Nghệ An: Đẩy nhanh tiến độ tái định cư cho dự án Đường sắt tốc độ cao

Khu tái định cư dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam tại xã Lam Thành (Nghệ An) dự kiến hoàn thành trong tháng 10/2026. Ảnh: Đ.B.

Tiến độ chưa đồng đều

Dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn qua tỉnh Nghệ An dài 85,5km, dự kiến giải phóng khoảng 519,2ha đất, ảnh hưởng khoảng 2.150 hộ dân, trong đó, 1.942 hộ phải tái định cư (TĐC). Khối lượng công việc lớn, thời gian chuẩn bị không còn nhiều đang đặt ra yêu cầu đẩy nhanh tiến độ ở tất cả các khâu.

Theo UBND tỉnh Nghệ An, toàn tỉnh đang hoàn thiện thủ tục đầu tư 41 khu TĐC tại 16 xã, phường. Tổng kế hoạch vốn sau điều chỉnh hơn 1.167 tỷ đồng, gồm vốn năm 2026 và vốn năm 2025 kéo dài. Tuy nhiên, đến nay lũy kế giải ngân mới đạt hơn 199,4 tỷ đồng, tương đương 17,08%.

Ngoài 7 địa phương đã có khối lượng giải ngân, một số địa phương như phường Hoàng Mai, xã Quỳnh Sơn, Hùng Châu và Hưng Nguyên chưa giải ngân. Một số nơi có tỷ lệ giải ngân rất thấp như: Đức Châu đạt 0,79%, Minh Châu 1,96%. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến tiến độ giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục đầu tư và quá trình chuyển tiếp khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Trong số các địa phương đang triển khai, xã Lam Thành được đánh giá là một trong những nơi có tiến độ nhanh. Theo ông Nguyễn Hữu Hà - Chủ tịch UBND xã Lam Thành, cả 5/5 khu TĐC trên địa bàn đã hoàn thành khoảng 95% khối lượng, dự kiến hoàn thành trong tháng 10/2026.

“Ngay sau khi có chủ trương, xã thành lập Ban chỉ đạo, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, đồng thời rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục đầu tư, tập trung tháo gỡ vướng mắc và đẩy nhanh giải phóng mặt bằng” - ông Hà nói.

Tại xã Thần Lĩnh, địa phương có 2 khu TĐC. Trong đó, tại xóm Nghi Đồng 6 phục vụ 34 hộ đã cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng, đang thi công và phấn đấu hoàn thành trong năm 2026. Riêng khu TĐC tại Nghi Phương 4 phục vụ khoảng 35 hộ đã được thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, dự kiến hoàn thành lựa chọn nhà thầu trong tháng 10/2026.

Tại phường Hoàng Mai, dự án qua địa bàn dài khoảng 8,98km, ảnh hưởng khoảng 355 hộ. Qua lấy ý kiến người dân, phường thống nhất 2 vị trí TĐC tại khối 7, dự kiến bố trí 230 hộ và khối 17 (xã Quỳnh Trang cũ), bố trí 72 hộ.

Ông Phạm Văn Hào - Chủ tịch UBND phường Hoàng Mai cho biết, địa phương đã hoàn thành giải phóng mặt bằng 2 khu TĐC. Tuy nhiên, sau đó Trung ương ban hành Nghị quyết 98 triển khai Nghị quyết 265/2025/QH15 về tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, TĐC thành các dự án độc lập. Do vậy, sau khi tỉnh có quyết định điều chỉnh thời hạn triển khai dự án, địa phương đã có phương án đưa dự án vào khởi công trong thời gian tới.

Nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách

Theo kế hoạch, Nghệ An dự kiến xây dựng khoảng 30 khu TĐC, tổng diện tích khoảng 102,69ha, với kinh phí khoảng 1.450 tỷ đồng. Tuy nhiên, công tác chuẩn bị đầu tư giữa các địa phương vẫn chưa đồng đều. Đến nay, có 7/18 xã, phường được chấp thuận chủ trương khảo sát địa điểm lập quy hoạch; 5 địa phương đã phê duyệt đề cương nhiệm vụ khảo sát, cắm mốc và quy hoạch chi tiết; 2 địa phương đã lựa chọn đơn vị tư vấn lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật.

Ông Hoàng Phú Hiền - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cho biết, việc xây dựng các khu TĐC là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, cần được triển khai đồng bộ, khẩn trương, bảo đảm người dân có nơi ở mới ổn định trước khi thực hiện các bước tiếp theo của dự án. Do vậy, trong đợt kiểm tra đầu tháng 9 vừa qua, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An đã yêu cầu, các địa phương không để chậm tiến độ, khẩn trương hoàn thành các thủ tục liên quan, nhất là lập quy hoạch chi tiết xây dựng khu TĐC để trình thẩm định, phê duyệt.

Đặc biệt, các khu TĐC phải được đầu tư đồng bộ hạ tầng thiết yếu, sử dụng đất hiệu quả, tránh lãng phí. Nơi ở mới phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, tạo điều kiện để người dân ổn định cuộc sống lâu dài, góp phần bảo đảm tiến độ chung của dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam qua tỉnh Nghệ An.