Nghệ An: Nỗ lực 'khơi thông' các dự án giao thông sau chuyển giao chủ đầu tư

Những công trường rộn ràng trở lại không chỉ đảm bảo tiến độ giải ngân mà còn kịp thời hoàn thiện diện mạo đô thị đón chào năm mới Bính Ngọ 2026.

Trung tâm đô thị Vinh được trang hoàng cờ hoa rực rỡ để chuẩn bị chào đón năm mới Bính Ngọ và chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.

Các dự án lần lượt được "khơi thông"

Những ngày này, không khí chuẩn bị cho tết Nguyên đán Bính Ngọ và Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đang lan tỏa khắp các nẻo đường tại TP Vinh. Tại trục đường trung tâm Hồ Tùng Mậu nối ra Quảng trường Hồ Chí Minh, hệ thống đèn trang trí, chiếu sáng cảnh quan đã cơ bản hoàn tất, mang lại vẻ rạng rỡ cho trái tim đô thị loại I.

Ít ai biết rằng, dự án chỉnh trang tuyến phố này từng có giai đoạn phải "đắp chiếu". Ông Nguyễn Văn Tuấn - Trưởng phòng kỹ thuật Công ty CP Xây dựng 198 cho biết, dự án được đấu thầu xong từ tháng 2/2025 dưới sự quản lý của Ban QLDA TP. Vinh. Tuy nhiên, việc thực hiện chủ trương bỏ chính quyền cấp huyện khiến dự án phải dừng lại để thực hiện các thủ tục chuyển đổi chủ đầu tư.

Dự án thay thế hệ thống điện chiếu sáng và trang trí cảnh quan đường Hồ Tùng Mậu được chuyển giao từ UBND TP Vinh về Sở Xây dựng đã cơ bản hoàn thành các hạng mục chính.

"Đến tháng 11/2025, dự án mới chính thức được chuyển về Sở Xây dựng. Trong thời gian kỷ lục chỉ hơn 20 ngày, Ban QLDA của Sở đã hoàn tất một khối lượng hồ sơ đồ sộ từ rà soát, kiểm kê đến lựa chọn nhà thầu để chúng tôi tái khởi động vào ngày 25/11", ông Tuấn chia sẻ.

Đến nay, giá trị xây lắp đã đạt 6/11 tỷ đồng với các hạng mục then chốt như hệ thống điện ngầm, màn hình 3 mặt và phố đi bộ, đảm bảo vận hành tốt trước Tết.

Không chỉ ở trung tâm Vinh, tại thị xã Thái Hòa, dự án Tuyến đường tránh Quốc lộ 48 cũng đang được đẩy nhanh tiến độ sau khi "về tay" chủ đầu tư mới. Với tổng mức đầu tư hơn 380 tỷ đồng, đây là dự án huyết mạch cho sự phát triển của vùng Tây Bắc Nghệ An.

Ông Phạm Đức Long - Phó giám đốc Ban QLDA Công trình giao thông (Sở Xây dựng) cho biết, ngay khi tiếp nhận dự án từ cuối tháng 9/2025, Ban đã thực hiện quy trình "vừa chạy vừa xếp hàng": một mặt rà soát hồ sơ từ địa phương, một mặt làm việc trực tiếp với nhà thầu để tháo gỡ nút thắt tiến độ.

Tại công trường cầu Hiếu và 10km đường thuộc gói thầu của liên danh Trường Sơn - Quang Huy, tiếng máy nổ đã rộn ràng trở lại. Ông Ngô Xuân Giáp - Giám đốc Công ty CP ĐTXD Trường Sơn nhớ lại giai đoạn khó khăn khi hợp đồng ký từ tháng 1 nhưng không có mặt bằng để thi công.

"Nhờ sự quyết tâm của lãnh đạo Ban mới, hiện chúng tôi đã bố trí 3 mũi thi công tập trung vào các trụ và dầm cầu Hiếu. Có mặt bằng đến đâu, chúng tôi dồn lực dứt điểm đến đó", ông Giáp khẳng định.

Để hạn chế ùn tắc và tăng cường giao thương phát triển kinh tế ở các phường thuộc thị xã Thái Hòa trước đây, tỉnh Nghệ An đã đầu tư xây dựng tuyến quốc lộ 48 đoạn tránh TX Thái Hòa. (Ảnh: Thành Cường - BNA).

Giải bài toán mặt bằng và nguồn vốn sau chuyển giao

Việc sắp xếp lại chính quyền từ 3 cấp sang 2 cấp là bước đột phá về hành chính nhưng cũng đặt ra những thách thức chưa tiền lệ trong quản lý dự án. Ông Hồ Bá Thái - Phó giám đốc Sở Xây dựng Nghệ An thông tin, Sở được giao tiếp quản tới 242 dự án từ các huyện. Hiện có 216 dự án đang triển khai, nhưng vẫn còn 71 dự án chưa thể khởi động lại.

Nguyên nhân chủ yếu nằm ở "di chứng" cũ: nhiều dự án trước đây địa phương lập ra nhưng chưa bố trí kinh phí giải phóng mặt bằng (GPMB) mà chủ yếu dựa vào vận động dân hiến đất hoặc kỳ vọng vào nguồn thu đấu giá đất.

"Khi tổ chức lại chính quyền, việc vận động hiến đất không còn phù hợp, hồ sơ một số nơi bị thất lạc gây chậm trễ bàn giao. Chúng tôi đang chỉ đạo các Ban QLDA phối hợp chặt chẽ với các địa phương và Trung tâm phát triển quỹ đất để tháo gỡ từng nút thắt mặt bằng, đồng thời đề xuất tỉnh bố trí vốn bổ sung cho những dự án đang dở dang", ông Thái cho biết.

Những nỗ lực "rã băng" dự án của Nghệ An trong những tháng cuối năm 2025 không chỉ là câu chuyện giải ngân vốn đầu tư công, mà còn khẳng định sự thích ứng linh hoạt của bộ máy chính quyền mới, vì mục tiêu đưa các công trình giao thông về đích, phục vụ đời sống dân sinh và sự phát triển kinh tế - xã hội.

Theo báo cáo năm 2025 của Sở Xây dựng tỉnh Nghệ An, dù trong giai đoạn chuyển giao, tốc độ tăng trưởng GRDP lĩnh vực xây dựng vẫn đạt 11,7% (kế hoạch 10 - 14%). Các dự án do Sở Xây dựng làm chủ đầu tư đã thi công hoàn thành khoảng 60km đường và 4 cầu, với tỷ lệ giải ngân đạt tới 94% kế hoạch. Trong năm đã thực hiện quản lý, bảo trì 59 công trình; sửa chữa 146,8 km nền, mặt đường và 38 cầu; thay thế 3 tràn… tỷ lệ giải ngân đạt 100% kế hoạch.

Văn Thanh