Nghệ An:Làm rõ thực trạng nghịch lý chợ cũ xuống cấp, chợ mới xây tiền tỉ bỏ hoang

Ngày 17.10, Sở VHTTDL Nghệ An cho biết đã đề nghị Sở Công Thương kiểm tra, làm rõ tình trạng người dân phản ánh nhiều chợ truyền thống xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, trong khi một số chợ mới được đầu tư hàng tỉ đồng lại vắng tiểu thương, khách mua bán, gây lãng phí nguồn lực đầu tư.

Tại chợ Ga Vinh (phường Thành Vinh), nhiều hạng mục đã hư hỏng, mái chợ bị dột, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh. Đáng chú ý, sau bão số 5 năm 2025, một phần kết cấu thép tại khu đình hàng ăn bị sập, nhiều tấm lợp fibro xi măng bị gió cuốn, hư hỏng.

Phần mái đình chợ Ga Vinh bị bay khá nhiều, chưa được sửa chữa

Trong điều kiện thời tiết bất lợi, việc buôn bán tại những khu vực có mái che xuống cấp gặp không ít khó khăn. Nước mưa có thể tràn xuống quầy hàng, làm ảnh hưởng đến hàng hóa và sinh hoạt kinh doanh. Để tiếp tục duy trì việc buôn bán, một số tiểu thương phải tự bỏ kinh phí lắp thêm mái che, gia cố khu vực kinh doanh.

Tình trạng này không chỉ khiến các hộ kinh doanh phát sinh thêm chi phí mà còn đặt ra vấn đề về trách nhiệm duy tu, bảo dưỡng hạ tầng chợ.

Đối với những hạng mục đã hư hỏng sau mưa bão, việc kiểm tra hiện trạng và có phương án sửa chữa kịp thời là cần thiết nhằm hạn chế nguy cơ mất an toàn cho người bán lẫn người mua.

Tại chợ Quán Lau (phường Trường Vinh), hệ thống mái che và khung sắt ở hai khu đình cũng xuất hiện nhiều vị trí hoen gỉ, hư hỏng. Sau những trận mưa lớn kèm gió mạnh, tiểu thương không khỏi lo lắng trước nguy cơ mái tôn bị bung, rơi.

Tại chợ Ga Vinh có chỗ bị sập luôn cả hệ thống khung thép, các tiểu thương phải dùng bạt để che chắn mưa nắng

Bà Lê Thị Bình, một tiểu thương đã kinh doanh hơn 30 năm tại chợ Quán Lau cho biết bà phải bỏ khoảng 5 triệu đồng để sửa chữa, lợp lại mái tôn sau các đợt bão. Theo bà, mái chợ đã cũ, thường xuyên bị dột khi mưa lớn, nước hắt vào quầy hàng khiến việc buôn bán bị ảnh hưởng.

Cùng chung mong muốn sớm được cải thiện điều kiện kinh doanh, một tiểu thương khác tại chợ Quán Lau cũng bày tỏ nguyện vọng các cấp có phương án sửa chữa, nâng cấp để người bán yên tâm làm ăn.

Trái ngược với tình trạng thiếu thốn về hạ tầng tại một số chợ dân sinh, nhiều công trình chợ được đầu tư xây dựng mới tại Nghệ An lại chưa khai thác hiệu quả, gây lãng phí diện tích và nguồn vốn.

Chợ Hưng Đông (phường Vinh Hưng) được xây dựng năm 2018, trên diện tích khoảng 3.600m², với tổng vốn đầu tư 5,7 tỉ đồng.

Khu vực đình chính chợ Phong Toàn cửa đóng then cài không ai thuê

Công trình từng được kỳ vọng góp phần sắp xếp hoạt động kinh doanh, thay thế các điểm buôn bán tự phát. Tuy nhiên, sau nhiều năm đưa vào sử dụng, khu chợ vẫn hoạt động trầm lắng, nhiều ki-ốt đóng cửa, chưa thu hút được đông đảo hộ kinh doanh.

Chính quyền địa phương đã nhiều lần tìm cách duy trì hoạt động tại chợ thông qua tổ chức hội chợ, bố trí các tổ chức, đoàn thể tham gia kinh doanh tại các gian hàng. Dù vậy, những hoạt động này chỉ duy trì được trong thời gian ngắn, sau đó khu chợ lại trở nên vắng vẻ.

Thực trạng trên cho thấy việc đầu tư xây dựng hạ tầng mới chưa đồng nghĩa với việc hình thành được một điểm kinh doanh sôi động. Hiệu quả hoạt động của chợ còn phụ thuộc vào nhu cầu mua sắm, thói quen tiêu dùng, vị trí, khả năng kết nối với khu dân cư và phương án tổ chức, quản lý hoạt động kinh doanh.

Chợ Quán Lau cũng đã bị hư hỏng, xuống cấp nghiêm trọng

Tại chợ Phong Toàn (phường Vinh Phú), công trình được khởi công năm 2009, đưa vào hoạt động từ năm 2012 với tổng vốn đầu tư 21 tỉ đồng, quy mô khoảng 400 ki-ốt.

Sau nhiều năm hoạt động, khu chợ vẫn chưa thu hút được lượng lớn tiểu thương vào kinh doanh. Hiện chỉ còn một số hộ bán rau, củ, quả tại khu đình phụ, trong khi phần lớn diện tích đình chính chưa được khai thác hiệu quả.

Theo thông tin từ Ban quản lý chợ Phong Toàn, ngay từ khi đi vào hoạt động, tỷ lệ khai thác các quầy hàng chỉ đạt khoảng 25-30% và có xu hướng giảm dần. Sau đại dịch COVID-19, sự thay đổi trong thói quen mua bán của người dân tiếp tục khiến hoạt động kinh doanh tại đây gặp khó khăn.

Không chỉ tại các chợ xây dựng mới, một phần diện tích lớn ở chợ Vinh cũng chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng. Khu vực tầng 3 rộng hơn 1.000m² từng được doanh nghiệp đầu tư làm trung tâm thương mại, trưng bày và giới thiệu sản phẩm từ năm 2017 nhưng chỉ hoạt động trong thời gian ngắn. Nhiều năm qua, nơi đây gần như bỏ trống, cơ sở vật chất xuống cấp.

Chợ Quán Lau cũng đã bị hư hỏng, xuống cấp nghiêm trọng

Ban quản lý chợ Vinh đã nhiều lần kêu gọi đầu tư, tìm phương án khai thác khu vực này nhưng chưa đạt kết quả như mong muốn. Việc diện tích lớn không được sử dụng hiệu quả trong thời gian dài không chỉ gây lãng phí không gian mà còn làm giảm hiệu quả khai thác công trình thương mại.

Trước những nội dung người dân phản ánh, Sở VHTTDL Nghệ An đã có văn bản đề nghị Sở Công Thương chỉ đạo kiểm tra, xác minh và làm rõ sự việc.

Sở Công Thương được đề nghị thông báo kết quả xử lý đến Sở VHTTDL trước ngày 5.11.

Sở VHTTDL Nghệ An cho biết, việc kiểm tra, xác minh cần làm rõ thực trạng các hạng mục xuống cấp, tình hình khắc phục sau mưa bão, cũng như hiệu quả khai thác tại những khu chợ được đầu tư kinh phí lớn nhưng hoạt động kém hiệu quả.

Đình Chợ Hưng Đông cửa khoá then cài nhiều năm nay

Trên cơ sở kết quả rà soát, các cơ quan, đơn vị liên quan có thể xác định những tồn tại cần khắc phục, trách nhiệm quản lý và phương án sử dụng công trình phù hợp với điều kiện thực tế.

Đối với những khu chợ đang xuống cấp, yêu cầu cấp thiết là đánh giá mức độ an toàn, ưu tiên sửa chữa các hạng mục có nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng, tài sản của tiểu thương và người dân.

Những giải pháp chắp vá từ phía các hộ kinh doanh không thể thay thế việc kiểm tra, bảo trì và khắc phục hư hỏng theo phương án tổng thể.

Với các chợ đầu tư hàng tỉ đồng nhưng vắng khách, cần nhìn nhận đầy đủ những nguyên nhân khiến công trình chưa phát huy công năng, từ nhu cầu thị trường, cách tổ chức kinh doanh đến phương án quản lý và khai thác mặt bằng.

Việc tìm được hướng sử dụng phù hợp sẽ góp phần cải thiện hoạt động thương mại, tạo điều kiện cho tiểu thương ổn định sinh kế và hạn chế lãng phí nguồn lực đầu tư.

Kết quả kiểm tra, xác minh của cơ quan chức năng sẽ là cơ sở để làm rõ, đồng thời xác định giải pháp xử lý đối với từng khu chợ. Qua đó, hướng tới mục tiêu bảo đảm an toàn tại các chợ truyền thống, nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng thương mại và đáp ứng tốt hơn nhu cầu mua bán của người dân trên địa bàn tỉnh Nghệ An.