Nghề KOL bước vào giai đoạn lấy niềm tin làm thước đo

Quang cảnh phiên thảo luận chuyên đề.

Ngày 7/9, tại TP Hồ Chí Minh, trong khuôn khổ Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ II - KOL Summit 2026, phiên chuyên đề “Ảnh hưởng số và tương lai sáng tạo” đã diễn ra với sự tham gia của đông đảo đại biểu, chuyên gia, doanh nghiệp và người sáng tạo nội dung.

Phát biểu khai mạc phiên chuyên đề, Đại tá - Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an), cho biết sức ảnh hưởng của KOL ngày càng lớn, đồng nghĩa với trách nhiệm đối với cộng đồng cũng ngày càng cao. Thông điệp quan trọng của hội nghị không chỉ nằm ở sức sáng tạo mà còn ở cách chuyển sức ảnh hưởng thành “tài sản của niềm tin”. Cộng đồng KOL cần hướng đến việc kiến tạo niềm tin số, góp phần hình thành một nền công nghiệp nội dung có trách nhiệm, tạo ra những giá trị tích cực cho xã hội.

Ngoài ra, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo tạo sinh đang làm thay đổi căn bản cách thức sản xuất nội dung. Chỉ trong thời gian ngắn, công nghệ có thể tạo ra một văn bản, hình ảnh, giọng nói hoặc video hoàn chỉnh. Điều này mở ra cơ hội nâng cao năng suất nhưng cũng đặt người sáng tạo trước những câu hỏi mới về vai trò, trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp.

Khi máy móc có thể tham gia hoặc thay thế con người trong nhiều công đoạn sáng tạo, vấn đề được đặt ra là giá trị riêng của người sáng tạo nằm ở đâu và ai sẽ chịu trách nhiệm cuối cùng đối với nội dung được công bố. Theo Đại tá Nguyễn Hồng Quân, đây không đơn thuần là câu hỏi kỹ thuật mà còn liên quan trực tiếp đến phẩm chất nghề nghiệp, sự trung thực và trách nhiệm với công chúng.

Đại tá - Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an) phát biểu tại hội nghị.

Cùng với sự phát triển của công nghệ, hành lang pháp lý đối với hoạt động sáng tạo và truyền thông trên không gian mạng cũng ngày càng hoàn thiện. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 quy định cụ thể hơn trách nhiệm của người chuyển tải sản phẩm quảng cáo. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân cũng có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, đặt ra yêu cầu đối với việc thu thập, xử lý và sử dụng dữ liệu cá nhân. Trong khi đó, Luật An ninh mạng năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 làm rõ hơn trách nhiệm của các chủ thể hoạt động trên không gian mạng.

Theo Đại tá Nguyễn Hồng Quân, những quy định mới cho thấy Nhà nước đang nhìn nhận hoạt động của KOL như một nghề nghiệp thực thụ, cần được bảo vệ và tạo điều kiện phát triển. Tuy nhiên, đi cùng với quyền lợi là các nghĩa vụ pháp lý và trách nhiệm xã hội mà người làm nghề phải tuân thủ. Kỳ vọng của thương hiệu, nền tảng và công chúng đối với KOL cũng đang thay đổi. Thước đo sức ảnh hưởng dần chuyển từ số lượng người theo dõi và mức độ lan truyền sang uy tín, sự minh bạch và trách nhiệm.

Một tài khoản có hàng triệu người theo dõi sẽ khó duy trì giá trị nếu đánh mất niềm tin. Ngược lại, khi niềm tin được gìn giữ và bồi đắp, sức ảnh hưởng sẽ trở nên bền vững, tạo ra giá trị thực chất. Đó là sự khác biệt giữa viral và sức ảnh hưởng, đồng thời niềm tin đang trở thành tài sản quan trọng nhất của người làm nghề sáng tạo nội dung.

"Trách nhiệm xây dựng môi trường sáng tạo lành mạnh không thuộc về riêng một phía. Cơ quan quản lý cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, bảo vệ người làm nghề chân chính; các nền tảng phải vận hành minh bạch; doanh nghiệp cần hợp tác trên cơ sở tôn trọng pháp luật và quyền sở hữu trí tuệ. Cộng đồng người sáng tạo cũng phải chủ động giữ gìn uy tín, đạo đức nghề nghiệp và có trách nhiệm với nội dung truyền tải đến công chúng. Theo đó, các chuẩn mực và quy tắc ứng xử không phải là rào cản đối với sáng tạo mà là “lá chắn” bảo vệ những người làm nghề nghiêm túc trước rủi ro pháp lý, tin giả, cạnh tranh không lành mạnh và nguy cơ suy giảm niềm tin", Đại tá Nguyễn Hồng Quân cho biết.

Tại phiên chuyên đề, các đại biểu cũng đã đặt ra yêu cầu xác định rõ danh xưng, tư cách pháp lý và chuẩn mực hợp tác nghề nghiệp của người có ảnh hưởng. Bộ tiêu chuẩn dành cho KOL cần vừa bảo vệ uy tín nghề nghiệp, vừa khuyến khích sáng tạo và minh bạch hóa quan hệ giữa KOL, nhãn hàng cùng các đơn vị trung gian.

Theo Đại tá Nguyễn Hồng Quân, tương lai của ngành sáng tạo số Việt Nam không chỉ được quyết định bởi công nghệ hay pháp luật mà trước hết phụ thuộc vào lựa chọn có trách nhiệm của người sáng tạo và toàn xã hội. Mỗi lựa chọn đúng đắn hôm nay sẽ góp phần xây dựng không gian số nhân văn, an toàn và đáng tin cậy hơn.

Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ II - KOL Summit 2026 thu hút hàng trăm nghệ sĩ, người ảnh hưởng tham dự.

Nhà báo Nguyễn Tất Hồng Dương, Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, Tổng Biên tập Tạp chí điện tử An ninh mạng Việt Nam, cho biết việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người có ảnh hưởng là yếu tố quan trọng trong quá trình xây dựng niềm tin số. Theo ông, KOL, KOC có khả năng đưa một câu chuyện, quan điểm hoặc lời chia sẻ đến hàng triệu người, từ đó tác động trực tiếp đến nhận thức, lựa chọn và hành động của cộng đồng. Vì vậy, sức lan tỏa càng lớn thì trách nhiệm kiểm chứng, minh bạch và sử dụng thông tin càng phải được đề cao.

Trong bối cảnh AI và deepfake khiến hình ảnh, giọng nói, video đều có thể bị làm giả, mỗi người sáng tạo cần chủ động kiểm chứng trước khi chia sẻ, phân biệt rõ sự thật với quan điểm cá nhân và minh bạch khi sử dụng công nghệ AI. Theo nhà báo Nguyễn Tất Hồng Dương, khi nhiều người có ảnh hưởng cùng trở thành những điểm tựa đáng tin cậy, xã hội có thể hình thành một mạng lưới niềm tin đủ mạnh để cảnh báo, kiểm chứng và nâng cao sức đề kháng trước thông tin sai lệch. Đây cũng là cách đưa những thông tin đã được xác thực đến từng cộng đồng bằng ngôn ngữ gần gũi, uy tín và sức lan tỏa của người sáng tạo.