Nghệ An phát huy vai trò giám sát, phản biện của Mặt trận Tổ quốc

Đồng chí Nguyễn Đình Hùng trao đổi với cán bộ Mặt trận cơ sở về nâng cao vai trò, hiệu quả giám sát, phản biện. Ảnh: Mai Hoa

Giám sát những vấn đề người dân quan tâm

Trong tháng 5/2026, trước một số vụ việc mất an toàn vệ sinh thực phẩm trong và ngoài tỉnh, MTTQ xã Yên Xuân phối hợp với HĐND, Hội Phụ nữ và Trạm Y tế xã tổ chức giám sát công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại bếp ăn bán trú Trường Mầm non Long Sơn.

Qua kiểm tra thực tế, đoàn giám sát ghi nhận nhà trường đã thực hiện đầy đủ các quy định về nguồn gốc thực phẩm, quy trình chế biến và bảo quản; đồng thời, chỉ ra một số hạn chế đó là chưa làm tốt công tác tuyên truyền, chưa áp dụng chuyển đổi số trong việc công khai thực đơn để nhiều phụ huynh được tiếp cận; việc thu gom, xử lý rác thải còn bất cập.

MTTQ xã Yên Xuân giám sát an toàn thực phẩm trong tổ chức bữa ăn tại Trường Mầm non Long Sơn. Ảnh: Mai Hoa

Đồng chí Lê Thị Công - Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng nhà trường cho rằng: Những kiến nghị của đoàn giám sát đều sát thực tế, nhà trường tập trung khắc phục ngay sau đó. Đặc biệt, qua định hướng, gợi mở của đoàn giám sát, nhà trường cũng làm tờ trình, dự toán trình chính quyền xã bố trí kinh phí nâng cấp cơ sở vật chất, bổ sung trang thiết bị phục vụ bếp ăn khang trang hơn.

Tại xã Yên Xuân, giám sát của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội còn được triển khai nội dung thực hiện các chính sách liên quan trực tiếp đến người dân, công tác cải cách hành chính, đạo đức công vụ của cán bộ, công chức… và đặc biệt giám sát 77 công trình đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn, từ trường học, đường giao thông, các công trình thủy lợi, truyền thanh xã...

Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Yên Xuân, Nguyễn Thị Hương Liên cho biết: Để nâng cao chất lượng giám sát, MTTQ xã đã huy động sự tham gia của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Công tác Mặt trận ở các thôn cùng những người có chuyên môn, kinh nghiệm trong lĩnh vực xây dựng. Nội dung giám sát tập trung vào khối lượng, tiến độ thi công, chất lượng công trình và các điều kiện bảo đảm an toàn lao động. Chẳng hạn, giám sát dự án xây dựng Trường THCS Phan Thái Ất với tổng mức đầu tư gần 14,3 tỷ đồng, đoàn đã kiến nghị đơn vị thi công bổ sung hệ thống cảnh báo, tăng cường các giải pháp bảo đảm an toàn cho học sinh và thông tin kịp thời tiến độ thực hiện các hạng mục để ban giám sát nắm bắt.

Cấp ủy, chính quyền và MTTQ xã Yên Xuân kiểm tra, giám sát chất lượng xây dựng đường giao thông trên địa bàn. Ảnh: Mai Hoa

Đánh giá về hoạt động này, đồng chí Phạm Văn Toàn - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Yên Xuân cho rằng: Giám sát và phản biện xã hội ngày càng khẳng định vai trò là một kênh thông tin quan trọng giúp cấp ủy, chính quyền nắm bắt thực tiễn, phát hiện sớm những bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách ở cơ sở. Giám sát không phải để tìm sai sót hay gây khó khăn cho cơ quan, đơn vị, mà nhằm đồng hành, hỗ trợ để các nhiệm vụ được triển khai hiệu quả hơn. Những kiến nghị sau giám sát là căn cứ quan trọng để cấp ủy, chính quyền điều chỉnh, hoàn thiện công tác lãnh đạo, quản lý và giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Tại xã Quỳnh Lưu, hoạt động giám sát cũng được triển khai theo hướng tập trung vào những vấn đề dân sinh thiết thực. Gần 1 năm qua, MTTQ xã đã tổ chức nhiều chuyên đề giám sát liên quan đến công tác bầu cử, hoạt động bếp ăn bán trú, quản lý các loại quỹ ở khu dân cư và đặc biệt là việc cấp phát thuốc bảo hiểm y tế tại các trạm y tế. Đây là nội dung được lựa chọn từ những băn khoăn, phản ánh của người dân về tình trạng thiếu một số loại thuốc hoặc quy trình cấp phát thuốc bảo hiểm y tế.

Qua giám sát cho thấy, các trạm y tế đã thực hiện đúng quy định, đồng thời, đoàn giám sát cũng kiến nghị ngành Y tế chủ động hơn trong công tác dự trữ, điều phối thuốc để hạn chế tình trạng thiếu thuốc cục bộ.

Ông Trần Văn Chung - Trạm trưởng Trạm Y tế Cầu Giát cho rằng: Hoạt động giám sát của MTTQ không chỉ giúp đơn vị nhìn nhận rõ hơn những mặt còn hạn chế mà còn tạo thêm niềm tin cho người dân đối với hệ thống y tế cơ sở. Các kiến nghị của đoàn giám sát cũng là cơ sở để trạm tiếp tục hoàn thiện quy trình chuyên môn, nâng cao chất lượng phục vụ, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của nhân dân. Hoạt động này góp phần tạo sự công khai, minh bạch và tăng cường sự đồng thuận giữa cơ sở y tế với người dân.

Theo Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Quỳnh Lưu Nguyễn Thị Quyên: Hiệu quả lớn nhất của hoạt động giám sát không chỉ nằm ở việc phát hiện, kiến nghị khắc phục những hạn chế mà còn giúp người dân yên tâm hơn khi các vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi của mình được các tổ chức đại diện đứng ra theo dõi, giám sát. Đây cũng là cầu nối quan trọng để MTTQ nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, kịp thời phản ánh với cấp ủy, chính quyền và các cơ quan chức năng xem xét, giải quyết.

Nâng tầm giám sát, phản biện

Theo số liệu của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, năm 2025, MTTQ các cấp đã chủ trì tổ chức 1.405 cuộc giám sát; 463 hội nghị phản biện xã hội và góp ý trực tiếp 1.317 dự thảo văn bản, trong đó có dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp. Kết quả này không chỉ phản ánh sự chủ động của hệ thống Mặt trận mà còn khẳng định vai trò, vị thế ngày càng rõ nét của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội trong tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, góp phần phát huy dân chủ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân.

Lãnh đạo Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tìm hiểu các sản phẩm OCOP trên địa bàn tỉnh. Ảnh: Mai Hoa

Bước sang năm 2026, triển khai Chỉ thị số 06 ngày 30/1/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng đối với công tác giám sát, phản biện xã hội của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội giai đoạn 2026 - 2030, hoạt động này tiếp tục được chuẩn hóa theo hướng bài bản, khoa học và hiệu quả hơn.

Ngay từ đầu năm, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp đã xây dựng kế hoạch giám sát, phản biện với nội dung, đối tượng, thời gian và phân công trách nhiệm tổ chức thực hiện cụ thể. Việc lựa chọn chuyên đề giám sát tập trung vào những chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước; những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân; việc giải quyết đơn thư, kiến nghị của cử tri và thực hiện kết luận sau đối thoại của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền; các chính sách an sinh xã hội, hỗ trợ khắc phục thiên tai, dịch bệnh…

Đặc biệt, từ tỉnh đến cơ sở tập trung giám sát việc vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, cải cách hành chính, thực thi công vụ của cán bộ, công chức; giám sát quá trình sắp xếp thôn, bản, tổ dân phố nhằm bảo đảm các chủ trương được triển khai công khai, minh bạch, đúng quy định và tạo được sự đồng thuận cao trong nhân dân.

Không chỉ đổi mới nội dung, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội còn chú trọng đổi mới phương thức giám sát theo hướng chủ động, từ sớm, từ cơ sở; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin; mở rộng sự tham gia của các chuyên gia, người có uy tín, Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng.

Đồng chí Nguyễn Đình Hùng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh khẳng định: Yêu cầu đặt ra hiện nay là không ngừng đổi mới hoạt động giám sát, phản biện xã hội; nhất là việc lựa chọn nội dung giám sát, phản biện xã hội bám sát các vấn đề thiết thực với đời sống nhân dân và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, của từng cơ sở.

Đồng chí Nguyễn Đình Hùng cũng chia sẻ: Thực tiễn cho thấy, giá trị lớn nhất của giám sát và phản biện xã hội không nằm ở việc phát hiện bao nhiêu hạn chế, khuyết điểm, mà ở khả năng góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao chất lượng quản trị xã hội và tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, chính quyền với nhân dân. Trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp và yêu cầu phát triển cao, nhất là mục tiêu đưa Nghệ An trở thành cực tăng trưởng tầm quốc gia, công tác giám sát, phản biện xã hội cần phải tiếp tục đổi mới phương thức giám sát, phản biện xã hội; bởi đây không chỉ là phương thức thực hiện quyền làm chủ của nhân dân, mà còn là cơ chế để kiểm soát quyền lực, phòng ngừa sai phạm, phát hiện sớm những bất cập trong tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách.

"Khi tiếng nói của người dân được lắng nghe, khi những vấn đề từ cơ sở được phản ánh và giải quyết kịp thời thông qua hoạt động giám sát, phản biện xã hội, khi ấy sẽ trở thành “điểm tựa niềm tin” cho Đảng, Nhà nước và nhân dân, là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy dân chủ và tạo đồng thuận xã hội trong giai đoạn phát triển mới của tỉnh" - Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh Nguyễn Đình Hùng nhấn mạnh.