Nghệ An: Lúa hè thu lép hạt trên diện rộng, năng suất giảm

Ông Lê Văn Nguyên (xóm Mỹ Sơn, tỉnh Nghệ An) gieo cấy hơn 10 sào lúa hè thu, nhưng sau thu hoạch chỉ đạt khoảng 1 tấn, giảm hơn 2/3 so với thường lệ.

Những ngày này, thay vì tất bật như cùng kỳ, trên nhiều cánh đồng ở xã Quỳnh Anh (tỉnh Nghệ An), việc thu hoạch lúa vụ hè thu diễn ra khá vắng vẻ. Nhiều nông dân không thuê máy gặt xuống đồng do những thửa ruộng lúa bị lép hạt, năng suất thấp. Có nơi, lúa được cắt xuống nhưng không thu hoạch lấy hạt mà nhằm chuẩn bị đất sản xuất vụ đông.

Tại Hợp tác xã Nam Yên, tình trạng này diễn ra trên toàn bộ diện tích lúa hè thu. Ông Đinh Ngọc Đoàn - Giám đốc HTX Nam Yên cho biết, đơn vị có khoảng 970 xã viên, gieo cấy 135ha lúa hè thu. Tuy nhiên, vụ sản xuất năm nay, toàn bộ diện tích đều bị ảnh hưởng nghiêm trọng, coi như mất trắng. “Lúa hè thu vừa rồi toàn bộ hợp tác xã mất trắng. Chỉ một vài hộ ra đồng gặt về nhưng chỉ được 20 - 30kg/sào. Còn lại, đa phần xã viên để lúa ngoài đồng, không gặt vì gặt sẽ lỗ tiền công” - ông Đoàn cho biết.

Gia đình ông Đoàn cũng sản xuất khoảng 9 sào lúa hè thu. Với chi phí đầu tư khoảng 1 triệu đồng/sào, gia đình ông đã bỏ ra khoảng 9 triệu đồng cho vụ sản xuất. Khi lúa bị lép hạt nghiêm trọng, số tiền đầu tư cùng công sức chăm sóc gần như không thể thu hồi. “Bây giờ không được gặt nên gia đình mất trắng toàn bộ công và số tiền đầu tư ban đầu” - ông Đoàn chia sẻ.

Tại xã Phúc Lộc, tình trạng lúa lép hạt cũng khiến nhiều nông dân thua lỗ. Ông Lê Văn Nguyên (65 tuổi; trú xóm Mỹ Sơn) gieo cấy hơn 10 sào lúa hè thu. Sau thu hoạch, tổng sản lượng chỉ đạt khoảng 1 tấn. Ông bán toàn bộ lúa tươi cho thương lái với giá khoảng 4.600 đồng/kg, thu về hơn 4,6 triệu đồng. Ông Nguyên bày tỏ: “Vụ này gia đình lỗ nặng, chưa tính những ngày công bỏ ra. Thời tiết năm nay khắc nghiệt quá. Chúng tôi mong chính quyền, các cơ quan chức năng xem xét chính sách hỗ trợ để bà con giảm bớt thiệt hại”.

Không chỉ Hợp tác xã Nam Yên, tình trạng lúa lép hạt cũng xuất hiện trên diện rộng tại xã Quỳnh Anh. Theo Chủ tịch Hội Nông dân xã Quỳnh Anh Trần Minh Chính, toàn xã gieo cấy hơn 800ha lúa hè thu và đều bị lép hạt với các mức độ khác nhau, khiến năng suất, thu nhập của người dân giảm mạnh. “Có nơi người dân không gặt, bà con để lúa trên đồng, thả cho trâu bò ăn” - ông Chính nói.

Cũng theo ông Chính, vụ hè thu năm nay, địa phương chủ yếu cơ cấu các giống lúa thuần. Đầu vụ, có thời điểm lúa bị côn trùng gây hại. Đến giai đoạn trổ đòng, nắng gắt và mưa lớn kéo dài nhiều ngày khiến quá trình thụ phấn bị ảnh hưởng. Hiện, xã Quỳnh Anh đã thành lập đoàn thống kê thiệt hại, làm cơ sở đề xuất phương án hỗ trợ nông dân.

Tình trạng lúa hè thu lép hạt không chỉ xảy ra tại Quỳnh Anh mà còn được ghi nhận ở nhiều địa phương khác trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Trong đó, khoảng 2/3 tổng diện tích hơn 750ha lúa hè thu tại xã Bình Minh bị lép hạt nặng. Dự kiến năng suất bình quân vụ này chỉ đạt khoảng 33 tạ/ha.

Phó Chủ tịch UBND xã Bình Minh Nguyễn Hữu Vũ thông tin, tình trạng lép hạt, giảm năng suất xảy ra trên tất cả các giống lúa được gieo trồng trên địa bàn. Trong đó, bà con chủ yếu sử dụng các giống lúa thuần, như: Hà Phát 3, KD18, SL9… Nguyên nhân chính được nhận định là điều kiện thời tiết bất lợi diễn ra đúng vào giai đoạn nhạy cảm của cây lúa, ảnh hưởng đến quá trình trổ bông, thụ phấn và hình thành hạt.

Tại xã Vân Du, năng suất lúa hè thu năm nay được dự báo còn thấp hơn. Ông Mã Xuân Yên - Phó Chủ tịch UBND xã Vân Du cho biết, năng suất bình quân vụ hè thu trên địa bàn dự kiến chỉ đạt khoảng 24 tạ/ha. Đây là mức năng suất rất thấp, gây thiệt hại nặng cho người sản xuất. Vụ hè thu năm nay, nông dân xã Vân Du chủ yếu gieo cấy các giống lúa thuần và phần lớn là Khang Dân 18. Thống kê sơ bộ cho thấy, năng suất lúa hè thu giảm mạnh so với kỳ vọng. Địa phương đang tiếp tục rà soát, đánh giá tình hình để có cơ sở đề xuất phương án hỗ trợ.

Hiện, các địa phương trên địa bàn tỉnh Nghệ An đang tiếp tục thống kê thiệt hại vụ hè thu, đồng thời, đề xuất chính sách hỗ trợ nông dân. Việc khẩn trương xác định nguyên nhân lúa lép hạt, đánh giá chính xác diện tích và mức độ thiệt hại là cơ sở quan trọng để có giải pháp phù hợp. Bởi phía sau những cánh đồng lúa mất mùa là nhiều hộ dân đang đối mặt với khó khăn về thu nhập, vốn sản xuất và sinh kế trong những tháng tới.