Nghệ An yêu cầu các mỏ khoáng sản hoàn thành lắp trạm cân, camera giám sát, kết nối dữ liệu 24/7 trong tháng 8/2026

Đoàn công tác của Thường trực HĐND tỉnh khảo sát thực địa tại bến cát xã Đại Đồng. Ảnh tư liệu minh họa: Nguyễn Toàn

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An vừa ban hành Kết luận số 165-KL/TU về tăng cường quản lý hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh, yêu cầu triển khai đồng bộ nhiều giải pháp mạnh nhằm ngăn chặn thất thoát tài nguyên, chống thất thu ngân sách.

Kết luận được ban hành trong bối cảnh công tác quản lý Nhà nước về khoáng sản trên địa bàn tỉnh vẫn còn những bất cập.

Theo Ban Thường vụ Tỉnh ủy, việc kiểm soát sản lượng khai thác, nguồn gốc khoáng sản, hoạt động vận chuyển và tiêu thụ ở một số nơi chưa chặt chẽ; vẫn xảy ra tình trạng khai thác trái phép, khai thác vượt phạm vi được cấp phép, kê khai chưa đầy đủ sản lượng và giá bán, tiềm ẩn nguy cơ thất thu thuế.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ trong giám sát khai thác, vận chuyển khoáng sản còn hạn chế. Có thời điểm địa phương thiếu hụt cục bộ vật liệu xây dựng phục vụ các dự án trọng điểm nhưng vẫn xuất hiện tình trạng vận chuyển vật liệu ra ngoài tỉnh để tiêu thụ.

Trước thực trạng trên, Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh lãnh đạo UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tập trung thực hiện nghiêm nhiều nhiệm vụ trọng tâm nhằm quản lý chặt chẽ hoạt động khai thác khoáng sản.

Một trong những yêu cầu đáng chú ý nhất là tất cả các mỏ khoáng sản đã được cấp phép phải khẩn trương lắp đặt trạm cân, camera giám sát, thiết bị định vị đối với phương tiện vận chuyển và bắt buộc kết nối dữ liệu với các cơ quan quản lý Nhà nước như Thuế tỉnh, Công an, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng chính quyền địa phương để theo dõi liên tục 24/7

Việc lắp đặt và kết nối dữ liệu phải hoàn thành trong tháng 8/2026. Sau thời hạn này, các chủ mỏ không thực hiện sẽ bị áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Song song với việc tăng cường giám sát bằng công nghệ, Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu kiểm soát chặt chẽ toàn bộ quá trình khai thác khoáng sản từ quy hoạch, đúng phạm vi, tọa độ, độ sâu, công suất, trữ lượng, thời hạn và mục đích sử dụng theo giấy phép được cấp, đến sản lượng khai thác, kê khai, thực hiện nghĩa vụ tài chính, bảo vệ môi trường, cải tạo, phục hồi môi trường sau khai thác.

Đối với các trường hợp khai thác vượt công suất, vượt ranh giới mỏ, khai thác ngoài thời gian được phép, mua bán hoặc vận chuyển khoáng sản không rõ nguồn gốc, lợi dụng giấy phép để hợp thức hóa khoáng sản khai thác trái phép hoặc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nước, Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu kiên quyết xử lý nghiêm, đồng thời xem xét đình chỉ hoạt động hoặc thu hồi giấy phép đối với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc tái phạm.

Một nội dung khác được nhấn mạnh là tăng cường quản lý thuế đối với hoạt động khai thác khoáng sản nhằm chống thất thu ngân sách.

Theo đó, các cơ quan chức năng phải kiểm tra, đối chiếu hóa đơn, sản lượng khai thác, giá bán, doanh thu và các nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp; xử lý nghiêm các hành vi kê khai thiếu sản lượng, kê khai giá bán không đúng thực tế, mua bán hóa đơn, trốn thuế và các hành vi khác gây thất thu ngân sách Nhà nước.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy cũng yêu cầu rà soát, đánh giá nhu cầu sử dụng khoáng sản làm vật liệu xây dựng theo từng giai đoạn, từng khu vực và từng nhóm dự án để xây dựng kế hoạch thăm dò, cấp phép khai thác mỏ mới phù hợp với quy hoạch và nhu cầu thực tế.

Việc cấp phép mới phải bảo đảm cân đối cung - cầu, tránh tình trạng cấp phép tràn lan dẫn đến dư thừa công suất hoặc phát sinh đầu cơ, găm hàng, đẩy giá vật liệu xây dựng.

Đồng thời, việc cấp phép phải gắn với yêu cầu chế biến sâu, nâng cao giá trị sản phẩm, hạn chế xuất bán khoáng sản thô gây thất thoát tài nguyên.

Để phục vụ công tác quản lý và điều hành thị trường, Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu các cơ quan chuyên môn tăng cường khảo sát, cập nhật giá khoáng sản làm vật liệu xây dựng trên thị trường; thực hiện công bố giá định kỳ và khi có biến động lớn, bảo đảm phản ánh đúng mặt bằng giá thực tế, công khai, minh bạch, phục vụ hiệu quả công tác quản lý Nhà nước và triển khai các dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh.

Đối với từng loại khoáng sản, Kết luận cũng đưa ra các yêu cầu quản lý riêng. Với các mỏ đá, phải tăng cường kiểm tra việc sử dụng vật liệu nổ công nghiệp, kiểm soát chặt khối lượng thuốc nổ theo giấy phép, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người lao động và khu dân cư.

Đối với các mỏ cát, cơ quan chức năng phải thường xuyên đo đạc, kiểm tra cao độ, phạm vi, tọa độ khai thác; kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp khai thác vượt cao độ, vượt phạm vi, làm thay đổi dòng chảy hoặc gây sạt lở bờ sông.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy đồng thời yêu cầu ưu tiên khai thác, cung ứng khoáng sản phục vụ các công trình, dự án trên địa bàn tỉnh.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy giao Đảng ủy Công an tỉnh lãnh đạo Công an tỉnh giao rõ trách nhiệm quản lý địa bàn đối với Công an cấp xã; tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi khai thác khoáng sản trái phép, khai thác ngoài phạm vi mỏ, vận chuyển quá tải, tập kết, tiêu thụ khoáng sản không rõ nguồn gốc; tập trung kiểm soát các địa bàn, tuyến vận chuyển, bãi tập kết trọng điểm.

Kết luận nhấn mạnh quan điểm xử lý "không có vùng cấm, không có ngoại lệ". Trưởng Công an cấp xã chịu trách nhiệm nếu để xảy ra khai thác khoáng sản trái phép, không đúng quy định trên địa bàn; kiên quyết xem xét xử lý trách nhiệm, điều chuyển, thay thế đối với các trường hợp buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm hoặc bao che, tiếp tay cho vi phạm.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy giao Đảng ủy UBND tỉnh tổ chức Hội nghị chuyên đề về tăng cường quản lý hoạt động khoáng sản ngay trong đầu tháng 8/2026 nhằm quán triệt, phân công rõ trách nhiệm cho từng sở, ngành, địa phương, tạo chuyển biến rõ nét trong quản lý, bảo vệ, khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản trên địa bàn tỉnh.