Nghề giúp việc nhà từ truyền thống sang số hóa

Nghề giúp việc nhà đã có từ lâu đời, vốn chịu nhiều định kiến và sự phân biệt đối xử. Người giúp việc nhà từ có tên gọi là “gia nô”, ”con ở” đến “con sen” (phiên âm từ tiếng Pháp servante) và sau này là “osin” (tên nhân vật trong phim truyền hình Nhật Bản, Oshin), họ không có địa vị xã hội, bị xếp vào hàng thấp kém, hèn mọn, bị xã hội nhìn bằng con mắt thiếu tôn trọng.

Công nghệ đã đảo ngược hoàn toàn vị thế của nghề và người làm nghề giúp việc. Ảnh: Internet

Bị xem nhẹ nhưng lại không thể thiếu, bởi trên thực tế, sự đóng góp của người giúp việc là vô cùng lớn trong đảm trách việc nội trợ, chăm sóc trẻ con, người già giúp chủ nhà yên tâm làm việc ngoài xã hội.

Nghề giúp việc từ truyền thống sang số hóa

Mặc dù trong thực tế cũng có trường hợp người giúp việc tận tụy trung thành, nhận được sự quý mến, nể trọng từ gia chủ, được xem như người thân trong gia đình. Tuy nhiên, đó thuộc về những quan hệ nằm trong phạm vi cá nhân, chứ về mặt pháp lý, nghề giúp việc chưa được thừa nhận như một nghề nghiệp độc lập, cho đến khi nghề giúp việc truyền thống được chuyển sang số hóa.

Công nghệ không thay đổi bản chất công việc - vẫn là lau nhà, nấu cơm, giặt đồ, trông trẻ... nhưng công nghệ đã đảo ngược hoàn toàn vị thế của nghề và người làm nghề. Nghề giúp việc dần được nhìn nhận một cách bình đẳng hơn, không còn chịu áp lực định kiến "thấp kém" như trước.

Thông qua các nền tảng ứng dụng, người giúp việc không phải đi tìm chủ mà chủ phải đi tìm người giúp việc. Chỉ cần 30 giây đặt lịch trên app, 60 phút sau đã có người đến nhà. Chỉ riêng sự thay đổi này đã thay đổi toàn bộ “quyền lực” trong mối quan hệ.

Từ phụ thuộc thời gian vào một nhà chủ, người giúp việc hoàn toàn có thể tự chọn ca, chọn khu vực, chọn khách. Một ngày có thể làm nhiều ca, tối ưu hóa thu nhập.  

Thông tin nhân thân, lý lịch tư pháp cả hai phía đều được kê khai rõ ràng. Không chỉ có khách hàng đánh giá người giúp việc mà người giúp việc cũng có quyền đánh giá lại nhà chủ một cách công khai trên app. Việc này tạo ra sự minh mạch, an toàn và tin tưởng cho cả hai phía. Đồng thời, khi có tình huống phát sinh, người giúp việc còn được hỗ trợ xử lý bởi đội ngũ giám sát của đơn vị.

Đặc biệt, khi đăng ký đối tác, người giúp việc sẽ được huấn luyện chuyên môn, hướng dẫn các kỹ năng chuyên sâu và kỹ năng ứng xử chuẩn mực. Từ trực tiếp lao động, nếu làm tốt, có thể được bố trí lên làm người hướng dẫn, quản lý… Nghĩa là cơ hội thăng tiến với nghề giúp việc nhà thời công nghệ là hoàn toàn hiện thực.

Thách thức đi kèm

Nghề giúp việc được xếp vào loại lao động phổ thông cấp thấp, người làm nghề giúp việc thường thuộc nhóm người trung niên, ít học. Việc số hóa nghề nghiệp vì thế trở thành một thách thức không nhỏ.

Trước hết, họ phải biết sử dụng điện thoại thông minh, thành thạo thao tác trên ứng dụng.

Thách thức tiếp theo đến từ sự xuất hiện của tự động hóa: Các thiết bị gia dụng thông minh và robot hỗ trợ dọn dẹp ngày càng phổ biến, đòi hỏi người làm nghề phải am hiểu cách sử dụng thiết bị. Đồng thời nâng cao tay nghề vượt trội hơn những gì máy móc làm được.

Người giúp việc còn được huấn luyện chuyên môn, hướng dẫn các kỹ năng chuyên sâu và kỹ năng ứng xử chuẩn mực. Ảnh: Internet

Mô hình giúp việc theo giờ khiến người giúp việc thay đổi chủ nhà liên tục, không có sự gắn bó với một gia đình nào. Cho nên việc thích nghi với môi trường, xử lý tình huống linh hoạt, vừa làm tốt công việc, vừa làm hài lòng cảm xúc của chủ nhà là việc không hề dễ dàng.

Môt thách thức nữa là tình trạng có nhiều gia đình vẫn chưa dành cho người giúp việc một thái độ tôn trọng tương xứng. Đây là xung đột văn hóa lớn hiện nay.