Nghệ An: Vĩnh Tường gìn giữ nghề truyền thống làm bánh gai, tạo sinh kế cho người dân

Cơ sở Đặc sản bánh gai Đoài Lan của chị Lê Thị Lan, xã Vĩnh Tường với hơn 30 năm giữ lửa nghề truyền thống.

Hơn 30 năm giữ lửa nghề truyền thống

Đến thôn Chợ Dừa, xã Vĩnh Tường, nhắc đến nghề làm bánh gai, nhiều người biết đến cơ sở Đặc sản bánh gai Đoài Lan của chị Lê Thị Lan, 57 tuổi. Gắn bó với nghề hơn 30 năm, chị Lan đã kế thừa bí quyết làm bánh từ mẹ, từng bước duy trì và phát triển nghề truyền thống của gia đình.

Theo chị Lan, để làm ra những chiếc bánh gai thơm ngon, dẻo mềm, người thợ phải chuẩn bị kỹ lưỡng từ khâu lựa chọn nguyên liệu đến chế biến, gói bánh. Những nguyên liệu chính gồm lá gai, đậu xanh, bột nếp, đường mơ và cùi dừa. Mỗi nguyên liệu đều góp phần tạo nên hương vị đặc trưng của chiếc bánh gai truyền thống.

Chị Lê Thị Lan, 57 tuổi đã gắn bó với nghề hơn 30 năm nay.

Trong đó, lá gai được chế biến cẩn thận để tạo màu sắc và hương vị riêng; bột nếp giúp bánh có độ dẻo, kết hợp với nhân đậu xanh, đường mơ và cùi dừa tạo nên vị ngọt bùi, béo thơm. Bánh sau khi hoàn thành được gói bằng lá chuối khô. Đáng chú ý, nguồn lá chuối khô của cơ sở hiện được nhập từ tỉnh Lào Cai nhằm phục vụ nhu cầu sản xuất.

Chị Lan chia sẻ, làm bánh gai là công việc đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ và kinh nghiệm. Để giữ được chất lượng đồng đều, các công đoạn từ chuẩn bị nguyên liệu, chế biến nhân, nhào bột đến gói bánh đều cần được thực hiện cẩn thận. Chính sự chỉn chu trong từng công đoạn đã giúp cơ sở duy trì lượng khách hàng ổn định trong nhiều năm qua.

Nghề làm bánh gai là công việc đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ; khâu chuẩn bị nguyên liệu phải rất cẩn thận.

Hiện nay, cơ sở Đặc sản bánh gai Đoài Lan có 15 lao động tham gia sản xuất. Trung bình mỗi ngày, cơ sở tiêu thụ hơn 2.000 cặp bánh, với giá bán 5.000 đồng/cặp. Sau khi trừ các khoản chi phí, cơ sở thu về hơn 1 triệu đồng mỗi ngày.

Đặc biệt, vào các dịp lễ, Tết, cưới hỏi và những sự kiện hiếu hỉ, nhu cầu mua bánh gai tăng mạnh, sản lượng tiêu thụ có thời điểm cao gấp ba lần ngày thường. Đây không chỉ là cơ hội để cơ sở tăng doanh thu mà còn tạo thêm việc làm cho người lao động, góp phần cải thiện đời sống gia đình.

Với chị Lan, hơn 30 năm làm nghề không chỉ là hành trình mưu sinh mà còn là cách gìn giữ những giá trị được truyền lại từ mẹ. Từ những kinh nghiệm được tích lũy qua từng mẻ bánh, chị tiếp tục duy trì hương vị truyền thống, đưa sản phẩm đến với người tiêu dùng và góp phần giữ gìn một nghề đã gắn bó lâu đời với quê hương.

Cơ sở của chị Lan tạo việc làm thường xuyên cho hàng chục lao động địa phương.

Gìn giữ nghề xưa, hướng tới phát triển bền vững

Không chỉ riêng cơ sở Đoài Lan, nghề làm bánh gai tại xã Vĩnh Tường vẫn được nhiều hộ gia đình duy trì. Theo bà Trần Thị Hiền, Phó trưởng Phòng Kinh tế xã Vĩnh Tường, hiện trên địa bàn có hơn 20 hộ vẫn đang làm nghề, tập trung chủ yếu tại hai thôn Chợ Dừa và Tường Sơn.

Bà Hiền cho biết, nghề làm bánh gai là một nghề truyền thống mang đậm nét văn hóa ẩm thực của địa phương, đồng thời góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân. Việc duy trì nghề không chỉ giúp các hộ gia đình phát triển kinh tế mà còn góp phần gìn giữ những giá trị truyền thống được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Trên địa bàn xã Vĩnh Tường hiện có hơn 20 hộ vẫn đang làm nghề bánh gai truyền thống.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng có nhiều sản phẩm bánh kẹo đa dạng, việc duy trì nghề truyền thống đòi hỏi các cơ sở phải chú trọng hơn đến chất lượng, mẫu mã và khả năng tiếp cận khách hàng. Bên cạnh việc giữ gìn công thức, hương vị quen thuộc, các hộ sản xuất cần quan tâm đến quy trình chế biến, điều kiện vệ sinh, bao bì và phương thức tiêu thụ phù hợp với nhu cầu thị trường.

Theo bà Trần Thị Hiền, trong thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục quan tâm, khuyến khích các hộ sản xuất nâng cao chất lượng sản phẩm, chú trọng bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, cải tiến mẫu mã bao bì, đồng thời đẩy mạnh quảng bá và kết nối tiêu thụ. Qua đó, từng bước xây dựng thương hiệu bánh gai Vĩnh Tường, mở rộng thị trường và tạo điều kiện để nghề truyền thống phát triển bền vững.

Nghề làm bánh gai đang góp phần tạo nên nét riêng trong đời sống kinh tế, văn hóa của người dân xã Vĩnh Tường.

Với hơn 20 hộ còn duy trì sản xuất, nghề làm bánh gai đang góp phần tạo nên nét riêng trong đời sống kinh tế, văn hóa của người dân Vĩnh Tường. Những chiếc bánh dân dã, được làm từ các nguyên liệu quen thuộc nhưng đòi hỏi nhiều công sức và kinh nghiệm, không chỉ phục vụ nhu cầu tiêu dùng mà còn chứa đựng giá trị của sự cần cù, khéo léo và tinh thần gìn giữ nghề của các thế hệ.

Phát huy giá trị nghề truyền thống gắn với nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường và tạo sinh kế ổn định cho người dân sẽ là hướng đi quan trọng để bánh gai Vĩnh Tường tiếp tục được gìn giữ, phát triển, trở thành sản phẩm đặc trưng của địa phương trong thời gian tới.