Nghệ An: Người giữ giống vịt bầu đặc sản ở vùng sơn cước

Gìn giữ giống vịt đặc sản

Đến bản Tân Hương, xã Quỳ Châu, Nghệ An hỏi thăm mô hình vịt bầu anh An thì người dân tại đây ai cũng luôn trầm trồ và ngưỡng mộ. Để có được đàn vịt giống gốc như hôm nay, anh Nguyễn Xuân An (SN 1980, trú tại bản Tân Hương, xã Quỳ Châu), đã mất nhiều năm tìm kiếm, chọn lọc từng con giống, học kỹ thuật phối giống, ấp trứng và kiên trì làm lại sau những lần thất bại.

Để giữ được một đàn vịt bầu thuần chủng không phải chuyện dễ dàng.

Để giữ được một đàn vịt thuần chủng không phải chuyện dễ dàng. Trước đây, người dân chủ yếu nuôi nhỏ lẻ. Việc phối giống với các giống vịt khác để tăng nhanh số lượng đã khiến những đặc tính của giống vịt bản địa dần bị pha tạp, nguồn giống thuần ngày càng khó tìm.

Nhận thấy nguy cơ đó, anh An bắt đầu đến từng hộ dân trong xã để lựa chọn, mua gom những con vịt có đặc điểm phù hợp, đưa về nuôi và gây dựng đàn giống.

“Ban đầu tôi chưa biết rõ tập tính của giống vịt cũng như kỹ thuật ấp trứng nên tỷ lệ nở thấp, vịt con chết nhiều. Đặc biệt, tôi chưa biết cách tạo các dòng thuần chủng nên chất lượng đàn vịt chưa đạt yêu cầu”, anh An nhớ lại.

Việc chọn trứng là kỷ thuật đầu tiên nhằm mang lại hiệu quả.

Vịt bầu Quỳ là giống vịt bản địa có từ lâu đời, được biết đến với chất lượng thịt thơm, chắc, ngọt, ít mỡ và không có mùi hôi đặc trưng. Giống vịt này thích nghi tốt với điều kiện thời tiết, có sức chống chịu bệnh cao, đồng thời có khả năng bơi lội và tự kiếm ăn trong môi trường tự nhiên.

Để giữ lại giống vịt đặc sản của quê hương, năm 2025, anh An, bắt đầu tìm mua vịt tại các hộ trong vùng để xây dựng đàn sinh sản. Cùng với đó, anh học kỹ thuật chọn giống, chăm sóc và ấp trứng.

Ban đầu, gia đình đầu tư gần 500 triệu đồng mua con giống, xây dựng chuồng trại và trang bị thiết bị chăn nuôi. Những lứa đầu chưa đạt kết quả như mong đợi: đàn vịt đẻ chưa đều, tỷ lệ trứng nở thấp, vịt con hao hụt nhiều.

Vịt bầu Quỳ là giống vịt bản địa có từ lâu đời, được biết đến với chất lượng thịt thơm, chắc, ngọt, ít mỡ và không có mùi hôi đặc trưng.

“Tôi mong muốn là giữ lại giống vịt bầu Quỳ, một giống đặc sản của địa phương. Tuy nhiên, giai đoạn đầu gặp không ít khó khăn do chưa làm chủ được kỹ thuật chăm sóc, khiến đàn vịt chưa đẻ đều, tỷ lệ trứng nở còn thấp”, anh An chia sẻ.

Qua nhiều lần thất bại, anh điều chỉnh cách chăm sóc, chú trọng tuyển chọn đàn bố mẹ, loại những cá thể không đạt yêu cầu và hạn chế lai tạp. Đàn vịt sinh sản dần ổn định, tỷ lệ đẻ và kết quả ấp nở được cải thiện.

Đến nay, gia đình duy trì khoảng 400 con vịt sinh sản. Theo anh An, mỗi con mái cho khoảng 70–100 quả trứng mỗi năm. Hệ thống máy ấp có sức chứa khoảng 5.000 trứng mỗi lứa; tỷ lệ nở hiện đạt khoảng 90%.

Mở ra cơ hội trở thành sản phẩm mang dấu ấn riêng

Trong quá trình gây dựng đàn giống, anh An nhận được sự động viên, hỗ trợ về kỹ thuật và nguồn vốn từ chính quyền địa phương để tiếp tục đầu tư mô hình.

Được biết, hiện nay vịt con được bán với giá 18.000–20.000 đồng/con. Ngoài khách hàng trong xã, nhiều hộ ở các địa phương khác cũng liên hệ đặt mua.

Anh An chia sẻ về cách nuôi vịt bầu Quỳ hiệu quả.

Theo anh An, nguồn giống hiện chưa đáp ứng đủ nhu cầu của người mua. Việc duy trì chất lượng đàn bố mẹ và kiểm soát khâu ấp nở vì thế được gia đình chú trọng.

Bên cạnh cung cấp giống, anh còn nuôi khoảng 400 con vịt thương phẩm. Theo tính toán của gia đình, sau khi trừ chi phí, toàn bộ mô hình mang lại thu nhập khoảng 300 - 350 triệu đồng mỗi năm.

Chủ tịch UBND xã Quỳ Châu Nguyễn Văn Dũng cho biết, địa phương xác định bảo tồn và phát triển giống vật nuôi bản địa là một hướng đi trong phát triển kinh tế nông nghiệp, nâng cao thu nhập cho người dân.

Vịt bầu Quỳ có thêm cơ hội trở thành sản phẩm mang dấu ấn riêng.

"Thời gian tới, xã sẽ xây dựng kế hoạch phát triển giống vịt bầu Quỳ theo từng giai đoạn; hướng dẫn người dân áp dụng tiến bộ kỹ thuật trong chăm sóc, phòng chống dịch bệnh và ấp trứng. Cùng với đó, địa phương cũng khuyến khích các hộ liên kết sản xuất, chủ động nguồn giống, từng bước mở rộng quy mô gắn với tìm kiếm thị trường tiêu thụ ổn định", ông Dũng nhấn mạnh thêm.

Từ những con vịt được mua gom trong dân, đàn giống gốc hôm nay đang mở ra hướng đi mới. Khi nguồn giống được bảo tồn, kỹ thuật chăn nuôi từng bước được hoàn thiện và đầu ra được kết nối, vịt bầu Quỳ có thêm cơ hội trở thành sản phẩm mang dấu ấn riêng.