Nghệ An ưu tiên vốn đầu tư hạ tầng, tạo đà tăng trưởng 2 con số

Dồn lực cho hạ tầng kết nối, tạo sức lan tỏa phát triển

Tháng 4/2026, trong chuyến kiểm tra thực địa tại các tuyến đường: Quang Trung, Lê Lợi, Mai Hắc Đế và Nguyễn Trãi, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải yêu cầu nghiên cứu phương án cải tạo những trục giao thông quan trọng bậc nhất của các phường trung tâm. Đây đều là những tuyến đường được xây dựng từ nhiều năm trước, hiện phải gánh lưu lượng phương tiện ngày càng lớn, trong khi mặt cắt đường, hệ thống thoát nước và hạ tầng kỹ thuật không còn đáp ứng yêu cầu phát triển của đô thị trung tâm.

Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải trao đổi về phương án cải tạo, nâng cấp các tuyến đường: Quang Trung, Lê Lợi, Mai Hắc Đế và Nguyễn Trãi ngày 10/4/2026. Ảnh: Thành Duy

Chỉ sau vài tháng, chủ trương này đã được cụ thể hóa khi dự án cải tạo, nâng cấp 4 tuyến đường được đưa vào Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 650 tỷ đồng, dự án sẽ mở rộng các tuyến từ 4 lên khoảng 6 làn xe, cải tạo đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và dự kiến khởi công ngay đầu năm 2027.

Nếu dự án trong nội đô tập trung nâng cao chất lượng đô thị hiện hữu thì ở quy mô lớn hơn, Nghệ An đang dành nguồn lực đầu tư công để hình thành các trục phát triển mới, mở rộng không gian kinh tế và tăng cường liên kết vùng.

Nổi bật là dự án xây dựng tuyến Bắc - Nam nối Nam Cấm, Đại lộ Vinh - Cửa Lò đến đường Nguyễn Sỹ Sách kéo dài đi qua địa bàn các xã, phường: Trung Lộc, Đông Lộc, Vinh Lộc, Trường Vinh với tổng mức đầu tư khoảng 6.500 tỷ đồng. Tuyến đường dài gần 20 km, quy hoạch mặt cắt 95m sẽ kết nối Khu kinh tế Đông Nam với trung tâm đô thị, các khu công nghiệp và vùng ven biển, đồng thời mở ra quỹ đất phát triển đô thị, thương mại và dịch vụ.

Tuyến đường Quang Trung đoạn qua phường Thành Vinh. Ảnh: Thành Duy

Song song với đó, tỉnh dự kiến bố trí khoảng 1.700 tỷ đồng để xây dựng tuyến đường kết nối từ Quốc lộ 1 tại phường Vinh Hưng đến tuyến nối Quốc lộ 7 với Quốc lộ 15 tại xã Thuần Trung. Tuyến dài khoảng 38 km sẽ hình thành hành lang giao thông Đông - Tây mới, tăng khả năng kết nối vùng Vinh với Đô Lương và khu vực miền Tây Nghệ An.

Ngoài ra, Nghệ An cũng đưa vào danh mục đầu tư công trung hạn dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 7 từ Đô Lương đến Cửa khẩu Quốc tế Nậm Cắn. Còn dự án nâng cấp, mở rộng tuyến QL48 đoạn Km20 - Km112, UBND tỉnh đã có văn bản báo cáo Bộ Tài chính để đề xuất đầu tư từ nguồn ngân sách Trung ương.

Bên cạnh các công trình động lực, nguồn vốn đầu tư công cũng được ưu tiên xử lý những điểm nghẽn giao thông kéo dài nhiều năm. Một trong số đó là dự án nâng cấp Quốc lộ 48D đoạn qua xã Mường Quàng khoảng 14 km với tổng mức đầu tư 195 tỷ đồng. Đoạn tuyến đã được nâng cấp từ đường tỉnh lên quốc lộ nhưng chưa được đầu tư đồng bộ, nhiều vị trí sụt lún, sạt lở, hệ thống thoát nước và cầu, cống xuống cấp, gây mất an toàn giao thông.

Ông Sầm Bá Tuấn - Chủ tịch UBND xã Mường Quàng cho biết, người dân địa phương nhiều năm qua liên tục kiến nghị sửa chữa tuyến đường. Việc dự án được đưa vào kế hoạch đầu tư công trung hạn là tin vui nhằm cải thiện điều kiện đi lại, giao thương và tạo động lực phát triển.

Mặt đường Quốc lộ 48D đoạn qua xã Mường Quàng xuống cấp trầm trọng. Ảnh: Q.A

Cùng nhóm dự án phục vụ dân sinh, Nghệ An dự kiến bố trí 250 tỷ đồng từ nguồn vốn đầu tư công trung hạn để xây dựng cầu sông Giăng mới trên Quốc lộ 46C, kết nối xã Tam Đồng và xã Cát Ngạn. Dự án dài khoảng 2,97 km, trong đó phần cầu khoảng 280m, được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp IV.

Cầu treo sông Giăng hiện tại sau 36 năm khai thác đã xuống cấp nghiêm trọng, chỉ cho phép phương tiện dưới 5 tấn lưu thông, trong khi đây là tuyến độc đạo phục vụ nhu cầu đi lại, giao thương của khoảng 65.000 người dân, đồng thời kết nối với Trường THPT Thanh Chương 3 và Trường THPT Cát Ngạn.

Cầu treo sông Giăng hiện tại sau 36 năm khai thác đã xuống cấp nghiêm trọng. Ảnh: Tiến Đông

Bên cạnh đó, hạ tầng khu kinh tế, khu công nghiệp tiếp tục là trọng tâm trong chiến lược đầu tư công giai đoạn 2026-2030. Tỉnh đã đưa vào kế hoạch triển khai đồng bộ các dự án đường N3, đường N4 trong Khu kinh tế Đông Nam, tuyến nối Quốc lộ 7C với Quốc lộ 46B, nút giao khác mức giữa đường N5 với Quốc lộ 1 và đường sắt, cùng hệ thống thoát nước khu D, Khu công nghiệp Nam Cấm.

Đặc biệt, dự án mở rộng Quốc lộ 48D từ Cảng Đông Hồi đến đường Hồ Chí Minh có tổng mức đầu tư dự kiến 3.900 tỷ đồng, đi qua các xã, phường: Tân Mai, Hoàng Mai, Quỳnh Thắng, Đông Hiếu, Nghĩa Đàn và Nghĩa Thọ, với chiều dài hơn 41 km, nền đường rộng 25m, quy mô 4 làn xe cơ giới được xác định là tuyến giao thông động lực kết nối trực tiếp Khu kinh tế Đông Nam mở rộng với các khu công nghiệp Hoàng Mai, Đông Hồi, Nghĩa Đàn và hệ thống cảng biển, mở rộng không gian phát triển công nghiệp, đô thị, dịch vụ ở khu vực phía Bắc và Tây Bắc Nghệ An.

Lấy hiệu quả kinh tế - xã hội là tiêu chí phân bổ vốn

Theo dự kiến, tổng vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 khoảng hơn 50,4 nghìn tỷ đồng, gấp 3,5 lần giai đoạn 2021-2025. Trong khi đó, số dự án khởi công mới giảm từ 163 xuống còn 85 dự án, suất đầu tư bình quân mỗi dự án tăng từ 54,5 tỷ đồng lên 483,8 tỷ đồng, gấp gần 9 lần.

Cơ cấu phân bổ vốn cũng thể hiện rõ định hướng phát triển của tỉnh. Danh mục đầu tư chủ yếu là các dự án có tính kết nối liên vùng, mở rộng không gian phát triển và tạo nền tảng thu hút đầu tư.

Theo đó, hạ tầng giao thông chiếm 58,33% tổng nguồn vốn, hạ tầng khu kinh tế, khu công nghiệp chiếm 19,28%. Phần còn lại được dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục, y tế, nông nghiệp và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Đồ họa: Thành Duy

Nhìn vào dự kiến Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 có thể thấy sự đột phá trong tư duy và cách thức thực hiện đầu tư công, chuyển mạnh sang đầu tư tập trung, có trọng tâm, trọng điểm; ưu tiên các công trình chiến lược, có tính kết nối, lan tỏa và tạo động lực phát triển lâu dài; tập trung nguồn lực để làm dứt điểm, làm có chất lượng và sớm phát huy hiệu quả.

Để các dự án được triển khai ngay từ đầu kỳ kế hoạch và sớm phát huy hiệu quả, tại Thông báo kết luận Hội nghị lần thứ 6 (mở rộng) của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã giao Đảng ủy UBND tỉnh lãnh đạo UBND tỉnh khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư, giao chi tiết kế hoạch vốn và chuẩn bị đầy đủ các điều kiện khởi công các công trình trọng điểm từ đầu năm 2027.

Đường N5 kéo dài tạo thêm trục kết nối Đông - Tây cho Nghệ An. Ảnh: Xuân Hoàng

Cụ thể hóa chủ trương này, ngày 14/7, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải ban hành công văn hỏa tốc giao nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư 80 dự án dự kiến khởi công mới với tổng mức đầu tư hơn 57,9 nghìn tỷ đồng, trong đó, dự kiến kế hoạch vốn bố trí cho giai đoạn 2026 - 2030 và từ năm 2025 kéo dài sang là hơn 42,75 ngàn tỷ đồng.

Trong danh mục chuẩn bị đầu tư, lĩnh vực giao thông chiếm tỷ trọng lớn nhất với 27 dự án, tổng mức đầu tư hơn 40,3 nghìn tỷ đồng, dự kiến bố trí hơn 27,5 nghìn tỷ đồng từ kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 và nguồn vốn chuyển tiếp.

Lĩnh vực hạ tầng khu kinh tế, khu công nghiệp có tổng mức đầu tư khoảng 8,9 nghìn tỷ đồng cho 6 dự án, dự kiến bố trí hơn 7,9 nghìn tỷ đồng trong cùng kỳ.

Cơ cấu phân bổ vốn cho thấy hạ tầng giao thông và hạ tầng khu kinh tế tiếp tục là hai lĩnh vực ưu tiên, tạo nền tảng thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng.

Chủ tịch UBND tỉnh tỉnh yêu cầu nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư. Đối với từng dự án, các cơ quan chuyên môn phải lượng hóa tối đa hiệu quả đầu tư thay cho các đánh giá mang tính định tính.

Với những dự án khó lượng hóa đầy đủ hiệu quả tài chính, cần làm rõ tác động đối với tăng trưởng kinh tế, thu hút đầu tư, tạo việc làm, nâng cao chất lượng an sinh xã hội, giáo dục, y tế cũng như quốc phòng, an ninh.

Khu công nghiệp VSIP Nghệ An. Ảnh: Sơn Hiếu

Chính phủ đã giao Nghệ An mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 11-12% trong giai đoạn 2026-2030. Với quy mô nền kinh tế ngày càng lớn, mục tiêu này đòi hỏi những động lực tăng trưởng mới đủ mạnh.

Trong bối cảnh đó, đầu tư công được kỳ vọng giữ vai trò "vốn mồi", dẫn dắt đầu tư tư nhân, thu hút FDI, hoàn thiện kết cấu hạ tầng và mở rộng không gian phát triển. Việc tập trung nguồn lực cho các công trình chiến lược cùng yêu cầu nâng cao hiệu quả từng dự án được xem là nền tảng quan trọng để Nghệ An tạo sức bật cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số.