Gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc

Thành viên CLB Văn nghệ dân gian Thành Bản Phủ trình diễn điệu múa truyền thống dân tộc Thái.

Trong âm vang của tiếng nhạc, những điệu múa uyển chuyển và làn điệu dân ca đậm đà bản sắc dân tộc như đưa người nghe trở về với những giá trị văn hóa đã được bồi đắp qua bao thế hệ. Hôm nay, những nét đẹp ấy vẫn được nâng niu, gìn giữ và tiếp nối tại CLB Văn nghệ dân gian Thành Bản Phủ. CLB quy tụ hơn 10 đội văn nghệ với gần 200 hội viên. Các thành viên có chung niềm đam mê văn hóa, văn nghệ dân gian, trong đó có những nghệ nhân am hiểu làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống, biết sử dụng nhạc cụ dân tộc và giàu kinh nghiệm thực hành các loại hình nghệ thuật truyền thống.

Ông Vũ Thanh An, Chủ nhiệm CLB chia sẻ: “Với chúng tôi, mỗi làn điệu dân ca, điệu múa hay tiếng nhạc cụ dân tộc đều chứa đựng những giá trị văn hóa và ký ức của cha ông. Vì vậy, các thành viên CLB luôn tâm niệm phải gìn giữ, thực hành và trao truyền những nét đẹp ấy cho thế hệ sau. Thông qua các buổi sinh hoạt, luyện tập và biểu diễn, chúng tôi mong muốn đưa văn hóa truyền thống đến gần hơn với cộng đồng, nhất là thế hệ trẻ, để các em hiểu, yêu và tự hào về bản sắc dân tộc mình”.

Xác định giáo dục ý thức gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc cho học sinh là nhiệm vụ quan trọng, hiện nay, nhiều trường học trên địa bàn tỉnh đã chủ động đưa các hoạt động trải nghiệm văn hóa truyền thống vào chương trình giáo dục và hoạt động ngoại khóa. Thông qua việc thành lập các CLB văn hóa, văn nghệ, tổ chức giao lưu, biểu diễn dân ca, dân vũ, dân nhạc và tìm hiểu phong tục, tập quán của các dân tộc, học sinh có cơ hội tiếp cận, trải nghiệm và cảm nhận sâu sắc hơn những giá trị văn hóa của quê hương.

Trường Phổ thông dân tộc nội trú THPT tỉnh Điện Biên đã đẩy mạnh tổ chức các hoạt động ngoại khóa, tạo điều kiện để học sinh trực tiếp tìm hiểu, trải nghiệm và thực hành các giá trị văn hóa truyền thống. Hiện nay, nhà trường duy trì 9 câu lạc bộ, trong đó CLB Nghệ thuật và Sự kiện, Câu lạc bộ Văn hóa là những sân chơi bổ ích, thu hút đông đảo học sinh tham gia luyện tập các tiết mục dân ca, dân vũ, dân nhạc, đồng thời khám phá nét đẹp văn hóa của các dân tộc.

Em Trần Thị Phương Thùy, lớp 12C10, Trường PTDTNT THPT tỉnh Điện Biên chia sẻ: Tham gia CLB giúp em có cơ hội tìm hiểu sâu hơn về văn hóa truyền thống của các dân tộc, được trực tiếp tập luyện những điệu múa, làn điệu dân ca và tham gia biểu diễn trong các hoạt động của nhà trường. Qua đó, em hiểu hơn về những giá trị văn hóa mà cha ông đã gìn giữ qua nhiều thế hệ, từ đó thêm yêu và tự hào về bản sắc dân tộc.

Những làn điệu dân ca truyền thống được người dân Tổ dân phố Độc Lập, phường Điện Biên Phủ gìn giữ, trao truyền cho thế hệ trẻ.

Cứ đều đặn mỗi cuối tuần, chị em trong đội văn nghệ quần chúng Tổ dân phố Độc Lập, phường Điện Biên Phủ lại tập trung tại nhà văn hóa, say sưa luyện tập những điệu múa truyền thống của dân tộc Thái như múa Khăn Piêu, múa Sỏong, múa quạt… Những động tác uyển chuyển, mềm mại hòa cùng tiếng nhạc rộn rã, tạo nên không gian nghệ thuật đầy sắc màu. Bằng sự tâm huyết và niềm say mê, chị em đang góp phần giữ gìn, lan tỏa những nét đẹp truyền thống, để điệu xòe, lời ca Thái mãi ngân vang giữa lòng Điện Biên hôm nay.

Chị Lò Thị Hương, Đội trưởng đội văn nghệ Tổ dân phố Độc Lập chia sẻ: “Chị em trong đội đều có chung niềm yêu thích văn hóa truyền thống nên dù công việc gia đình bận rộn, mọi người vẫn cố gắng thu xếp thời gian tham gia tập luyện đều đặn. Chúng tôi mong muốn gìn giữ những điệu múa, lời ca đã gắn bó với đời sống, đồng thời giới thiệu nét đẹp văn hóa dân tộc mình đến đông đảo người dân. Vui nhất là mỗi lần biểu diễn, được bà con cổ vũ, các cháu nhỏ cũng hào hứng học theo những điệu múa truyền thống. Đó chính là động lực để chị em tiếp tục duy trì hoạt động, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Thái cho thế hệ mai sau”.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Điện Biên có 1.250 đội văn nghệ quần chúng được duy trì và phát triển, trở thành những hạt nhân quan trọng trong công tác bảo tồn, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống các dân tộc. Thông qua các hoạt động sinh hoạt, giao lưu, biểu diễn nghệ thuật dân gian và truyền dạy cho thế hệ trẻ, các CLB, đội văn nghệ quần chúng góp phần khơi dậy niềm đam mê, ý thức trách nhiệm của cộng đồng trong gìn giữ những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Không chỉ tạo không gian để người dân thực hành, lan tỏa tiếng nói, trang phục, dân ca, dân vũ, nhạc cụ và các phong tục truyền thống, hoạt động của các CLB, đội văn nghệ quần chúng còn góp phần làm phong phú đời sống tinh thần, củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc. Đặc biệt, khi được gắn với các hoạt động quảng bá, trải nghiệm văn hóa và phát triển du lịch cộng đồng, những giá trị di sản không chỉ được bảo tồn trong đời sống mà còn có thêm cơ hội phát huy giá trị, tạo sức hút cho du lịch địa phương.

Đội văn nghệ quần chúng bản Nà Sự, xã Mường Chà biểu diễn các tiết mục văn nghệ mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.

Có thể thấy rằng, các CLB và đội văn nghệ quần chúng đang góp phần làm cho những giá trị di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng. Từ mỗi điệu múa, lời ca được trao truyền, tình yêu và ý thức gìn giữ văn hóa dần được bồi đắp trong mỗi người, nhất là thế hệ trẻ. Để những giá trị ấy không bị mai một theo thời gian, việc duy trì, nâng cao chất lượng hoạt động của các CLB cần tiếp tục được quan tâm, gắn bảo tồn với phát huy giá trị di sản và phát triển du lịch. Qua đó, văn hóa truyền thống không chỉ là niềm tự hào về cội nguồn mà còn trở thành nguồn lực quan trọng, góp phần tạo nên sức sống riêng và bản sắc đặc sắc của mảnh đất Điện Biên.