Nghề sản xuất bánh phồng mì Ba Chúc tất bật vụ Tết

Hương vị truyền thống

Được người dân thường gọi với cái tên thân thiện là bà Hai Hưng, bà Nguyễn Thị Hưng đã có trên 50 năm theo nghề làm bánh phồng mì. Dù hiện nay máy móc đã phổ biến, bà vẫn giữ cách làm bánh thủ công theo phương pháp truyền thống mà cha mẹ đã dạy từ khi bà lên 9 tuổi.

Với bà, nghề làm bánh đã thấm sâu vào máu thịt. Bà quyết tâm duy trì và phát triển cơ sở không chỉ để mưu sinh, mà còn nhằm gìn giữ, phát huy một "tài sản" quý báu của gia đình.

Đến nay, bà Hưng vẫn sản xuất bánh phồng mì theo phương pháp truyền thống.

Ban đầu, nghề này chỉ là công việc phụ khi nhàn rỗi đối với gia đình bà Hai Hưng. Theo thời gian, nhờ đúc kết kinh nghiệm, bánh bà làm ra ngày càng thơm ngon, béo ngậy, được khách hàng các tỉnh lân cận ưa chuộng.

Hiện, mỗi ngày gia đình bà Hưng cho ra lò hơn 800 bánh với mức giá từ 150.000 - 250.000 đồng/100 bánh.

Tùy vào công thức của từng gia đình sẽ cho ra sản phẩm bánh phồng mì có hương vị khách nhau.

Để có được chiếc bánh đạt chuẩn, người dân Ba Chúc phải thực hiện qua nhiều khâu. Hỗn hợp gồm khoai mì luộc chín, nước cốt dừa, sữa, đường và mè được cho vào cối để quết bằng chày tay hoặc chày đạp. Người thợ lành nghề chỉ cần nhìn vào độ mịn của bột là biết cần bổ sung thêm nguyên liệu gì cho vừa ăn.

Những chiếc bánh trắng ngà sau khi cán mỏng được đặt lên miếng đệm bàng và phơi trên giàn tre ngoài sân. Bánh phải được phơi từ sáng sớm đến khoảng 12 giờ trưa để đón nắng giòn, giúp bánh có màu vàng đẹp và độ giòn tan khi nướng.

Thương hiệu vang xa

Tại Ba Chúc, cơ sở Dương Thị Ngàn là một trong những cơ sở sản xuất lớn nhất. Bà Ngàn chia sẻ, gia đình bà đã có hơn ba đời (khoảng 80 năm) nối nghiệp. Đối với bà Ngàn, đây được xem là “tài sản” vô giá mà chính bà ngoại và mẹ để lại cho bà.

Bà kể lúc còn bé, bà đã thấy bà ngoại lột từng củ khoai mì rồi nấu lên có mùi hương thơm phức, sau đó quếch thành bột mịn màng, cán tròn thành từng chiếc bánh và được phơi dưới ánh nắng vàng cho từng chiếc bánh trở nên thơm ngon và có hương vị đặc trưng. Theo thời gian, bà lớn lên học và làm theo cho đến hôm nay.

Thời điểm này, các cơ sở sản xuất bánh phồng mì xã Ba Chúc hoạt động hết công suất để kịp đơn hàng.

Cơ sở của bà Dương Thị Ngàn mạnh dạn tiên phong trong việc xây dựng thương hiệu, ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến vào sản xuất. Các công đoạn: Quếch khoai, cán bánh, làm khô đều được thực hiện bằng máy móc tiên tiến để kịp cung ứng sản phẩm phục vụ thị trường.

Bà Ngàn chia sẻ: “Việc đăng ký thương hiệu giúp sản phẩm tiêu thụ thuận lợi. Thương hiệu bánh phồng mì Tư Ngàn hiện đã có mặt ở khắp các tỉnh thành trong cả nước, kể cả nước ngoài thông qua khách du lịch. Hiện nay, cơ sở cung ứng cho thị trường vài ngàn bánh/ngày”.

Sản phẩm bánh phồng mì của người dân Ba Chúc đã có mặt ở khắp các tỉnh thành trong cả nước.

Trước đây, nghề làm bánh phụ thuộc vào mùa mưa (mùa trồng khoai mì địa phương), nhưng hiện nay nguồn nguyên liệu có thể nhập từ nhiều nơi nên làng nghề hoạt động quanh năm. Trong đó, không khí nhộn nhịp nhất vẫn là những ngày giáp Tết. Lúc này, năng suất phải tăng gấp đôi, các hộ phải thuê thêm nhân công mới kịp đơn hàng.

Nếu ngày thường, làng nghề có khoảng 20 cơ sở sản xuất, thì vào thời điểm cuối năm, số hộ làm bánh phồng mì tăng lên trên 30 cơ sở. Dù vậy, người mua phải đặt hàng trước mới có đủ sản phẩm cung cấp.

Bánh phồng mì là một trong những món ăn không thể thiếu của người dân Ba Chúc trong dịp Tết đến, Xuân về.

Làm bánh phồng mì không chỉ mang lại thu nhập, mà còn là trách nhiệm giữ gìn nét đẹp văn hóa của cha ông. Chiếc bánh mộc mạc ấy đã dâng tặng cho đời hương vị ngọt ngào, thắm đượm tình người vùng đất biên thùy mỗi dịp Xuân về.

ĐỨC TOÀN