóa trong Hiến pháp 1946 và kế thừa đến Hiến pháp 2013. Luật Báo chí 2016 quy định báo chí là diễn đàn của nhân dân, hoạt động trong khuôn khổ pháp luật và được bảo hộ.

Luật Báo chí sửa đổi 2025 mở rộng không gian thực hiện quyền tự do báo chí, nhất là trên môi trường số, đồng thời bổ sung chính sách phát triển gắn với chuyển đổi số. Luật cũng siết chặt trách nhiệm pháp lý, chuẩn hóa quản lý và bảo đảm minh bạch, nhằm thực thi quyền tự do báo chí hiệu quả, đúng khuôn khổ pháp luật.

Ngày sinh Nhà văn Pautốpxki

Ngày 3.5.1892 là ngày sinh của Konstantin Paustovsky (Pautốpxki), một trong những nhà văn nổi bật của văn học Nga thế kỷ XX. Ông trải qua nhiều nghề trước khi gắn bó với báo chí và văn chương, và chỉ thực sự được biết đến rộng rãi từ đầu những năm 1920.

Các tác phẩm như Kara-Bugaz, Colchis hay tập bút ký Bông hồng vàng đã ghi dấu phong cách sáng tác giàu chất trữ tình, tinh tế và đậm chất nhân văn. Văn chương của ông không chỉ phản ánh đời sống mà còn đi sâu vào thế giới nội tâm, đề cao vẻ đẹp của con người và thiên nhiên.

Pautốpxki được đánh giá là cây bút có khả năng kết hợp giữa chất hiện thực và chất thơ, tạo nên một giọng điệu riêng biệt, có sức lan tỏa lâu dài trong đời sống văn học.